کتاب روان شناسی ویگوتسکی؛ سیر تحول اندیشه ها

«روان‌شناسی ویگوتسکی؛ سیر و تحوّل اندیشه‌ها» کتابی از الکس کوزولین در باب ویگوتسکی، نظریه روان‌شناختی او، سرگذشت و اندیشه‌های این روان‌شناس بزرگ است. این کتاب درعین حال، به روان‌شناسی فرهنگی، یعنی نظرّیه روان‌شناختی که در آن، انسان، موضوع فرایندهای فرهنگی است و نه طبیعی (زیستی) نیز می‌پردازد. درباره‌ بحران‌ها و تحوّلات‌ رشد، فصل یک، گریزی به محیط فرهنگی سال‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۲۰ زده است تا سابقه ایده‌ئولوژیک پدیده ویگوتسکی را بکاود. موضوع فصل دوّم، رساله ویگوتسکی درباره هملت است؛ دراین رساله، بنیادی‌ترین مسائل قابل طرح از قبیل تراژدی ذاتی هستی بشر، مورد تعمّق قرار گرفته است. ظرفیت شکل هنری در نمایش معمّای مرگ و زندگی، به بحث کشیده شده است. هملت به‌عنوان یک متن اسطوره‌شناختی، و شاهزاده مالیخولیایی به‌عنوان یک قهرمان فرهنگی ـ تاریخی که درصدد برقرارساختن پیوندی بین «هستی» و «نیستی» است، تفسیر شده است. در فصل سوّم، شروع کار حرفه‌ای ویگوتسکی به‌عنوان یک روان‌شناس دانشگاهی مطرح شده است. فصل چهارم، مروری است منظّم برنظریه فرهنگی ـ تاریخی ارائه شده از سوی ویگوتسکی به‌عنوان پاسخی در برابر بُحران در روان‌شناسی. فصل پنجم، بررسی ویگوتسکی را درباره زبان در قابلیت خود، به‌عنوان سازوکاری واسطه‌مند برای سایر فرایندهای روانی، و نیز به‌عنوان یک کارکرد ذهنی مستقّل، دربرمی‌گیرد. فصل ششم، کاربُرد نظریه ویگوتسکی در مسائل مربوط به رشد و آسیب‌شناسی روانی را در معلولین بررسی می‌کند؛ او نه‌تنها به‌عنوان یک نظریه‌پرداز، بلکه به‌عنوان یک کارآزما نیروی زیادی صرف تهیه و تنظیم برنامه‌هایی برای توان‌بخشی کودکان معلول جسمی و ذهنی کرد. او در سال‌های آخر عمر به‌عنوان سرپرست علمی «مؤسّسه نقص (کاستار) شناسی» کار می‌کرد و بالأخره در فصل هفتم، رُشد و تحوّل آرای ویگوتسکی پس از درگذشت او بررسی شده است.