دانلود و خرید کتاب صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب شماره ۱

کتاب صوتی مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر نوشته امیر هاشمی مقدم روایتی میدانی از تجربه سفر و زیارت در شهری است که نویسنده آن را «ایرانی‌ترین شهر ترکیه» می‌نامد؛ قونیه. این کتاب صوتی با گویندگی محمد امرایی و به تهیه‌کنندگی نوین کتاب گویا منتشر شده است و بخشی از یک فصلنامه فرهنگی هنری است که در هر شماره به موضوعی مشخص می‌پردازد. در این بخش از فصلنامه، سفر نه فقط جابه‌جایی جغرافیایی که تجربه‌ای عاطفی، مذهبی، فرهنگی و هویتی تصویر شده است. نویسنده که دانشجوی دکترای انسان‌شناسی در دانشگاه آنکارا است، از سال‌ها رفت‌وآمد خود به قونیه در ایام شب عروس مولانا سخن گفته است و از خلال این رفت‌وآمدها، رفتار و تجربه گردشگران ایرانی را در این شهر دنبال کرده است. کتاب صوتی مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر با تکیه‌بر مشاهدات میدانی، گفت‌وگوها و خاطرات شخصی، فضای قونیه، مراسم رسمی و غیررسمی، و نقش پررنگ ایرانیان در شکل‌دادن به حال‌وهوای این شهر را بازسازی کرده است. در این کتاب صوتی شنونده با ترکیبی از روایت شخصی، توصیف‌های شهری، تحلیل‌های انسان‌شناختی و بازتاب احساسات جمعی ایرانیان در کنار آرامگاه مولانا روبه‌رو است؛ ایرانیانی که برای بسیاری‌شان قونیه به نوعی «ایرانِ دور از ایران» تبدیل شده است.

درباره کتاب مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر

کتاب صوتی مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر با تمرکز بر نوشته امیر هاشمی مقدم به تجربه سفر ایرانیان به قونیه و حضورشان در مراسم شب عروس مولانا پرداخته است. نویسنده از موقعیت خود به‌عنوان دانشجوی دکترای انسان‌شناسی در ترکیه استفاده کرده است تا هم روایت شخصی‌اش از سال‌های سفر به قونیه را بازگو کند و هم از زاویه یک پژوهشگر به رفتارشناسی گردشگران ایرانی نگاه کند. در آغاز، از کشش تکرارشونده‌ای گفته شده که هر سال در نیمه دوم آذر او را از آنکارا به قونیه می‌کشاند و اینکه چگونه این شهر برایش نقش تسکین دوری از ایران را داشته است. سپس به این پرسش پرداخته شده که ایرانیان چرا به قونیه می‌آیند، مولانا را چگونه می‌بینند و در این شهر چه می‌کنند. کتاب صوتی مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر در ادامه، دسته‌بندی جالبی از گردشگران ایرانی ارائه کرده است: از گردشگران عادی که قونیه را صرفاً یک مقصد و مولانا را یک جاذبه می‌بینند تا گردشگران حرفه‌ای که یا با شعر و اندیشه مولانا آشنا هستند یا با مناسک ذکر و سما پیوند دارند. در همین بخش، مناقشه بر سر ملیت مولانا و زبان او، و تفاوت دیدگاه‌ها میان استادان ادبیات، علاقه‌مندان عرفان و درویشان فرقه‌های مختلف طرح شده است. در بخش‌های بعدی کتاب صوتی مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر شنونده وارد جزئیات مراسم و فضاهای مختلف قونیه می‌شود. نویسنده ابتدا مراسم رسمی شب عروس را توصیف کرده است؛ از آغاز راهپیمایی درویشان و مسئولان شهر تا سخنرانی مقامات بلندپایه ترکیه و سماهای رسمی در مجموعه فرهنگی مولانا. سپس به این نکته پرداخته است که ایرانیان اغلب جذب این برنامه‌های رسمی نمی‌شوند و در عوض شبکه‌ای از مراسم موازی و خودساخته را شکل می‌دهند: از حضور طولانی در آرامگاه مولانا، اشک‌ریختن، مثنوی‌خوانی و سما زدن زیر گنبد آرامگاه تا شرکت در مراسم خانه شماره ۲۵، خانه شماره ۵، لابی هتل‌هایی مثل بایکارا، مثنوی و بالیچیلار و تجمع‌های نیمه‌شب در میدان چسبیده به آرامگاه. در کنار این‌ها، تجربه‌های حاشیه‌ای مانند خرید پوشاک و سوغاتی، گردش به کاپادوکیا، سیله و آرامگاه باباطاوس و نیز بازتاب انتقادهایی که برخی چهره‌ها نسبت به رفتار بخشی از ایرانیان در قونیه دارند، تصویر نسبتاً کاملی از این سفر جمعی ساخته است. متن در پایان با لحنی شخصی‌تر به دلتنگی نویسنده برای قونیه و تحلیل او از مدیریت گردشگری در ترکیه و گسترش جشنواره‌های تازه در این شهر ختم شده است.

