کتاب سه رساله؛ جستارهایی درباره لیبرالیسم کلاسیک

کتاب سه رساله؛ جستارهایی درباره لیبرالیسم کلاسیک نوشتهٔ کلود فردریک باستیا و ترجمهٔ اسماعیل غروی است. نشر ثالث این رسالهٔ سیاسی را منتشر کرده است.

درباره کتاب سه رساله؛ جستارهایی درباره لیبرالیسم کلاسیک

کتاب سه رساله؛ جستارهایی درباره لیبرالیسم کلاسیک (The bastiat collection) شامل سه رسالهٔ بسیار مهم است؛ مهم از این لحاظ که کلود فردریک باستیا در زمانه‌ای آن‌ها را نوشته که خط فکری در فرانسه کاملاً مغایر و مخالف بوده است. به تعبیر دیگر، او برخلاف جریان آب شنا می‌کرد و به لطف لحن و سبک‌وسیاق نوشتار و قدرت بیانش می‌توان از او به‌عنوان نابودگر سوسیالیسمِ پرزرق‌وبرق و ایدهٔ حمایت از تولید داخل یاد کرد. باستیا در رسالهٔ نخست که «حکومت» نام دارد، به روشی کاملاً متفاوت از مُد زمانه‌اش و با وسعت دیدی به درازای تاریخ بشر، شیوه‌ای از حکومت‌داری را شرح داده و برای سخنانش استدلال‌های دندان‌شکنی عرضه کرده است. رسالهٔ دوم «قانون» است که باستیا در آن بی‌امان به دشمنان لیبرالیسم و افرادی که به دنبال مهندسی اجتماعی‌اند حمله کرده است. نویسنده در این رساله لحنی جدلی و گزنده دارد. در رسالهٔ «آنچه دیده می‌شود و آنچه دیده نمی‌شود» کلود فردریک باستیا به حیطهٔ اقتصاد سیاسی پرداخته است.

خواندن کتاب سه رساله؛ جستارهایی درباره لیبرالیسم کلاسیک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران حوزه‌های علوم سیاسی و جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب سه رساله؛ جستارهایی درباره لیبرالیسم کلاسیک

«برخلاف جریان غالب، من کلمهٔ «چپاول» را به نحوی مبهم، نامشخص، تقریبی یا استعاری به کار نمی‌برم و معنایی که از آن در نظر دارم ــ در مقام بیان ایدهٔ مخالفت با مالکیت [دستمزد، زمین، پول یا هر چیز دیگر] ــ از لحاظ علمی مورد پذیرش عموم است. از نظر من، هنگامی که قسمتی از ثروتِ متعلق به فردی، بدون رضایت وی و بدون جبران خسارت (چه با زور و چه با کلاهبرداری) به کسی که مالک آن نیست منتقل شود، مالکیت نقض شده است و در این‌جا یک فقره «چپاول» ارتکاب یافته است. به باور من، این عمل دقیقاً همان چیزی است که قانون باید همیشه و در همه‌جا آن را سرکوب کند. هنگامی که خود قانون مرتکب عملی می‌شود که انتظار می‌رفت آن را سرکوب کند، به نظر من وصف چپاول همچنان بر عمل ارتکاب‌یافته صدق می‌کند و این را نیز اضافه کنم که از منظر جامعه و رفاه، این تجاوز به حقوق حتی عملی به مراتب بدتر است، گرچه در چپاول قانونی شخصِ منتفع مسئولیتی در برابر عمل چپاول ندارد. مسئولیت این چپاول قانونی به عهدهٔ قانون، قانونگذار و خود جامعه است و خطر سیاسی در همین نکته نهفته است. جای بسی تأسف است که کلمهٔ «چپاول» توهین‌آمیز شده است. من بیهوده تلاش کردم تا کلمه‌ای پیدا کنم که توهین‌آمیز نباشد، زیرا هیچ‌وقت (به ویژه اکنون) نمی‌خواستم کلمه‌ای آزاردهنده را به اختلاف‌نظرهایمان اضافه کنم. بنابراین چه حرف‌هایم را باور کنید و چه نکنید، اعلام می‌کنم که قصدم حمله به نیات یا اخلاق کسی نبوده است، بلکه حملاتم متوجه ایده‌ای است که به نظرم نادرست می‌آید؛ نظامی که به نظرم ناعادلانه است؛ و بی‌عدالتی‌ای که چنان مستقل از نیات شخصی است که هر یک از ما بدون این‌که بخواهیم از آن نفع می‌بریم و بدون این‌که علتش را بدانیم از آن در رنجی»