کتاب دیوان اشعار ایرج میرزا

کتاب دیوان اشعار ایرج میرزا سرودهٔ ایرج میرزاست و انتشارات آستان مهر آن را منتشر کرده است. این کتاب مجموعه‌اشعار این شاعر طناز و بزرگ معاصر ایران است.

درباره کتاب دیوان اشعار ایرج میرزا

ایرج میرزا را سعدی معاصر نامیده‌اند، به دلیل زبان سهل ممتنعی که در شعرهایش دارد. یعنی زمانی که اشعار او را می‌خوانیم، به نظر می‌رسد به دلیل سادگی و روانی آن شعر، ما هم می‌توانیم مشابهش را بسراییم، اما درست به همین دلیل، سرودن شعر مانند ایرج میرزا بسیار سخت است. چون هر شاعری قادر نیست اینقدر به زبان رایج مردم نزدیک بسراید و از سوی دیگر محتوای درخشانی هم در شعرهایش داشته باشد. ایرج میرزا از حکایت‌های زمان خود، اصطلاحات استفاده‌شده در میان مردم و از وقایع دورهٔ خود در اشعارش آورده است.

ایرج میرزا (متولد ۱۲۵۲ یا ۱۲۵۳ شمسی در تبریز، درگذشته در ۲۲ اسفند ۱۳۰۴ شمسی در تهران) است. او از جمله شاعران برجستهٔ ایرانی در عصر مشروطیت (اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی) و از پیشگامان تجدد در ادبیات فارسی است. جلال‌الممالک و فخرالشعرا از لقب‌هایی است که به او داده‌اند.

ایرج میرزا فرزند صدرالشعرا غلامحسین‌میرزا، نوهٔ ایرج پسر فتحعلی‌شاه و نتیجهٔ فتحعلی شاه قاجار بود؛ بنابراین در خانوادهٔ اشرافی به دنیا آمد و بزرگ شد، اما آن‌چنان به آداب و رسوم این طبقه اعتقادی نداشت و از موقعیت اجتماعی خود برای رسیدن به مقاصدش استفاده نمی‌کرد. او تحصیلاتش را در مدرسهٔ دارالفنون تبریز طی کرد و در همان مدرسه مقدمات عربی و فرانسه را آموخت. وقتی امیرنظام گروسی مدرسهٔ مظفری را در تبریز تاسیس کرد، ایرج میرزا سمت معاونت آن مدرسه را یافت و در این سمت مدیریت ماهنامهٔ ورقه (نخستین نشریهٔ دانشجویی تبریز) را برعهده گرفت.

 ۱۹ساله بود که لقب ایرج را برای خود برگزید: ایرج بن صدرالشعرا. به دلیل علایق و اعتقاداتش خیلی زود از شاعری دربار کناره گرفت و به مشاغل دولتی مختلفی از جمله کار در وزارت فرهنگ (معارف آن زمان) پرداخت. سپس به استخدام ادارهٔ گمرک درآمد و پس از مشروطیت هم در مشاغل مختلف دولتی از جمله وزارت کشور در سمت فرماندار آباده و معاونت استانداری اصفهان خدمت کرد. ایرج میرزا در پی یک سکته قلبی در منزلی در تهران درگذشت. آرامگاه ظهیرالدوله خانهٔ ابدی او شد.

ایرج میرزا به زبان‌های ترکی، فارسی، عربی و فرانسه تسلط داشت و روسی نیز می‌دانست و خط نستعلیق را خوب می‌نوشت. او در قالب‌های گوناگون شعر سروده و ارزشمندترین اشعارش مضامین انتقادی، اجتماعی، احساسی و تربیتی دارند؛ شعر قلب مادر او از معروف‌ترین شعرهای ادبیات ایران است که مضمونی تربیتی دارد. سادگی و روانی و استفاده از واژه‌ها و گفتارهای عامیانه ویژگی بارز شعر اوست و در دوره‌ای شعر او همپای شاعران مترقی بر شعر و اندیشهٔ دورهٔ مشروطیت اثر گذاشت.

خواندن کتاب دیوان اشعار ایرج میرزا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام دوستداران شعر معاصر فارسی،‌ به‌ویژه شعر ایرج میرزا پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب دیوان اشعار ایرج میرزا

طوطی

مرا هست یک طوطی اندر قفس

که مثلش به خوبی ندیدست کس

سرش سبز رنگست و دمش دراز

به چنگال و منقار مانند باز

خوراکش دهم از نخودچی و قند

نخودچی و قند است او را پسند

چنان هوشیارست و با جوهر است

که از اکثر بچه‌ها خوشتر است

ز تو هر چه بشنید گیرد به یاد

چو شاگرد با فهم از اوستاد

همین نکته بس باشد از هوش او

که چیزی نگردد فراموش او