کتاب حیات و نفس

کتاب حیات و نفس نوشتهٔ پرویز ملکی است. نشر اطلاع این کتاب فلسفی را روانهٔ بازار کرده است.

درباره کتاب حیات و نفس

در کتاب حیات و نفس، مفهوم «حدوث نفس» موردتوجه قرار گرفته است؛ چرا که به عقیدهٔ نویسنده، یکی از مسائل بسیار مهم در فلسفه، مسئلهٔ «نفس» و ارتباط آن با بدن است. چیستی، پیدایش و قوای نفس از مسائل مهم دررابطه‌با نفس است. در میان فلاسفه، افلاطون نفس را قدیم می‌دانست، ارسطو آن را حادث می‌انگاشت، ابن سینا و ملاصدرا نیز قائل به حدوث نفس بودند؛ با این تفاوت که ابن سینا آن را روحانیهٔ الحدوث و روحانیهٔ البقا می‌پنداشت و ملاصدرا از جسمانیهٔ الحدوث و روحانیهٔ البقابودن آن سخن می‌گفت. پرویز ملکی پرسیده است که کدام یک از این دیدگاه‌ها موردتأیید است و کوشیده به این پرسش پاسخ گوید؟ عنوان فصل‌های این کتاب به‌ترتیب عبارت است از «پیشینهٔ عقاید فیلسوفان یونان دربارهٔ نفس و حیات»، «پیشینهٔ عقاید فیلسوفان مسلمان دربارهٔ نفس و حیات»، «حدوث نفس از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا» و «ناسازگاری آرای ابن سینا و ملاصدرا با علوم زیستی دربارهٔ پیدایش حیات». 

خواندن کتاب حیات و نفس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران علم فلسفه پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب حیات و نفس

«برای بررسی مسئله نفس، حیات و بدن، باید به موجود زنده توجّه نمود و در گام نخست، این توجّه، نمی‌تواند خارج از چارچوب مشاهده و تجربه باشد. هرچه دقّت نظر در این مورد بیشتر باشد مسلماً نتایج به‌دست آمده نیز از دقّت بالاتری برخوردار خواهد بود. امروزه به مدد پیشرفت‌های گوناگون در زمینه‌های مختلف علوم، می‌توان با دقّت بیشتری به مشاهده پیرامون خود پرداخت و نتایج موثّق‌تری به‌دست آورد. ابزار و آلات جدید، افق دید انسان را وسعت بخشیده است. بسیاری از پندارهای گذشته درباره جهان دیگر قابل قبول نیست و بدون شک برای شناخت هستی نیازمند دقّت بیشتری خواهیم بود. گذشتگان با بهره گیری از دانش تجربی زمانه خود، تلاش نموده اند تا دیدگاه قابل قبولی در خصوص نفس ارائه دهند. امّا وجود آراء گوناگون در این مورد حکایت از پیچیدگی بسیار آن دارد. نگاه ارسطو به مسئله نفس در میان فلاسفه اسلامی از جایگاه خاصّی برخوردار است که باید مورد باز اندیشی قرار گیرد. در این میان علم زیست شناسی از آن دسته علومی است که همیشه مورد توجّه قرار گرفته است و بدون شک تاثیرگذارترینِ علوم تجربی، در خصوص شناخت انسان، نفس و حیات است. ارسطو نیز به این نکته توجّه داشته است و در این علم تلاش فراوان از خود نشان داده است. «مشاهداتش وسیع‌تر و فراوان‌تر و اشتباهاتش نیز زیادتر است. تمرکز و جمع آوری کشفیات پیشین، در مسیر برقراری این علم حیاتی بزرگترین موفقیت اوست (۱).»

وی با کمک شاگردانش اطّلاعاتی درباره حیوانات و گیاهان کشورهای سواحل اژه، گردآوری نمود و اوّلین مجموعه علمی گیاهان و حیوانات را به وجود آورد. اگر بتوان به پلینی اعتماد کرد، اسکندر به شکارچیان و شکاربانان و ماهیگیران و دیگران فرمان داده بود که هر نوع اطّلاع یا نمونه ای را که ارسطو برای کار خود لازم دارد برای او فراهم کنند (۲).»