کتاب صوتی سرخ و سیاه

کتاب صوتی سرخ و سیاه (Le Rouge et le Noir) نوشته استاندال و ترجمه عبدالله توکل، سرگذشت جوانی روستازاده است که دانش و حافظه‌اش راه ورود او به خانه‌ی شهردار را باز می‌کند اما فاصله‌ی طبقاتی را از میان نمی‌برد. ژولین سورل میان آرزوی پیشرفت، غرور آسیب‌دیده و احساساتی که به‌آسانی نمی‌شناسد گرفتار است. استخدام او به‌ عنوان معلم سرخانه، هم مناسبات یک خانه را تغییر می‌دهد و هم تناقض‌های جامعه‌ی پیرامونش را آشکار می‌کند. این کتاب صوتی را نشر آوانامه با گویندگی آرمان سلطان زاده و جمعی از گویندگان منتشر کرده است.

درباره کتاب صوتی سرخ و سیاه

کتاب صوتی سرخ و سیاه نوشته‌ی استاندال، زندگی جوانی جاه‌طلب را در جامعه‌ای دنبال می‌کند که پول، اصل‌ونسب و نزدیکی به صاحبان قدرت، معیار احترام اجتماعی است. شهر کوچک وریر در آغاز، منظره‌ای دلپذیر از خانه‌ها، درختان و رودخانه پیش چشم می‌گذارد اما مناسبات ساکنانش تصویری متفاوت می‌سازد. شهردار حتی زیبایی درختان و ارزش آموزش فرزندانش را با سود و اعتبار می‌سنجد. راوی، این فاصله‌ی میان ظاهر آراسته و انگیزه‌های پنهان را با طنز و داوری‌های صریح برجسته کرده است.

ژولین در چنین محیطی نه قهرمانی بی‌خطاست و نه‌صرفاً قربانی فقر. او استعداد، حساسیت و میل به آموختن دارد اما گاهی برای رسیدن به مقصود، احساس واقعی خود را پنهان می‌کند یا دیگران را می‌فریبد. شیفتگی او به ناپلئون در کنار تصمیمش برای کشیش‌شدن، شکاف میان آرمان شخصی و محاسبه‌ی اجتماعی را نشان می‌دهد. مقام مذهبی در ذهن او فقط مسئله‌ی ایمان نیست؛ امکان خروج از تنگدستی و دستیابی به منزلت نیز هست.

استاندال در کتاب صوتی سرخ و سیاه، رابطه‌ی آدم‌ها را از خلال برداشت‌های نادرست، سکوت‌ها و واکنش‌های کوچک آشکار می‌کند. مادام دورنال در آغاز، بیشتر نگران رفتار معلم تازه با فرزندانش است. توجه او به‌تدریج از این نگرانی فراتر می‌رود و زمینه‌ای برای شناخت زندگی عاطفی خودش می‌شود. ژولین، در مقابل، گاهی مهربانی را ترحم و کمک مالی را تحقیر می‌فهمد. اختلاف موقعیت این دو شخصیت حتی معنای یک هدیه یا خطاب محترمانه را تغییر می‌دهد.

روایت میان گفت‌وگوهای بیرونی و اندیشه‌های ناگفته جابه‌جا می‌شود تا شنونده تفاوت قصد آدم‌ها و برداشت دیگران را ببیند. حضور شلان، کشیشی که خیرخواهی‌اش همیشه تابع مصلحت صاحبان نفوذ نیست، تصویر مذهب را از رفتار سودجویانه‌ی برخی مدعیان جدا می‌کند. طبیعت نیز در برابر فشار محیط اجتماعی قرار می‌گیرد؛ گردش، باغ و کوهستان گاهی فرصتی برای آسودگی شخصیت‌ها فراهم می‌آورند. تجربه‌ی شنیدن این رمان، همراه‌شدن با کشمکش میان میل به پذیرفته‌شدن و مقاومت در برابر بهایی است که جامعه برای پذیرش مطالبه می‌کند.

خلاصه داستان صوتی سرخ و سیاه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

ژولین سورل، پسر صاحب یک کارگاه چوب‌بری، در خانه به‌ دلیل ضعف جسمانی و علاقه‌اش به مطالعه تحقیر می‌شود. تسلط او به لاتین و حافظه‌ی چشمگیرش، پیشنهاد تدریس به فرزندان شهردار وریر را به‌ دنبال دارد. پدرش درباره‌ی دستمزد چانه می‌زند اما خود ژولین بیش از پول نگران جایگاهی است که در خانه‌ی تازه خواهد داشت. مادام دورنال برخلاف انتظار او، رفتاری مهربانانه دارد. حضور معلم جوان، آرام‌آرام احساساتی را در این زن بیدار می‌کند که نام و معنایشان برایش روشن نیست. ژولین همچنان ذهنش را به پیشرفت و حفظ عزت‌نفس مشغول کرده است. پیشنهاد ازدواج الیزا، خدمتکار خانه و توصیه‌های شلان درباره‌ی انتخاب مسیر زندگی، کشمکش او را آشکارتر می‌کنند. کتاب صوتی سرخ و سیاه از همین برخورد خواسته‌های شخصی، تفاوت طبقاتی و عاطفه، مسیر داستان را پیش می‌برد.

