کتاب آشنایی با منطق

کتاب الکترونیکی «آشنایی با منطق» نوشته‌ٔ محسن پورمحمد در نشر میراث ماندگار به چاپ رسیده است. علی رغم اینکه آموزش منطق جزء دروس اصلی حوزه و دانشگاه است، تعداد کتاب های درسی منطق به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسد. بر همین اساس و به اصرار دانشجویان عزیز جزوة درسی منطق به زیور طبع آراسته شد تا در حد خود بتواند خلاء موجود در این باب را تا حدودی پر نماید.

درباره کتاب آشنایی با منطق

سؤال اساسی این است که چگونه و از چه راهی می توانیم به یقین برسیم؟ اگر بخواهیم به ظن و گمان عمل نکنیم و به یقین دست یابیم چکار کنیم؟ از قدیم الایام اندیشمندان ابزاری برای درست اندیشیدن وضع کرده اند که از آن به «علم منطق» یاد می شود.

این کتاب اهداف متفاوتی را دنبال می‌کند. از آن جمله است تسلط دانشجویان بر موارد زیر:

۱. با منابع و ابزارهای شناخت آشنا شده بتوانند آنها را معرفی نماید.

۲. با دیدگاه جامع قرآن کریم در اهمیت شناخت و دلیل داشتن برای انجام هرکاری آشنا شده، بتوانند آن را توضیح دهند.

۳. با دیدگاه شک گرایان درخصوص امکان شناخت آشنا شده، بتواند آن را توضیح دهند.

۴. با دلایل شک گرایان درعدم امکان شناخت آشنا شده، بتواند آن را نقد نمایند.

۵. با دیدگاه ایده آلیستها درخصوص امکان شناخت آشنا شده، بتواند آن را توضیح دهند.

۶. با دلایل ایده آلیستها درعدم امکان شناخت آشنا شده، بتواند آن را نقد نمایند.

۷. بادیدگاه قرآن کریم درخصوص عقل وتعقل آشنا شده بتوانندآنها راتوضیح دهند.

۸. با معانی «عقل» از دیدگاه مرحوم ملاصدرا آشنا شده بتوانندآن راتوضیح دهند.

۹. با معنای «قلب» از دیدگاه قرآن آشنا شده بتوانندآن راتوضیح دهند.

۱۰. با معانی «وحی» در قرآن کریم آشنا شده بتوانند آن را توضیح دهند.

کتاب آشنایی با منطق را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به دانشجویان و سایر افرادی که مایل هستند با مبانی منطق به شکلی اجمالی آشنا شوند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب آشنایی با منطق

عقل

دومین ابزار شناخت عقل است. به کمک عقل می توان آنچه را که با حواس از عالم خارج گرفته می شود تجزیه و تحلیل کرده و دلیل و برهان ارائه نمود. عموم فعالیتهای ذهنی به مدد عقل انجام می گیرد. انتراع، تعمیم، استقراء و ... همه به وسیلهٔ عقل انجام می پذیرند. اهمیت به کارگیری قوهٔ عقل تا آنجاست که قرآن کسانی را که از آن استفاده نمی کنند از بدترین جنبندگان به حساب می آورد.

{ إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُکمُ الَّذینَ لا یعْقِلُونَ}

«بدترین جنبندگان نزد خداوند کرها و لال هایی هستند که تعقل نمی کنند».

استدلال هایی را نیز که قرآن رای اثبات وجود خدا و یگانگی او مطرح می کند، نمایانگر اهمیت مسئلهٔ عقل در شناسایی حقایق و امور است. به طور نمونه قرآن کریم از عدم فساد در نظام طبیعت حکم به یگانگی وجود خدا می کند که این خود یک استدلال منطقی برخاسته از عقل است.

{لَوْ کانَ فیهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا}

«اگردر این دو (آسمان و زمین) خدایانی جز خدای یگانه می بود نظام جهان تباه می شد».

معانی عقل

عقل در اصطلاح منطق و فلاسفه به معانی مختلفی به کار رفته است. ملاصدرا در شرح اصول کافی شش تعریف از عقل مطرح کرده است و فرموده است که این معانی به نحو اشتراک لفظی است ولی در عین حال در بعضی معانی هم به نحو تشکیک به کار می رود یعنی قدر جامعی بین معانی موجود است.