کتاب آشنایی با متون عرفانی

کتاب آشنایی با متون عرفانی نوشته و تحقیق محسن پورمحمد است و میراث ماندگار آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب آشنایی با متون عرفان

کتاب آشنایی با متون عرفانی شامل ۳ بخش «کلیات و مفاهیم و آشنایی با متون عرفانی» و ۹ فصل از باب دوم ﮐﺘﺎب ﻣﺮﺻﺎداﻟﻌﺒﺎد از عارف بزرگ نجم الدین رازی ﺑﺎ ﻋﻨﻮان«در ﻣﺒﺪأ ﻣﻮﺟﻮدات» و در بخش سوم منتخبی از «رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب» آورده شده است. این بخش آخر، در واقع تقریرات علامه سید محمد حسین طهرانی از درس عرفان علامه سید محمدحسین طباطبایی است.

عرفان در‌ نخستین کاربرد اصطلاحی خود، همراه‌ با کلمهٔ «تصوف» به‌ معنای شاخه‌ای از معرفت‌ بشری است‌ که‌ در تعریف‌ آن‌ گفته‌اند طریقهٔ معرفت‌ نزد آن‌ دسته‌ از صاحب‌نظران‌ است‌ که‌ بر خلاف‌ اهل‌ برهان، در کشف‌ حقیقت‌ بر ذوق‌ و اشراق، بیشتر اعتماد دارند تا بر عقل‌ و استدلال. درنتیجه تصوف علم شناخت، شهود و معرفت خدای متعال خواهد بود.

عرفان، معرفتی مبتنی بر حالت‌ روحانی و وصف‌‌ناپذیر است‌که‌ در آن‌حالت، این‌ احساس‌ برای انسان‌ پیش‌ می‌آید که‌ ارتباطی مستقیم‌ و بی‌واسطه‌ با وجود مطلق‌ یافته و این‌ احساس، البته‌ حالتی روحانی ورای وصف‌ و حد‌ وصف‌ناپذیر است‌ که‌ طی آن، ذات‌ مطلق‌ را نه‌ با برهان، که‌ با ذوق‌ و وجدان‌ درک می‌کند.

خواندن کتاب آشنایی با متون عرفانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن کتاب آشنایی با متون عرفانی را به دانشجویان رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی و علاقه‌مندان به شاخهٔ عرفان و تصوف اسلامی پیشنهاد می‌کنیم.

 بخشی از کتاب آشنایی با متون عرفانی

از نظر بسیاری از عرفا عرفان به معنای سلوک و وصول به حق و رهایی از غیر آن است. این تعریف بیشتر با عرفان عملی هماهنگ است کما اینکه تعریف قبلی بیشتر با عرفان نظری هماهنگ بود. محقّق قیصری که شرح وی بر فصوص الحکم ابن عربی، متن درسی حوزه‌های عرفانی است، در تعریف علم عرفان عملی می‌گوید:

"معرفة طریق السلوک و المجاهدة لتخلیص النفس عن مضایق القیود الجزئیة و اتصالها الی مبدأها؛

«علم عرفان شناخت راه سلوک و مجاهده است تا نفس از تنگناهای قیود جزئی رهایی یافته، به مبدأ خویش (که تعالی است) متصل گردد». "

محمدبن حمزه فناری، در کتاب مصباح الانس که شرحی بر مفتاح الغیب قونوی است و طالبان عرفان و معرفت آن را پس از شرح قیصری بر فصوص الحکم، از اساتید فن فرا می‌گیرند، علم عرفان را این گونه تبیین می‌کند و می‌فرماید:

«(علم) تعبیر الباطن بالمعاملات القلبیّة بتخلیته عن المهلکات وتحلیته بالمنجیات فعلم التصوف والسلوک»؛

«دانشِ آبادکردن درون با معاملات قلبی، به سبب تخلیهٔ جان از مهلکات (که اسباب شقاوت‌اند) و آراسته‌کردن درون به منجیات (که اسباب نجات و سعادت‌اند)، علم تصوف و سلوک نام دارد».