کتاب دیرآموزان یاد می گیرند

کتاب دیرآموزان یاد می گیرند نوشتهٔ فیروز مقیمی است و انتشارات فرنام آن را منتشر کرده است. این کتاب تجربه‌ای موفق در آموزش خواندن و نوشتن به کودک دیرآموز است.

درباره کتاب دیرآموزان یاد می گیرند

انگیزهٔ فیروز مقیمی از نوشتن این کتاب مراجعهٔ روزانهٔ والدین خسته و ناامید کودکانی بود که در مدارس عادی تحصیل می‌کردند اما از اینکه فرزندشان نمی‌تواند همگام با دیگر همسالان یاد بگیرد و در رقابت‌های علمی و فعالیت‌های کلاسی هر روز طعم تلخ شکست را تجربه می‌کند صحبت می‌کردند و نگرانی از اکنون و آینده فرزندشان در آهنگ کلام و اعماق دیده‌های آنان هویدا بود. آن‌ها که معمولاً روش‌ها و توصیه‌های حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای دیگران را هم به کار بسته بودند و بدون دستاورد رضایت‌بخشی به امید یافتن راهی نو و اثربخش برای کمک به فرزندشان به اتاق کارشناسی آموزش ابتدایی مراجعه می‌کردند؛ و مدیران و آموزگاران مدارسی که وجود دانش‌آموز دیرآموز با همه مشکلات آن، بار مضاعفی بر دوش آن‌ها تحمیل ساخته بود. آنان مجبور بودند بودجه‌بندی کتاب را رعایت کنند؛ ولی برخی دانش‌آموزان نمی‌توانستند با سرعت دیگران و همپای کلاس پیش روند. مشکلات رفتاری و انضباطی آن‌ها و از سوی دیگر توقعات والدین و سایرین از آموزگار، آن‌ها را کلافه کرده بود؛ و در پی یافتن روش‌هایی برای آموزش دانش‌آموزان متفاوتشان باشند.

 انگیزهٔ نهایی نویسنده، کودکان معصومی هستند که علی‌رغم اینکه خود، مسئول نقص‌ها و ناتوانی یادگیری‌شان نبوده ولی باید برچسب‌های ظالمانه و غالباً نابخردانه دیگران را تحمل می‌کردند. بدون آنکه به اندازهٔ کافی درک شوند و کسی همگام با آن‌ها راه رود از او انتظار دویدن در مسیر یادگیری داشتند؛ و اگر نتوانند از دوران طلایی دبستان به خوبی استفاده کنند بیم آن می‌رود که در بزرگسالی با دستی خالی از دانش و حرفه و مهارت‌های مورد نیاز وارد جامعه شده و در معرض خطرات و شاید انحرافات یا سوءاستفاده قرار گیرند و نتوانند لذت زندگی سالم، مفید، پویا و سازنده همراه با آرامش و خوشبختی را احساس کنند. 

کتاب دیرآموزان یاد می گیرند دارای چهار بخش است. بخش نخست شامل کلیاتی دربارهٔ دانش‌آموزان دیرآموز است که به تعریف دیرآموزی، علت‌های آن و روش‌های کلی و مرسوم آموزش به کودکان دیرآموز خواهیم پرداخت. در حقیقت این بخش حاصل مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی پیشینهٔ پژوهشی در موضوع این کتاب است. خواننده این فصل اطلاعات کلی را دربارهٔ دانش‌آموزان دیرآموز کسب می‌کند؛ از آنجا که هدف این کتاب بیشتر جنبهٔ کاربردی آن است، پیشنهاد می‌شود چنانچه خواننده به دنبال تحصیل معلومات مفصل‌تری راجع به دیرآموزان است به قسمت «منابع» مراجعه کند. بخش دوم عبارت از تجربیات مستقیم نویسنده در مراحل گام به گام آموزش خواندن و نوشتن به دانش‌آموز دیرآموز است.

