کتاب تقویم سبز

کتاب الکترونیکی «تقویم سبز» نوشتهٔ سلمان بهجتی اردکانی اثری پژوهشی است که نشر میراث ماندگار آن را منتشر کرده است. این کتاب به مناسبت‌های ملی و جهانی محیط زیست از نگاه دینی می‌پردازد و تلاش دارد پیوند میان آموزه‌های اسلامی و دغدغه‌های زیست‌محیطی را برجسته کند. «تقویم سبز» با رویکردی تحلیلی، مناسبت‌های مهم محیط زیستی را معرفی و از منظر قرآن، روایات و فقه اسلامی بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تقویم سبز

«تقویم سبز» اثری ناداستان و پژوهشی است که به مناسبت‌های ملی و جهانی مرتبط با محیط زیست می‌پردازد و آن‌ها را از منظر دینی و اسلامی تحلیل می‌کند. سلمان بهجتی اردکانی در این کتاب، ۵۲ مناسبت محیط زیستی را که توسط سازمان حفاظت محیط زیست تعیین شده‌اند، در دو بخش جهانی و ملی دسته‌بندی کرده است. هر مناسبت ابتدا با توضیحی کوتاه درباره اهمیت و ابعاد آن در سطح جهانی یا ملی معرفی می‌شود و سپس نگاه دینی و آموزه‌های اسلامی مرتبط با آن بررسی می‌گردد. ساختار کتاب به گونه‌ای است که هر فصل به یک مناسبت اختصاص دارد و در آن، علاوه‌بر اطلاعات علمی و اجتماعی، به آیات قرآن، احادیث و فتاوای فقهی مرتبط با موضوع پرداخته شده است. این کتاب با هدف فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی درباره اهمیت حفاظت از محیط زیست، به‌ویژه در جامعه دینی ایران، نگاشته شده و تلاش دارد نقش دین و اخلاق را در عمل به دانسته‌های زیست‌محیطی برجسته کند.

خلاصه کتاب تقویم سبز

«تقویم سبز» با تمرکز بر مناسبت‌های محیط زیستی، هر رویداد را در دو بخش معرفی می‌کند: نخست، اهمیت و ابعاد علمی یا اجتماعی آن مناسبت شرح داده می‌شود؛ سپس، آموزه‌های دینی و اسلامی مرتبط با آن مورد بررسی قرار می‌گیرد. پیام اصلی کتاب این است که حفاظت از محیط زیست نه‌تنها یک وظیفه اجتماعی و انسانی، بلکه یک تکلیف دینی و اخلاقی است. نویسنده با استناد به آیات قرآن، روایات پیامبر اسلام و اهل بیت، و فتاوای فقهی، نشان می‌دهد که نگاه اسلامی به طبیعت، نگاهی مسئولانه و مبتنی بر احترام به خلقت الهی است. در این نگاه، انسان نه مالک مطلق طبیعت، بلکه جانشین خداوند بر زمین و مسئول حفظ و آبادانی آن است. کتاب تأکید دارد که بسیاری از بحران‌های زیست‌محیطی ریشه در دوری از ارزش‌های دینی و اخلاقی دارند و بازگشت به این اصول می‌تواند راهگشای حل مشکلات محیط زیستی باشد. همچنین، نقش دانشمندان، مسئولان و عموم مردم در حفاظت از محیط زیست از منظر دینی مورد توجه قرار گرفته و بر اهمیت آموزش، فرهنگ‌سازی و مشارکت همگانی تأکید شده است. دغدغه‌های اصلی کتاب حول محورهایی چون آب، خاک، هوا، جنگل‌ها، گونه‌های جانوری و گیاهی، و مناسبت‌های مرتبط با آن‌ها شکل گرفته و در هر بخش، راهکارهایی برای حفظ و بهبود وضعیت محیط زیست ارائه شده است.

چرا باید کتاب تقویم سبز را بخوانیم؟

مطالعهٔ این کتاب فرصتی است برای آشنایی با پیوند میان آموزه‌های دینی و مسائل محیط زیستی. «تقویم سبز» با ارائهٔ تحلیل‌هایی از منظر قرآن و روایات، نشان می‌دهد که حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی، بخشی جدایی‌ناپذیر از مسئولیت‌های دینی و اخلاقی انسان است. این کتاب با جمع‌آوری مناسبت‌های مهم زیست‌محیطی و بررسی آن‌ها از زاویهٔ دید اسلامی، به مخاطب کمک می‌کند تا نگاه عمیق‌تری به مسائل محیط زیست پیدا کند و نقش خود را در حفظ زمین و منابع آن بهتر درک کند. همچنین، برای کسانی که دغدغهٔ فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی در حوزهٔ محیط زیست دارند، این اثر منبعی ارزشمند و الهام‌بخش است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به محیط زیست، فعالان حوزهٔ آموزش و فرهنگ‌سازی، پژوهشگران مطالعات دینی و اجتماعی، دانشجویان رشته‌های محیط زیست و الهیات، و همچنین مسئولان و مدیران مرتبط با سیاست‌گذاری‌های زیست‌محیطی مناسب است. همچنین، برای کسانی که به دنبال درک نقش دین در حل مسائل اجتماعی و زیست‌محیطی هستند، مطالعهٔ این اثر توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب تقویم سبز

«نگاه بشر به اصطلاح متمدن امروز به طبیعت و محیط زیست یک نگاه مادی‌گرایانه است. در این دیدگاه، بشر خود را مالک طبیعت می‌داند و بر این باور است که چون اشرف مخلوقات است، حق هرگونه استفاده از طبیعت را دارد. وی خود را مجاز می‌داند تا با استفاده از فناوری و تکنولوژی برای دستیابی به رفاه بیشتر و رونق اقتصادی هرچه تمام‌تر و به استخدام درآوردن مظاهر طبیعت اقدام کند. با چنین دیدگاهی طبیعت را تنها برای لذت بردن بدون هیچ مسئولیتی در بازسازی و نگهداری آن می‌خواهد؛ اما در دیدگاه الهی، انسان طبیعت را آفریدهٔ خدا و نشانی از نشانه‌های الهی می‌شمارد و خود را جانشین خدا در روی کرهٔ زمین برمی‌شمارد؛ لذا وظیفهٔ خود را حفظ و پاسداری از نمودها و نشانه‌های الهی می‌داند. بر این اساس، هرگونه تخریب و آلایندگی در زمین برخلاف وظیفهٔ بندگی و خلیفة‌اللهی انسان است. محیط زیست یک موضوع گسترده و دارای ابعاد متعدد و وسیع است. ساحت‌های مختلف حیات بشری به محیط زیست گره خورده است. اهتمام به اقتصاد، سیاست، معیشت، حکمرانی، حقوق، فرهنگ، اخلاق و دین بدون لحاظ محیط زیست و مراعات اصول حفاظت از آن ممکن نیست.»