چرا باید کتاب صوتی سرخ و سیاه را بشنویم؟

دلایل خواندن کتاب صوتی سرخ و سیاه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• رمان نشان می‌دهد اختلاف طبقاتی چگونه بر صمیمیت و اعتماد اثر می‌گذارد.
• اندیشه‌های ناگفته‌ی شخصیت‌ها، فاصله‌ی میان رفتار ظاهری و انگیزه‌ی درونی را آشکار می‌کنند.
• طنز راوی، پیوند سودجویی و آبروداری اجتماعی را برجسته می‌کند.
• کشمکش ژولین امکان تأمل درباره‌ی مرز عزت‌نفس، جاه‌طلبی و خودفریبی را فراهم می‌آورد.

شنیدن کتاب صوتی سرخ و سیاه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب صوتی سرخ و سیاه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های اجتماعی و روان‌شناختی.
• شنوندگانی که کشمکش‌های درونی شخصیت‌های جاه‌طلب را دنبال می‌کنند.
• مخاطبانی که به تأثیر فقر و منزلت بر روابط عاطفی علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به طنز انتقادی درباره‌ی قدرت و آبروداری اجتماعی.

درباره استاندال

استاندال (Stendhal) (۱۷۸۳-۱۸۴۲) با نام واقعی ماری-هنری بیل، نویسنده‌ی فرانسوی و از پیشگامان مکتب رئالیسم روان‌شناختی در قرن نوزدهم است. او در گرنوبل زاده شد و کودکی تلخی را سپری کرد اما در دوران جوانی به ارتش ناپلئون پیوست و رویدادهای سرنوشت‌سازی چون لشکرکشی به ایتالیا و جنگ ناکام روسیه را از نزدیک تجربه نمود؛ تجربیاتی پرفرازونشیب که با شیفتگی بی‌پایانش به فرهنگ و خاک ایتالیا درآمیخت. استاندال پس از بازگشت، دلباخته‌ی زنی به نام کنتس کلمنتین کوریال شد؛ رابطه‌ای شورانگیز که جرقه‌ی نگارش رساله‌ی تحلیلی و ژرف او، «درباره‌ی عشق»، را زد. او که شیفته‌ی پنهان‌کاری، بازی با هویت و نقاب‌گذاری بود، در طول حیاتش از بیش از صد نام مستعار مانند «لویی الکساندر بومبت» و «آناستازیوس سربیر» برای چاپ نوشته‌ها و حتی مکاتبات شخصی‌اش بهره برد و تنها کتاب «تاریخ نقاشی» (۱۸۱۸) را با نام واقعی خود به دست چاپ سپرد.

مهم‌ترین اثر استاندال، رمان کلاسیک «سرخ و سیاه» (۱۸۳۱)، با دقت و ظرافت به کالبدشکافی جاه‌طلبی‌های طبقاتی، سالوس مذهبی و مناسبات اجتماعی جامعه‌ی پساناپلئونی فرانسه در دوران بازگشت بوربون‌ها پرداخت و معیاری نو در بازنمایی کشمکش‌های درونی شخصیت‌ها آفرید. او این اوج ادبی را با نگارش دومین اثر برجسته‌اش، «صومعه‌ی پارم»، تکرار کرد؛ رمانی که پس از انتشار با تحسین شورانگیز انوره دو بالزاک و بزرگان ادب زمانه روبه‌رو شد و مهارت او را در تصویرگری دسیسه‌های سیاسی و عواطف رمانتیک به اثبات رساند. استاندال پس از تحمل دوره‌ای بیماری در سال‌های پایانی حیات، سرانجام در سال ۱۸۴۲ در پاریس درگذشت.

درباره عبدالله توکل

عبدالله توکل (۱۳۷۸-۱۳۰۳)، مترجم، پژوهشگر و از پیشگامان نهضت ترجمه‌ی مدرن در ادبیات معاصر ایران بود. او در اردبیل چشم به جهان گشود و پس از پایان تحصیلات مقدماتی، در دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران در رشته‌ی زبان و ادبیات به دانش‌آموختگی رسید. توکل در کنار ترجمه و تدریس زبان فرانسه، چند سالی در رادیو نیز حضور داشت و به اجرای برنامه می‌پرداخت. میراث توکل در ترجمه، گستره‌ای از شاهکارهای ادبیات کلاسیک اروپا را در بر می‌گیرد؛ همچون «اوژنی گرانده» از بالزاک، «سرخ و سیاه» اثر استاندال، «نخستین عشق من» از ماکسیم گورکی، «مجمع الجزایر گولاک» نوشته‌ی سولژنیتسین و کتاب هایی از تسوایگ، آندره ژید و ژرژ سیمنون.

اقتباس‌ها از کتاب صوتی سرخ و سیاه

یکی از معروف‌ترین اقتباس‌هایی که از این کتاب صورت گرفته، مربوط به فیلم فرانسوی سرخ و سیاه ساخته‌ی کلود اوتان-لارا است. در این فیلم محصول ۱۹۵۴ ژرار فیلیپ، دانیل داریو و آنتونلا لوالدی بازی می‌کردند.

دیگر اثر معروف، سریال کوتاهی از بی‌بی‌سی است که در ۱۹۹۳ از این شبکه پخش شد. در این سریال چهار قسمتی، اوان مک گرگور و راشل وایس نقش‌های اصلی را داشتند.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب صوتی سرخ و سیاه منتشر شده است؟

• کتاب صوتی سرخ و سیاه، ترجمه‌ی عظمی نفیسی، گویندگی علی عمرانی، نشر ماه آوا