کتاب چرا فریب می خوریم؟

کتاب چرا فریب می خوریم؟ نوشتهٔ دانیل سایمونز و کریستوفر چابری و ترجمهٔ  بنفشه شریفی خو است. انتشارات بذر خرد این کتاب در حوزهٔ موفقیت و خودیاری را منتشر کرده است.

درباره کتاب چرا فریب می خوریم؟

دانیل سایمونز و کریستوفر چابر کتاب چرا فریب می خوریم؟ را در دو بخش و هشت فصل نگاشته‌اند. بخش اول با نام «عادت‌ها» دربردارندهٔ فصل‌های «تمرکز کنید - به چیزهایی فکرکنید که از قلم افتاده‌اند»، «پیش بینی - منتظر غافلگیری باشید منتظر غافلگیری باشید»‌، «مراقب پیش‌فرض‌هایتان باشید تعهد - مراقب باشید» و‌ «بهره‌وری - پرسش‌های بیشتری بپرسید» و بخش دوم با عنوان «دام‌ها» دربردارندهٔ فصل‌های «یکپارچگی - ارزش ناهنجاری‌ها را درک کنید»، «آشنایی - به آنچه فکر می‌کنید می‌دانید کمتر اهمیت بدهید»،‌ «دقت - اقدام‌های لازم را انجام دهید» و «توانمندی - مراقب «اثرهای پروانه‌ای» باشید!» هستند. 

نویسندگان در این اثر صدها نمونه از انواع فریب‌ها را مطالعه کرده و کوشیده‌اند با استفاده از دانش خود در زمینهٔ روان‌شناسی شناختی، ویژگی‌های تکرارشونده و الگوهای موجود در آن‌ها را پیدا کنند. آن‌ها همچنین راهکارهایی را که به افراد کمک می‌کنند کمتر فریب بخورند، شرح داده‌اند. به عقیدهٔ نویسندگان این کتاب گامی حیاتی که با سوگیری حقیقت‌پنداری مقابله می‌کند، پذیرش این عبارت است: «کمتر بپذیرید، بیشتر بررسی کنید». 

خواندن کتاب چرا فریب می خوریم؟ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران آثار موفقیت و خودیاری و علاقه‌مندان به حوزهٔ روان‌شناسی شناختی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب چرا فریب می خوریم؟

«ما هیچ رقم، اندازه یا درصدی را به‌تنهایی و به‌طور خودکار در مقیاس مناسب ارزیابی، و آن را با مقادیر مرتبط مقایسه نمی‌کنیم. این گرایش ذاتی می‌تواند به سلاحی تبدیل شود در دست کسانی که خیال فریب دادنمان را دارند، و به‌همین‌رو، فکر کردن دربارهٔ مقایسهٔ درست گامی حیاتی برای گمراه نشدن است. اگر از زبان متخصصی بشنویم افزایش زمانی که مقابل صفحه‌های نمایش سپری می‌کنیم با کاهش قابل‌توجه شادی و احساس سعادت در ارتباط است، ممکن است تصمیم بگیریم زمانی را که جلوی تلویزیون یا با رایانه یا تلفن همراهمان صرف می‌کنیم کاهش دهیم. اما اگر بفهمیم تأثیر زمان صرف‌شده مقابل صفحه‌های نمایش بر احساس شادی افراد با تأثیر زمان صرف‌شده مقابل صفحهٔ نمایش بر میزان مصرف سیب‌زمینی تقریباً برابری می‌کند -یعنی ارتباط بین دو متغیر بسیار اندک است- ممکن است دیگر چندان به حرف‌های این متخصص اهمیت ندهیم. درعوض، می‌توانیم سعی کنیم بیشتر بخوابیم، چراکه بین میزان خواب و احساس شادی ارتباط بسیار قوی‌تری وجود دارد و به‌علاوه، سایر فواید خواب برای سلامتی نیز بر کسی پوشیده نیست.

وقتی ادعایی دقیق -به ویژه ادعایی که با انتظارات و تعهدات ما مطابقت دارد- را می‌شنویم، اغلب تفکر انتقادی‌مان را کنار می‌گذاریم و حال آن‌که باید دور موتور آن را تا می‌توانیم بالا ببریم. کسانی که به دنبال فریب دادن ما هستند اغلب به دقت اطلاعاتی اتکا می‌کنند که در اختیار ما قرار می‌دهند، زیرا ما دقت را نشانهٔ حقیقت می‌دانیم. وقتی با ادعا، هزینه یا ارزشی دقیق مواجه می‌شویم، می‌توانیم یک سؤال مطرح کنیم. اگر قرار است عدد به‌طور چشمگیری بزرگ باشد، بپرسید: «آیا این مقدار زیاد است؟» و اگر قرار است به‌طرز شگفت‌آوری کوچک باشد، بپرسید: «آیا این رقم اندک است؟» بسته به ماهیت ادعا، می‌توانیم در ادامه پرسش‌های دیگری نیز مطرح کنیم. آیا در مقایسه با چیزهای دیگر این عدد همچنان بزرگ یا کوچک است؟ آیا شواهد کافی برای چنین ادعای دقیقی وجود دارد؟ اگر این عدد رُند بود (و درنتیجه آن‌قدر دقیق جلوه نمی‌کرد) آیا بازهم تحت تأثیر قرار می‌گرفتم؟

مطرح کردن سؤالاتی مانند «آیا این زیاد است؟» به ما یادآوری می‌کند که هزینهٔ یک باک بنزین را با دیگر هزینه‌های مربوط به خودروی شخصی، مانند قیمت خرید، هزینه‌های تسهیلات خرید خودرو و بیمه، مقایسه کنیم؛ یا هزینهٔ زمان صرف‌شده برای بریدن کوپن خرید از مجله‌ها را با مبلغی که با استفاده از آن‌ها پس‌انداز خواهیم کرد بسنجیم؛ یا بپرسیم آیا صابون آیوری واقعاً با صابون‌های دیگر متفاوت است، آیا شواهد کافی برای گزارش درصد خلوص تا دو رقم اعشار وجود دارد یا خیر، و آیا اگر این عدد را گرد کنیم و به ۹۹ درصد کاهش بدهیم، همچنان متقاعد می‌شویم آن را بخریم یا خیر.»