کتاب صوتی مسئله بودن و نبودن

کتاب صوتی مسئله بودن و نبودن (عشق، فقدان و آنچه در پایان اهمیت دارد) نوشته اروین د. یالوم و ماریلین یالوم سفری مشترک به واپسین سال زندگی این زوج است که در دل مواجهه با بیماری لاعلاج و پیری شکل گرفته. این کتاب صوتی با ترجمه نازی اکبری و با گویندگی حسن همایی و عزیز محمدی منتشر شده و نشر رادیو پنجره آن را منتشر کرده است. در این اثر، نویسندگان از خلال یادداشت‌های روزانه، گفت‌وگوهای صمیمی و بازخوانی خاطرات، به معنای عشق طولانی‌مدت، سوگواری، ترس از مرگ و امکان زیستن بدون حسرت می‌پردازند و شنونده را وارد تجربه‌ای بسیار شخصی اما عمیقاً انسانی می‌کنند.

درباره کتاب مسئله بودن و نبودن

کتاب مسئله بودن و نبودن با روایت مشترک اروین د. یالوم روان‌پزشک و نویسنده شناخته‌شده و همسرش ماریلین یالوم شکل گرفته است و از دل یک سال زندگی پس از تشخیص سرطان لاعلاج ماریلین بیرون آمده. در این کتاب صوتی، هر دو نویسنده به‌نوبت فصل‌هایی را روایت کرده‌اند؛ فصل‌هایی که هم گزارش روزمره‌اند، هم تأملی فلسفی بر مرگ، پیری، بدن بیمار، عشق دیرسال و معنای سوگواری. کتاب مسئله بودن و نبودن ساختاری ماه‌به‌ماه دارد؛ از آوریل و «جعبه حیاتی» شروع می‌شود، به ماه مه و فصل‌هایی مثل «زمینگیر شدن» و «آگاهی از ناپایداری» می‌رسد و در ادامه، هم مسیر جسمی بیماری و درمان را دنبال می‌کند و هم مسیر روانی کنارآمدن با پایان. اروین در فصل‌های خود از ضربان‌ساز قلب، اضطراب مرگ، بیمارانش و نامه‌هایی که از سراسر دنیا دریافت می‌کند می‌گوید و نشان می‌دهد چگونه دانشی که سال‌ها درباره مرگ به دیگران آموخته حالا در زندگی شخصی‌اش به چالش کشیده شده است. کتاب مسئله بودن و نبودن در فصل‌های ماریلین، از زاویه دید زنی هشتادوهفت‌ساله روایت می‌شود که میان خستگی شیمی‌درمانی، از دست دادن توان جسمی و شبکه گسترده دوستان و شاگردانش، مدام می‌پرسد «آیا ارزشش را دارد زنده بمانم؟» و هم‌زمان به پیوندهای عاطفی، دوستی‌ها، فرزندان و نوه‌ها و نقش آن‌ها در ادامه‌دادن زندگی فکر می‌کند. این کتاب صوتی در کنار روایت بیماری، به خانه، اشیای سال‌ها زندگی مشترک، دوستان از دست‌رفته، استادان و همکاران و نیز به ایده «زندگی بی‌حسرت» می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه یک زوج سالخورده تلاش کرده‌اند تا آخرین لحظه معنا، مهربانی و شجاعت را حفظ کنند. کتاب مسئله بودن و نبودن در لایه‌ای دیگر، گفت‌وگویی است میان دو صدا درباره این پرسش‌ها: چگونه می‌توان برای مرگ آماده شد؟ سوگواری چه نسبتی با عشق دارد؟ آیا می‌توان رنج پایان عمر را کوتاه‌تر کرد؟ و این‌که چگونه حضور یک نفر پس از مرگش در زندگی دیگران ادامه پیدا می‌کند؛ چه در خاطره‌ها، چه در نوشته‌ها و چه در «موج‌ریزه‌وار» تأثیر بر زندگی دیگران.

