کتاب جزایر ایرانی خلیج‌فارس

«جزایر ایرانی خلیج‌فارس» نخستین اعاده حاکمیت ایران بر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی در سال ۱۹۵۱/۱۳۲۹ به قلم و پژوهش مسعود کوهستانی‌نژاد است. سالیان طولانی است که خلیج فارس و جزایر ایرانی آن، موضوع تالیف صدها عنوان کتاب و ده‌ها و صدها پروژه تحقیقاتی و تعداد بی‌شماری مقاله است. مولفان، محققان و مورخان در تالیفات و تحقیقات خود، ابعاد مختلفی از موضوع خلیج فارس را مورد بحث و بررسی قرار داده و تاکنون موفق شده‌اند دستاوردهای مهمی را در این زمینه ارائه کنند. با وجود چنین تلاش عظیمی، باز هم پژوهش‌های جدیدی در دست انجام است. این روند به تعمیق هر چه بیشتر مباحث و تحقیقات در این زمینه کمک بزرگی خواهد کرد. از جمله رویدادهای مغفول‌مانده در پژوهش‌های پیرامون خلیج فارس، واقعه اعاده حاکمیت همه‌جانبه ایران بر جزایر تنب و ابوموسی در بهمن و اسفند ۱۳۲۹/ژانویه و فوریه ۱۹۵۱ است. ابعاد این واقعه آنگاه اهمیت بیشتری می‌یابد که بدانیم در فاصله سال‌های ۱۳۲۲/۱۹۰۴ قمری (توافق ایران و بریتانیا در مورد عدم مداخله در امور جزایر سه‌گانه) تا سال ۱۳۵۰/۱۹۷۱ که دولت ایران توانست حاکمیتش را بر آن جزایر به‌طور دایم تثبیت کند، جز در سال ۱۹۵۱/۱۳۲۹ در هیچ زمانی دولتمردان ایران تلاش همه‌جانبه و گسترده‌ای برای اعاده حاکمیت خود بر آن جزایر نکردند. آنچه در این کتاب مورد بحث و پژوهش قرار گرفته، دو موضوع وابسته به هم شامل وضعیت جزایر ایرانی خلیج فارس در سال‌های پایانی قرن نوزدهم تا اوایل سلطنت رضا شاه (۱۹۲۷/۱۳۰۶) و بررسی و تحلیل رویداد بهمن ۱۳۲۹ و اعاده حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه است. در واقع، ریشه‌یابی علل و عوامل رویداد بهمن ۱۳۲۹، ما را به بررسی جدی‌تر وضعیت جزایر در اواخر قرن نوزدهم رهنمون ساخت. علت به‌وجودآمدن چنین روندی، فقر اطلاعات تاریخی پیرامون موضوع مورد بررسی این کتاب است.