کتاب درسنامه حفظ الصحه (ضروریات شش گانه)

کتاب درسنامه حفظ الصحه (ضروریات شش گانه) نوشتهٔ جابر آقایی است و نشر میراث ماندگار آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب درسنامه حفظ الصحه (ضروریات شش گانه)

حکما معتقد بودند در عالم مادی شش حالت وجود دارد که به واسطه‌ٔ آن سلامتی افراد تضمین و پاسداری می‌‌شود و آن‌ها عبارت‌آند از: هوای محیط زیست، نحوه و نوع خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، تأثیر خواب یا بیداری و هر یک به سهم خود بر سلامتی افراد و تأثیر تخلیه‌ٔ بجا و احتباس به مورد و مفید بدن. اگر چنانچه این موارد و عناصر، خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها و حالات روحی و نفسانی مختلف به حالت اعتدال بوده باشند، انسان سالم خواهد ماند و گرنه بیماری یا دوری از سلامتی اجتناب‌ناپذیر است. حکما در ارزیابی‌ها و شرح‌حال‌گیری از بیماران خود حتماً ضروریات شش‌گانهٔ سلامتی را در نظر می‌گرفتند و به آن‌ها مثل اصول و پایهٔ سلامتی می‌نگریستند و اگر در بررسی‌های خود، یکی از این موارد ضروری شش‌گانه را ناقص می‌دیدند، در سلامتی فرد شک می‌کردند. بدین مفهوم که فرد مورد نظر ارزیابی، آیا از هوای سالم در اطرافش برخوردار است؟ آیا چیزی که فرد مورد نظر می‌خورد غلیظ است، رقیق است یا معتدل و آیا خون صالحی تولید می‌کند یا نه؟ (سوسیس و کالباس، روغن‌نباتی، ماکارونی، هله هوله‌ها و... را در نظر بگیرید که همگی خون ناصالح تولید می‌کنند.) آیا شغل فرد مورد نظر پشت میزنشینی است یا ورزشکار است؟ آیا شغل وی استرس‌زا بوده یا آرام و بی‌دغدغه است؟ آیا خوب می‌خوابد یا که نه همیشه بیدار است؟ آیا تکرر ادرار دارد یا ادرارش کم است؟ آیا به موقع حجامت می‌کند یا که اصلاً نمی‌داند حجامت چیست؟ و... .

همهٔ این مباحث در مجموعه اصول حفظ الصحة مورد بررسی قرار می‌گیرد که در علم طبابت از قدیم‌الایام مرسوم بوده که پیشگیری همیشه بهتر از درمان است و مهم‌ترین کار طبیب حفظ سلامتی است. اگر شخصی ناپرهیزی کرد و بیمار شد مرحلهٔ دوم کار طبیب شروع می‌شود که برگرداندن سلامتی شخص است.

امروزه شاهد هستیم بسیاری از مسائل سلامتی اصلاً مورد توجه نیست و متأسفانه مصرف بی‌رویه‌ٔ داروهای شیمیایی و مسکن‌ها نظم زندگی‌ها را به هم ریخته و سلامتی را گوهری کم‌یاب کرده که هرکسی دسترسی به آن ندارد. پس از بررسی، متوجه خواب نامنظم (یعنی بیداری تا دیروقت و خواب صبح تا نزدیک ظهر خصوصاً در جوانان و خصوصاً اشخاص صفرا مزاج) آن‌ها شدیم که جای مباحث حفظ الصحة یا سته‌ٔ ضروریه در خانواده‌ها بسیار خالی است و بسیاری اصلاً آگاهی در این زمینه ندارند. حتی گاهی برخی از والدین ناآگاه ندانسته و به ظاهر از روی خیرخواهی خود به این مباحث دامن می‌زنند و بستر بیماری فرزندانشان را فراهم می‌کنند. مثلاً با بیان این تعابیر که «بچم گناه داره بذار بخوابه»، یا با خرید تنقلات بسیار مضر مثل چیپس و پفک و نوشابه می‌گویند «همه می‌خورند» و این باعث می‌شود که کم‌کم نظم و سلامتی بدن به هم بریزد و باعث ایجاد بیماری جسمی و روحی در اشخاص شود. کتاب درسنامه حفظ الصحة که از منابع طب اسلامی است، دقیقاً می‌خواهد صحت و سلامتی را به این خانواده‌ها برگرداند.

خواندن کتاب درسنامه حفظ الصحه (ضروریات شش گانه) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به کسانی که به طب اسلامی اعتقاد دارند و دنبال سلامتی خانواده‌شان هستند پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب درسنامه حفظ الصحه (ضروریات شش گانه)

ضررهای حرکت زیاد: حرکت و سکون باید متعادل و بر اساس مزاج باشد. افراد مختلف نیازهای متفاوتی به ورزش دارند و وضعیت مزاجی هر فرد، مقدار نیاز او به ورزش را تعیین می‌کند. ورزش‌های سنگین که در آن‌ها به بدن فشار زیادی عارض می‌شود، هم‌چون وزنه‌برداری، بوکس و... باعث ضعف بدن و حدوث امراض و عوارض بدنی و کاهش عمر می‌شود. چنان که گفته می‌شود بیشتر قهرمان‌های این ورزش‌ها، عمر کمی دارند. حرکت بیش از اندازه (ورزش‌های سنگین و طاقت فرسا) بخصوص اگر تکرار شود، ایجاد گرمی زیاد نموده و در طی زمان، فرد دچار سردی و خشکی می-گردد و مستعد بیماری‌های سوداوی می‌شود.

با توضیحات بالا، سه اشکال مبنایی در ورزش مدرن وجود دارد:

اولاً، این ورزش بر اساس قهرمان‌سازی تدوین می‌شود و ملاک سلامتی در آن بسیار کمرنگ است. ورزش‌های مدرن ضد سلامتی هستند و هر چه به قهرمان بودن نزدیک‌تر شویم مؤلفهٔ سلامتی را لحاظ نکنیم، از سلامتی بیشتر فاصله می‌گیریم.

ثانیاً، تجویز ورزش برای همهٔ افراد یکسان و یک شکل است، در حالی که بدن‌های افراد، مختلف است. هر بدن، قوه‌ها و مکانیسم‌ها و اقتضائات مشخصی دارد که در طب سنتی این مسئله با بحث مزاج‌ها حل می‌شود. اما در ورزش مدرن، نسخه‌های یکسانی برای همهٔ مزاج‌ها پیچیده می‌شود.

ثالثاً، تکنیک محور است و با تکنولوژی عجین است، در حالی که اساساً طبیعت بدن از تکنیک و صنعت گریزان است و همواره به دنبال فرار از زندگی صنعتی و پناه بردن به طبیعت است.