در بخش سوم، کاربرد نظریات روان‌شناسی یادگیری و روان‌درمانی را در فرایند یاددهی-یادگیری و ارتباط مبانی نظری و تکنیک‌های به‌کاررفته در رفتار با دانش‌آموز و تدریس را توضیح می‌دهد. بخش چهارم این کتاب شامل نتایج حاصل از تجربیات در این مطالعه موردی و توصیه‌هایی به معلمان و والدین است. 

خواندن کتاب دیرآموزان یاد می گیرند را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای دانش‌آموزان دیرآموز مناسب است و به یاری والدین و آموزگاران تلاشگر می‌شتابد.

بخشی از کتاب دیرآموزان یاد می گیرند

«برآورد درصد دقیق دانش‌آموزان دیرآموز در یک جامعه به تعریف‌های مختلف از دیرآموزی وابسته است درواقع به همین دلیل تشخیص و برآورد واقعی و قطعی شیوع آن کاملاً مشخص نیست. به هر حال در نمودار توزیع نرمال افراد بر اساس بهره هوشی، دیرآموزی (مرزی) با محدوده هوشی ۸۵-۷۰ با حداقل یک انحراف معیار پایین‌تر از میانگین، ۱۳/۶۶ درصد افراد جامعه را به خود اختصاص می‌دهد؛ اما اگر بخواهیم دانش‌آموزی که نمی‌تواند از طریق منابع آموزشی، کتاب‌ها و مواد یادگیری معمولی در ساعات آموزشی عادی طراحی شده، در حد متوسطی یاد بگیرد را دیرآموز بدانیم این عدد به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت.

از یک دیدگاه، اگر جمعیت مدرسه رو با مشکلات تحصیلی مرتبط با دامنه هوشی، مرجع قرار گیرد و بهبودی احتمالی با بالا رفتن سن و سازگاری با محیط واجد شرایط، در بخشی از این گروه رخ دهد، می‌توان جمعیت افراد در این دامنه هوشی را حدود ۷ درصد تخمین زد (السالوادر کارولا، گارسیا گاتیرس، کلاسیا، ارتیگاس پالارس و همکاران۲۶، ۲۱۰۴).

جمعیت دانش‌آموزان دیرآموز در ایران طبق آمار منتشر شده از نتایج طرح سنجش نوآموزان در آموزش و پرورش استثنایی کشور در سال ۱۳۹۵ حدود ۲/۵ درصد برآورد شده است (عزیزیان، اسدزاده و همکاران، ۱۳۹۵)؛ اما با توجه به مشکل ثبت اسامی دیرآموزان در سامانه اصلی آماری، می‌توان گفت آمار واقعی بسیار بیشتر از عدد ذکر شده است چنانچه وقتی که شخصاً به عنوان کارشناس مسئول آموزش ابتدایی در سال تحصیلی ۹۸-۹۷ آمار دیرآموزانی که در سنجش آغازین دیرآموز شناخته شده و در سامانه سناد ثبت شده‌اند را از مدارس ابتدایی شهر فسا جمع‌آوری کردم عددی بالغ‌بر ۱۴% به دست آمد.

اگر با توجه به اینکه این شهر دارای بیش از ۱۳۴۰۰ دانش‌آموز می‌باشد. داده‌های فوق را به عنوان یک نمونه در دسترس از یک جامعه آماری بزرگ به حساب آوریم؛ می‌توان نتیجه گرفت آمار دانش‌آموزان دیرآموز فراتر از برخی گزارش‌های آماری است. البته در برخی تحقیقات آمار بالاتری نیز مشاهده می‌شود.

به عنوان مثال مارگارات لیدنسی (۱۹۵۲) در پژوهشی که در رابطه با دانش‌آموزان دیرآموز در ایالت فلوریدا انجام داده است، میزان شیوع این گروه را بین یک چهارم تا یک پنجم جمعیت اعلام می‌کند و آن را با تعداد دانش‌آموزانی که مشکلات بینایی دارند تقریباً یکسان می‌داند.»