خلاصه کتاب مسئله بودن و نبودن

کتاب مسئله بودن و نبودن از لحظه‌ای آغاز می‌شود که ماریلین به مولتیپل میلوما مبتلا شده و هم‌زمان اروین با ضعف قلب و ضربان‌ساز جدیدش روبه‌رو است. در این کتاب صوتی، آن‌ها به‌صورت متناوب از روزها و ماه‌های پایانی زندگی مشترکشان می‌نویسند: از اتاق‌های بیمارستان، شیمی‌درمانی، خستگی، ترس و ناامیدی تا صبح‌هایی در حیاط خانه، مرور سفرها، فرزندان و نوه‌ها. کتاب مسئله بودن و نبودن نشان می‌دهد چگونه دو انسان تحصیل‌کرده که عمرشان را صرف اندیشیدن و نوشتن درباره مرگ، عشق و تاریخ کرده‌اند، وقتی خود در آستانه پایان قرار می‌گیرند، با پرسش‌های تازه‌ای روبه‌رو می‌شوند: آیا باید درمان را ادامه داد؟ چه زمانی «بهنگام مردن» فرا می‌رسد؟ چگونه می‌توان رنج عزیز را دید و در عین حال به او اجازه رفتن داد؟ متن، میان خاطره‌نویسی، تأمل فلسفی، روایت بالینی و اعترافات بسیار شخصی در نوسان است و در نهایت بر ایده‌هایی مثل زندگی بی‌حسرت، مهربانی، پیوند با دیگران و ماندن در خاطره‌ها تأکید کرده است.

چرا باید کتاب مسئله بودن و نبودن را بشنویم؟

کتاب مسئله بودن و نبودن فرصتی است برای شنیدن گفت‌وگوی صریح دو انسان سالخورده درباره عشق، بیماری، ترس و وداع. این کتاب صوتی کمک می‌کند شنونده با زبان تجربه، نه فقط نظریه، با اضطراب مرگ، سوگواری، مراقبت از عزیز بیمار و معنای «بهنگام مردن» روبه‌رو شود و در عین حال به ارزش روابط، مهربانی و زیستن بدون حسرت فکر کند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب مسئله بودن و نبودن به کسانی پیشنهاد می‌شود که با بیماری سخت، پیری یا از دست دادن عزیزان درگیرند، به دانشجویان و علاقه‌مندان روان‌شناسی و مطالعات مرگ و سوگواری، و به هر کسی که می‌خواهد پیش از مواجهه ناگهانی با پایان، درباره معنای زندگی مشترک، عشق طولانی‌مدت و مرگ تأمل کند.

بخشی از کتاب مسئله بودن و نبودن

«این کتاب روایتی است صادقانه و هدیه‌ای است به آنان که در پی حمایت عاطفی، غمگساری و زندگی پرمعنا هستند، و در صدد است که هستی، صمیمیت، عشق و سوگواری را از منظری کاملا انسانی بررسی کند. اِرو در کتاب سال ۱۹۸۰ خود، روان‌درمانی اگزیستانسیال، نوشت که اگر در زندگی زیسته‌تان حسرت‌های کمتری داشته باشید، آسان‌تر با مرگ روبه‌رو می‌شوید. وقتی برمی‌گردم و به زندگی طولانی‌مان در کنار هم نگاه می‌کنم، می‌بینم حسرت‌های کمتری داشته‌ایم. اما این نه تحمل درد شدیدِ جسمی را که هر روز تجربه می‌کنیم آسان‌تر می‌کند و نه تصور ترک یکدیگر را. چگونه می‌توانیم با نومیدی بجنگیم؟ چگونه می‌توانیم تا لحظه آخر زندگی‌ای پرمعنا داشته باشیم؟ هنگام نوشتن این کتاب در سنی هستیم که اکثر هم‌سن وسالانمان مرده‌اند. حالا هر روز از زندگی‌مان را با آگاهی از این‌که زمانِ با هم بودنمان محدود و بسیار گرانبهاست می‌گذرانیم. می‌نویسیم تا به بودنمان معنا ببخشیم، حتی اگر ما را به تاریک‌ترین نواحی زوال جسمی و مرگ براند. هدف این کتاب، پیش از هر چیز، یاری رساندن برای عبور کردن از پایان زندگی است. اگرچه این کتاب به‌روشنی حاصل تجربه شخصی ماست، ما آن را به چشم بخشی از گفتمانی ملی درباره نگرانی‌های پایان عمر هم می‌بینیم. همه انسان‌ها خواهان دستیابی به بهترین مراقبت‌های پزشکی موجودند، به دنبال کسب حمایت خانواده و دوستان و این‌که حتی‌الامکان بدون درد بمیرند. حتی با وجود مزایای اجتماعی و پزشکی، هیچ‌کدام از ما از درد و هراس مرگی که فرا خواهد رسید مصون نیستیم.»