کتاب سالمندی و شکوفایی

کتاب سالمندی و شکوفایی؛ برای آنان که نمی‌خواهند درباره‌اش سخن بگویند! نوشتهٔ لوسی پولوک و ترجمهٔ شهربانو کیامرادی است و انتشارات متخصصان آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب سالمندی و شکوفایی

اغلب ما «سالمندی» را با «از کارافتادگی» برابر می‌‌شماریم و آن را آمیزه‌‌ای از ناتوانی، کم‌‌تحرکی، گوشه‌‌نشینی، بیماری، ضعف جسمانی، فراموشی، افسردگی و تنهایی، قلمداد می‌‌کنیم.

این انگارۀ فراگیر، موجب شده که اکثر مردم، از این دورۀ شکوهمندِ حیات بهراسند و برای بهینه سپری کردن آن، طرحی نریزند و چاره‌‌ای نیندیشند.

بیشتر افراد، می‌‌پندارند که تنها باید به کیفی گذراندنِ روزگارِ بُرنایی و میانسالی همّت گماشت و با فرارسیدنِ پیری، به جبر زمانه، گردن نهاد و تسلیمِ شرایط حاکم بر این دوران شد؛ حال آنکه سالمندی نیز فصلی از کتاب زندگی، و فرصتی زرّین برای شادزیستی و نکوحالی است.

در گذشته‌‌های نه چندان دور، زمانی که خانواده‌‌ها شکلی گسترده داشتند و دو یا سه نسل، همدلانه در کنار یکدیگر زندگی می‌‌کردند، سالمندی نه تنها وحشت‌‌آفرین و اضطراب‌‌زا نبود که خود، نوعی منزلت و اعتبار اجتماعی نیز به‌‌شمارمی‌‌آمد و پیران، به عنوان نماد تجربه و دانایی، از احترام ویژه و حمایت سایر اعضای خانواده برخوردار می‌‌شدند.

به دیگر سخن، سالمندان در چنین خانواده‌‌هایی، حُکمِ مشاورانی سرد و گرم چشیده را داشتند که در برهه‌‌های مهمّ زندگی، و در بزنگاه تصمیم‌‌گیری‌‌های خطیر و سرنوشت‌‌ساز، به یاریِ خویشان و بستگان می‌‌شتافتند و به لطفِ رایزنی‌‌های خردمندانۀ خویش، در حفظ کیان و بنیان خانواده، نقشی برجسته ایفا می‌‌کردند.

آنان در خانواده‌‌های گسترده، تا آخرین دقایق عمر، سرافرازانه می‌‌زیستند و به انجام اموری که با توان جسمی‌‌شان تناسب داشت، مبادرت می‌‌ورزیدند.

هیچ‌‌یک از اعضای این خانواده‌‌ها، سالخوردگان را به چشم حقارت نمی‌‌نگریست و آن‌‌ها را سربار و دست و پاگیر نمی‌‌شمرد و بر خلافِ آنچه که امروز، متداول گردیده، از خانه نمی‌‌راند و به سرای سالمندان نمی‌‌فرستاد؛ بلکه همواره، پیرانِ قوم در نظرِ جوانانِ نیک‌‌سرشتِ خانواده‌‌های گسترده، ستون و سایه‌‌بانِ منزل به‌‌شمار می‌‌آمدند و حضورِ مِهرآگینشان، نویدبخشِ خیر و برکات فراوان بود.

دعای مشهورِ «الهی پیر شوی !» نیز که هر از گاه، بر زبانِ زنان و مردانِ سالخورده جاری می‌‌شد، از ارج و قرب سالمندان در خانه و جامعه حکایت داشت؛ به این معنی که آنان در قالبِ این دعا، افزون بر آرزوی عمری دراز برای خُردسالان و جوانان، خواستارِ رسیدن آن‌‌ها به جایگاه والای پیرانِ مجرّب و محبوب می‌‌شدند.

اینک اما، در پی تغییرات اجتماعی و گسترش خانواده‌‌های هسته‌‌ای و افزایش درصد افراد مسنّ در جوامع، سالمندان، اغلب با رفتن فرزندان از خانه، به‌‌یکباره احساس بی‌‌کسی می‌‌کنند و به جای معاشرت با همسالان و حضور در فعالیت‌‌های گروهیِ نشاط بخش، کنجِ عزلت می‌‌گزینند و راه انزوا در پیش می‌‌گیرند.

به بیان دیگر، بسیاری از سالمندانِ زمانۀ ما، خود را تنها و مطرود می‌‌انگارند و بُروزِ روزافزونِ ناتوانی‌‌های جسمی، حرکتی و انواع بیماری‌‌ها، به این حسّ ناخوشایند و تلقّی نادرست، دامن می‌‌زند.

شوربختانه شمار فراوانی از افراد نیز در میانسالی و به دنبالِ بازنشستگی از شغل رسمی‌‌شان، به پیشوازِ سالمندی می‌‌روند و با خانه‌‌نشینی‌‌های طولانی و کاستن از تحرّک و پویایی، روند پیری و زمینگیری را سرعت می‌‌بخشند؛ غافل از اینکه می‌‌بایست از فراغتِ پیش آمده، برای تفریح و ورزش بیشتر سود جُست و با پای نهادن در سفرهای پُرماجرا، از رؤیت مناظر دیدنی و جاذبه‌‌های گوناگون طبیعی و فرهنگی، حظّ وافر بُرد.

آیا به‌‌راستی می‌‌شود این روندِ خودویرانگرانه را متوقّف ساخت و سالمندی را در مسیری درست به جریان انداخت؟ کتاب سالمندی و شکوفایی درصددِ پاسخگویی به این پرسش بزرگ برآمده‌‌است.

این اثر، به ما یادآور می‌‌گردد که زندگان در همۀ مقاطع حیات، به‌‌ویژه مقطع مهمّ سالمندی، به زندگی نیاز دارند و لازمۀ زندگیِ مطلوب در این برهۀ حسّاس عمر، بهره‌‌مندی از جسمی سالم، ذهنی پویا، و روحیه‌‌ای قوی است.

نویسنده در این کتاب، ضمن اذعان به تغییرات اجتناب ناپذیر فیزیکی و روانیِ ناشی از افزایش سن، اصولِ لازم برای عبورِ شکوهمند از سالمندی را که با حداقلّ وابستگیِ یک سالمند به دیگران همراه خواهدبود با قلمی صمیمی و شیوا به رشتۀ تحریر درمی‌‌آورَد و خواننده را با شیوه‌‌های خودمراقبتی در این دوران، تغذیۀ مناسب و فعالیت‌‌های سازنده برای سالمندان، آشنا می‌‌سازد.

خواندن کتاب سالمندی و شکوفایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به همهٔ سالمندان گرامی پیشنهاد می‌کنیم.