کتاب مغلطه

درد و رنج کسی باعث نمی‌شود که او در زمینه‌ای خاص صاحب‌نظر شود.

باور نکردن هیچ‌چیز درست به اندازه باور کردن همه‌چیز احمقانه است.

مردم زمانی مدعی ایمان می‌شوند که نمی‌توانند از عقایدشان دفاع کنند. هیچ‌کس نمی‌گوید من به سایز کفشم یا جنسیت مادرم یا وزن اتم‌های طلا ایمان دارم. زمانی که کسی می‌گوید به چیزی ایمان دارد خودتان می‌دانید قضیه از چه قرار است.

از سوی دیگر هیتلر عکس اینشتین است. اگر عقیده کسی را به هیتلر یا کلاً به نازی‌ها نسبت بدهید، باید با آن عقیده وداع کنید. جمله «هیتلر هم همین‌طور فکر می‌کرد!» فقط در صورتی می‌تواند ایده‌ای را با موفقیت رد کند که همه افکار هیتلر غلط بوده باشند، که روشن است این‌طور نبوده است. حتی بدترین‌ها هم اعتقادات درست بسیاری دارند.

ما در جامعه‌ای تغییرپذیر زندگی می‌کنیم. نیازی نیست خودتان را برای همیشه به نوعی طرز فکر خاص محدود کنید

آیا طرفدار عدالتید؟ شرط می‌بندم پاسختان مثبت است. آیا فکر می‌کنید عادلانه است دولت کسانی را که درآمد بیشتری دارند وادار کند بخشی از درآمدشان را به کسانی بدهند که درآمد کمتری دارند؟ فکر نمی‌کنم این‌طور باشد. بسیاری معتقدند توزیع مجدد درآمد لازمه جامعه‌ای عدالت‌گستر است، و برخی دیگر آن را دزدی محض می‌دانند.

بحث تلویحی کسی که این دو را با هم اشتباه گرفته است به شکل زیر درمی‌آید: ۱. اگر کسی استحقاق عقیده داشتن داشته باشد، پس می‌تواند با شواهد لازم از خودش دفاع کند (این دقیقا مفهوم حق عقیده داشتن است). ۲. من حق دارم هر عقیده‌ای داشته باشم. (همان‌طور که همه در یک جامعه دموکراتیک حق دارند!) ۳. از این رو شواهدی برای دفاع از عقیده من وجود دارد. این نمونه زیبایی است از مغلطه دوپهلوگویی: یعنی لغزیدن بین معانی متفاوت یک کلمه در بحثی که تنها در صورتی موجه است که این کلمه در تمام مدت به یک معنی استفاده شود

بسیاری از افراد احساس می‌کنند عقایدشان کمی تا قسمتی مقدس است و دیگران باید با احتیاط و دقتکامل با آن‌ها برخورد کنند. آن‌ها وقتی با استدلال‌های مخالف روبه‌رو می‌شوند، لحظه‌ای درنگ نمی‌کنند و نمی‌اندیشند که شاید آن‌ها اشتباه کرده باشند. این‌گونه است که به تریج قبایشان برمی‌خورد.

وقتی کسی مدعی حقی می‌شود اولین سؤال این است که این حق چه تکالیفی را برای دیگران ایجاد می‌کند؛ این حقِ شما را تعریف می‌کند. و همچنین محک خوبی است برای روشن کردن این موضوع که آیا چنین حقی باید وجود داشته باشد یا نه. چون روشن می‌سازد که کسی این تکالیف ضمنی را بر گرده خود احساس نمی‌کند و ادعای تحمیل این تکالیف هم مضحک به نظر خواهد رسید.

کسانی که فکر می‌کنند نظرهای عجیب و مورد علاقه‌شان ــ در مورد موضوعاتی مانند تناسخ، خروج روح از بدن یا هر چیز دیگری ـ بسترهای فکری مشترکی با فیزیک کوانتوم دارند باید در این زمینه بیشتر مطالعه کنند. این تجربه توهمات آن‌ها را خواهد زدود.