کتاب درآمدی بر پژوهش کیفی در روانشناسی

درآمدی بر پژوهش کیفی در روانشناسی نوشته کارلا ویلگ یکی از کتاب‌های تخصصی انتشارات دانشگاه خوارزمی برای استفاده دانشجویان و پژوهشگران است.

 درباره کتاب درآمدی بر پژوهش کیفی در روانشناسی

روش‌شناسی علمی به مثابه راهی برای بررسی واقعیت‌ها، توصیف، تبیین، پیش‌بینی و اندازه-گیری و در نهایت تغییر و کنترل آنهاست. تاریخچه علم در حوزه علوم انسانی و اجتماعی و به طور خاص روان‌شناسی در چند دهه گذشته برای رسیدن به اهداف بالا، فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سر گذرانده است. زمانی که روان‌شناسی به عنوان یک رشته علمی پا به عرصه وجود گذاشت یعنی سال ۱۸۷۹، یک مکتب تجربی و آزمایشگاهی را مبنای کار علمی خود قرارداد؛ بنابراین چندان دور از ذهن نبود که چندین دهه با داده‌های عینی و روش‌های کمی به بررسی پدیده‌های روان‌شناختی بپردازند. افراط‌گرایی در روش‌های عینی و کمی کردن پدیده‌های روان‌شناختی براساس دیدگاه اثبات‌گرایی که به رابطه مستقیم بین پدیده‌ها و ادراک و شناخت تأکید دارد باعث شکل‌گیری رویکردی دیگر در روان‌شناسی علمی گردید که مفروضه آن توجه به معنای پدیده‌هاست، نه خود پدیده‌ها؛ یعنی پژوهشگر علاقه‌مند است بداند که مردم چگونه دنیا را ادراک می‌کنند و چگونه رویداد‌های اطرافشان را تجربه می‌کنند. این شیوه نگاه کردن به پدیده‌های روان‌شناختی باعث شکل‌گیری روش‌شناسی جدیدی در روان-شناسی گردید که به روش‌شناسی کیفی مرسوم شده است.

براساس روش‌شناسی کیفی، پژوهشگران به دنبال شناسایی روابط علت و معلولی نیستند و هدف اصلی‌شان آگاه شدن از کیفیت و حالت یک تجربه است، آنها قبل از شروع فرایند پژوهش، متغیرهای خود را مشخص نمی‌کنند؛ زیرا پژوهشگران کیفی به معنای خود پدیده‌ها علاقه‌مندند. هدف پژوهش‌های کیفی توصیف و در صورت امکان، تبیین رویداد‌ها و تجارب است ولی به دنبال پیش‌بینی‌کردن نیستند. بنابراین پیش‌بینی پیامدها یا متغییرهای وابسته، هدف بی‌معنایی برای پژوهشگران کیفی است. آنچه در پژوهش کیفی می‌تواند مبنای کار قرار گیرد، دیدگاه‌های معرفت شناختی بر ساخت‌گرایی اجتماعی و پدیدارشناسی است که براساس آنها، نوع سوالات پژوهش و شیوه اجرای پژوهش مشخص می‌شود. 

کتاب حاضر، دارای دو بخش کلی است. در بخش اول مقدمه روش پژوهش کیفی از جهت زیربناهای فلسفی، روش‌های جمع‌آوری داده‌ها و شیوه نگارش پروپوزال برای طرح پژوهش کیفی شرح داده شده است و در بخش دوم کتاب نیز به شرح و توصیف هشت روش اصلی پژوهش کیفی (شامل تحلیل مضمونی، پدیدارشناسی، مورد پژوهی، روش نظریه داده بنیاد، روایت پژوهی، روان‌شناسی گفتمانی، روش تحلیل تصویری، و تحلیل گفتمان فوکو) پرداخته شده است. 

 خواندن کتاب درآمدی بر پژوهش کیفی در روانشناسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 دانشجویان رشته روان‌شناسی مخاطبان این کتاب‌اند.