کتاب تاریخ خاندان قاجار

کتاب تاریخ خاندان قاجار نوشته علیرضا خزایی است. این کتاب را انتشارات نگار تابان منتشر کرده است. این کتاب تاریخی روایتی جذاب از حکومت قاجار است. 

درباره کتاب تاریخ خاندان قاجار

خاندان قاجار یا سلسلهٔ قاجار یا قاجاریان نام خاندانی اصالتا تُرکمن تَبار است که از حدود سال ۱۱۷۵ تا ۱۳۰۴ بر ایران  به مدت حدود صد و سی سال حکم راندند. خاندان قاجار یکی از خانواده‌های دارای زیرشاخه‌های نسبتاً زیاد در ایران است و آخرین دودمان پادشاهی ترک تبار تاریخ ایران از این خاندان بود. خاندان مربوط به یکی از طایفه‌های ترک اوغوز در شمال شرق ایران به نام ایل قاجار بودند که از آسیای میانه به ایران آمدند. آنان ابتدا در پیرامون ارمنستان ساکن شدند که شاه عباس بزرگ یک دسته از آنان را در استرآباد (گرگان امروزی) ساکن کرد. آغازگر این دودمان آقامحمدخان است و احمدشاه آخرین پادشاه این دودمان است. این کتاب اطلاعات کاملی درباره خاندان قاجار و پادشاهان قاجار در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد. 

خواندن کتاب تاریخ خاندان قاجار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ معاصر پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تاریخ خاندان قاجار

در زمان حمله افغان‌ها به ایران رئیس تیره قوانلو از قبیله اشاقه باش یعنی فتحعلی خان قاجار حاکم استرآباد و نواحی اطراف به قصد کمک به شاه سلطان حسین عازم اصفهان شد اما وقتی از سقوط آنجا مطلع شد بنا بر خواست ولیعهد تهماسب میرزا عازم مازندران شده و در آنجا به سپاه او ملحق شد. فتحعلی خان در سپاه شاه جوان به مقام نیابت سلطنت و سپهسالاری رسیده بود اما از یک سردار جوان به نام نادر خان افشار که بسیار مورد توجه شاه بود می‌ترسید. عاقبت این سردار قاجار در اثر همین وحشت عملی نادرست را انجام داد و سپس به دستور شاه جوان و تحریک نادر خان به دست چند تن از اعضای قبیله یوخاری باش به تاریخ ۱۴ صفر ۱۱۳۹ ه.ق کشته شد. فتحعلی خان دو پسر به نام‌های محمدحسن خان و محمدحسین خان داشت که محمدحسین خان در کودکی فوت کرده بود و محمدحسن خان هم در این زمان دوازده‌ساله بود. نادر خان برای آنکه خطر احتمالی اشاقه باش‌ها را دفع کند شخصی محمدحسین خان نام را از طایفه یوخاری باش به حکومت استرآباد تعیین کرد.

زمانی که نادرشاه در سال ۱۱۵۶ ه.ق مشغول نبرد با عثمانی بود محمدحسن خان از میان قبایل ترکمن سپاهی را آماده کرده بر حاکم یوخاری باش استرآباد شورید ولیکن شکست سختی خورده در میان ترکمنان پنهان شد. از این تاریخ به بعد ترکمنان به بزرگ‌ترین متحدان قبیله اشاقه باش تبدیل شدند و بعدها در پی کمک همین مردمان آغامحمدخان توانست بر مدعیان پیروز شود.

در سال ۱۱۶۰ ه.ق با مرگ نادرشاه افشار شورش‌هایی به وقوع پیوست و هر کسی در جایی از ایران ادعای سلطنت داشت. محمدحسن خان با کمک ترکمنان بر استرآباد و مازندران مسلط شده به نام خود اعلام سلطنت کرده به زودی با دو رقیب خطرناک به نام‌های احمدخان ابدالی و کریم‌خان زند روبه‌رو شد. محمدحسن خان پس از جنگ‌های پی‌درپی توانست سپاه احمدخان ابدالی را شکست داده تا حدود سمنان پیش روی کند اما به زودی مورد هجوم خان زند واقع شد. نهایتا در سال ۱۱۷۲ ه.ق سپاه خان زند توانست تا محمدحسن خان قاجار را شکست داده به قتل برساند. کریم‌خان از میان فرزندان خان قاجار پسر بزرگ وی آغا محمد خان را که به دست عادل شاه افشار مقطوع‌النسل شده بود به شیراز برد. هم چنین او پسر دیگر خان قاجار یعنی حسینقلی خان قاجار۱را از سال ۱۱۸۳ ه.ق به حکومت دامغان منصوب کرد. دیگر فرزندان خان قاجار هم اجازه یافتند تا در مازندران سکونت داشته باشند. حسینقلی خان نهایتا در سال ۱۱۹۱ ه.ق به قتل رسید که شرح آن در صفحات آینده خواهد آمد