کتاب سراپاگوش

کتاب سراپاگوش از گروه نویسندگان مجله کسب و کار هاروارد با ترجمهٔ حسین پایمزد از طریق انتشارات سه سه تار منتشر شده است.

درباره کتاب سراپاگوش

با دیدن اختلافات و آشوب‌ها و جنگ‌هایی که در جهان جاری ما وجود دارد، بد نیست از خودمان بپرسیم: «آیا ما داریم همدیگر را می‌شنویم؟» جواب واقع‌گرایانه این است؛ نه‌چندان!

بیشتر وقت‌ها خوب نمی‌فهمیم منظور دقیق گوینده چیست یا از این رنج می‌بریم که دیگران کاملاً نمی‌فهمند ما چه گفته‌ایم. اشکال کار کجاست؟ شاید خوب نمی‌شنویم.

کتاب سراپاگوش سعی دارد به یاد بیاوریم چطور می‌توانیم شنوندهٔ خوبی باشیم. شنوندهٔ خوب‌بودن برای بهتر حرف‌زدن، بهتر مدیریت‌کردن، بهتر فکرکردن و بهتر زندگی‌کردن.

خوب‌شنیدن، این ویژگی بسیار مهم و کاربردی، در عین سادگی مستلزم آموزش و تمرین مستمر و بی‌وقفه است. پیچیدگی‌های دنیای مدرن و البته پست‌مدرن منجر به وضعیتی شده که در آن، خیلی وقت‌ها در انتقال پیام خود عاجزیم. این روزها کمتر به مخاطبی می‌رسیم که «سراپاگوش» باشد.

نویسندگان مقاله‌های این کتاب هرکدام در شاخه شغلی و حرفه‌ای خود چهره مهمی محسوب می‌شوند و مقاله‌های به نظر کوتاه ایشان در این کتاب، حاصل سال‌ها تجربه و آزمایش و تدبیر و نظریه‌پردازی است.

خواندن کتاب سراپاگوش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

مطالعه این کتاب را به کسانی که در جست‌وجوی روابط شغلی و خانوادگی بهتری هستند، به‌ویژه مدیران، والدین و همسران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب سراپاگوش

«شاید شما هم فکر می‌کنید که شنونده خوبی هستید. ارزیابی ما راجع به توانایی شنیدن تا حدّ زیادی به سنجش ما در مورد مهارت رانندگی شباهت دارد، از این نظر که بیشتر ما فکر می‌کنیم بالاتر از حد متوسط جامعه هستیم. تجربه نشان می‌دهد غالب مردم بر این باورند که خوب شنیدن به اجرای این سه مورد وابسته است:

- رعایت سکوت هنگام سخن گفتن دیگران

- انتقال این پیام به گوینده که به صحبت‌های او گوش داده می‌شود (از طریق حالت‌های صورت و آواهایی نظیر "آهان و اوهوم" و ...)

- توانایی تکرار آنچه گوینده بیان می‌کند، حتّی به‌صورت کلمه به کلمه

واقعیت این است که آموزه‌های مدیریتی اجرای موارد زیر را برای خوب شنیدن کافی می‌داند:

- تشویق شنوندگان به حفظ سکوت

- ترغیب گوینده با بالا و پایین آوردن سر و گفتن الفاظی مانند " آهان"

- به کار بردن عباراتی مثل "خب، اجازه بده مطمئن بشوم فهمیده‌ام چه گفتی. چیزی که داری می‌گویی این است که ..."

باوجود این، تحقیقات اخیر ما نشانگر آن است که صرف اجرای این رفتارها برای توصیف مهارت‌های خوب شنیدن به‌هیچ‌وجه کافی نیستند.

در پایان یک دوره ارتقاء مهارت مدیران، رفتار ۳۴۹۲ شرکت‌کننده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در بخشی از این برنامه، توانایی رهبری مدیران به وسیله شیوه‌ای از ارزیابی موسوم به "۳۶۰ درجه‌ای" مورد برآورد قرار گرفت که درنتیجه آن افرادی که دارای بالاترین سطح از توانایی خوب شنیدن بودند (۵ درصد بالا) شناسایی شدند. پس از مقایسه این گروه با میانگین شرکت‌کنندگان به ۲۰ مشخصه بارز رسیدیم که تفاوت این دو گروه را نشان می‌داد. با نتایج به‌دست‌آمده توانستیم تفاوت‌های شنوندگان عالی و متوسط را شناسایی کنیم و همچنین ویژگی‌هایی را که به نظر همکاران این افراد، از آن‌ها شنوندگانی فوق‌العاده می‌سازد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

علاوه بر خصوصیاتی که پیش‌بینی می‌کردیم، به نتایج شگفت‌آوری نیز دست یافتیم. یافته‌های ما در این زمینه به چهار دستهٔ اصلی تقسیم می‌شود:

۱. هنر خوب شنیدن بسیار فراتر از رعایت سکوت در زمان سخن گفتن دیگری است. اتفاقاً برعکس، "شنونده خوب" به افرادی اطلاق می‌شود که مرتباً سؤالاتی را در جهت افزایش فهم دیدگاه طرف مقابل مطرح می‌کنند. این سؤالات به ظرافت، مفروضات قدیمی را به چالش می‌کشند اما فرآیند کلی را به شکل سازنده‌ای پیش می‌برند. ساکت نشستن و سر تکان دادن، نشانه بسنده‌ای بر کیفیت شنیدن نیست. حال‌آنکه طرح یک پرسش مناسب این پیام را به گوینده می‌رساند که شنونده نه تنها به آنچه او گفته به‌خوبی گوش داده بلکه اطلاعات اضافه نیز طلب می‌کند. خوب شنیدن همواره یک گفتگوی دوطرفه است نه یک تعامل یک‌طرفه "گوینده در مقابل شنونده". بهترین گفتگوها کنش گرانه هستند.»