خلاصه کتاب مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر

در این کتاب صوتی، امیر هاشمی مقدم از تجربه چندساله خود در سفر به قونیه در ایام شب عروس مولانا آغاز کرده است. او توضیح داده که چگونه هر سال در نیمه دوم آذر، شوق ایران و نیاز به تنفس فضایی آشنا، او را از آنکارا به قونیه می‌کشاند و چرا این شهر را ایرانی‌ترین شهر ترکیه می‌داند؛ شهری که در آن، به‌زعم او، هویت ایرانی نه‌تنها گم نمی‌شود بلکه گاهی بر هویت ترکی می‌چربد یا دست‌کم هم‌سنگ آن می‌شود. نویسنده سپس به پرسش اصلی متن رسیده است: ایرانیان چرا به قونیه سفر می‌کنند و در آنجا چه می‌کنند. پاسخ اولیه را زیارت آرامگاه مولانا و شرکت در جشنواره بین‌المللی شب عروس تشکیل می‌دهد اما متن نشان داده است که ماجرا بسیار پیچیده‌تر است. او با تکیه‌بر ده‌ها گفت‌وگو با گردشگران ایرانی، دسته‌بندی‌ای میان «گردشگران عادی» و «گردشگران حرفه‌ای» ارائه کرده است. گردشگران عادی قونیه را یک مقصد و مولانا را یک جاذبه می‌بینند، اغلب او را ایرانی می‌دانند و آشنایی اندکی با شعر و اندیشه‌اش دارند. در مقابل، گردشگران حرفه‌ای یا با شعر و اندیشه مولانا آشنا هستند یا با مناسک ذکر و سما پیوند دارند؛ از استادان ادبیات و اعضای گروه‌های مثنوی‌خوانی تا درویشان فرقه‌هایی مانند خاکساری و گنابادی. در این میان، دیدگاه‌ها درباره ملیت مولانا و جایگاه او میان ایران، ترکیه و افغانستان متنوع و گاه متناقض است اما تقریباً همه بر فارسی‌بودن زبان او و امتیاز فهم مستقیم اشعارش برای فارسی‌زبانان تأکید کرده‌اند. بخش بعدی کتاب صوتی به توصیف مراسم رسمی شب عروس اختصاص یافته است؛ از آغاز راهپیمایی درویشان و مسئولان شهر از مسجد شمس تا آرامگاه مولانا، حضور اندک ایرانیان در این برنامه‌ها، سخنرانی‌ها و همایش‌های دانشگاهی به زبان ترکی و سماهای رسمی در مجموعه فرهنگی مولانا. در کنار این، نویسنده نشان داده است که چگونه ایرانیان ترجیح می‌دهند مراسم ویژه خود را داشته باشند و اداره فرهنگ و گردشگری قونیه نیز با فراهم‌کردن سالن‌ها، امنیت و امکانات، این موازی‌سازی را پذیرفته است. در ادامه، متن وارد فضاهای صمیمی‌تر می‌شود: آرامگاه مولانا به‌عنوان قلب تپنده شهر و اصلی‌ترین جاذبه برای ایرانیان. در اینجا از نشانه‌های حضور ایرانیان گفته شده است؛ از اشک‌ریختن در سکوت، مثنوی‌خوانی و تفسیر شعر در ایوان‌ها، سما زدن زیر گنبد و شکل‌گیری حلقه‌های کوچک ذکر و گفت‌وگو. سپس خانه شماره ۲۵ معرفی شده است؛ جایی که درویشان مولوی هر شب مراسم خود را با قرآن‌خوانی، دعا، ذکر و سما برگزار می‌کنند و در سال‌های اخیر، مرشد آنجا به‌تدریج اجازه مشارکت غیر درویشان و حتی زنان و کودکان را هم داده است. بااین‌حال، چارچوب‌ها و بایدونبایدهای این خانه باعث شده است بسیاری از ایرانیان ترجیح دهند ذکر و سما را بیرون از آن انجام دهند. بخش مهم دیگری از کتاب صوتی به «برنامه‌های خودجوش ایرانیان» اختصاص دارد؛ برنامه‌هایی که گاهی خودانگیخته و گاهی توسط آژانس‌های گردشگری سازمان‌دهی می‌شود. لابی هتل‌هایی مانند بایکارا، مثنوی و بالیچیلار به صحنه مجالس ذکر، سما، مثنوی‌خوانی و کنسرت‌های کوچک تبدیل شده است. در این میان، دیدگاه انتقادی چهره‌هایی مانند فروزنده اربابی نسبت به همگانی‌شدن سما و رفتارهایی که به‌زعم او با سنت مولوی و تصویر فرهنگی ایران ناسازگار است نیز بازتاب یافته است. خانه شماره ۵، که وقفی است و کلیدش در دست یکی از درویشان محلی است، در شب‌های جشنواره به پاتوق اصلی ایرانیان تبدیل می‌شود. ابتدا اهالی قونیه و ترکیه مراسم خود را برگزار می‌کنند اما از نیمه‌شب به بعد، جمعیت ایرانیان غالب می‌شود؛ خودشان ساز می‌زنند، شعر و آواز می‌خوانند، سما می‌کنند، اشک می‌ریزند یا در سکوت نظاره‌گر می‌مانند. میدان چسبیده به آرامگاه نیز در نیمه‌شب‌ها پر از حلقه‌های ذکر و سما، دف‌نوازی و آوازخوانی ایرانیان است؛ جایی که تقریباً فقط زبان فارسی شنیده می‌شود و پلیس تنها نقش تأمین امنیت را دارد. در حاشیه این تجربه‌های معنوی و عاطفی، نویسنده به خرید پوشاک و سوغاتی، گردش به کاپادوکیا، روستای سیله، آرامگاه باباطاوس و آتش بازولی اشاره کرده است؛ هرچند بسیاری از ایرانیان ترجیح می‌دهند تمام زمان خود را در جوار آرامگاه مولانا بگذرانند. متن در پایان با تأملی شخصی بر دلتنگی نویسنده برای قونیه، مقایسه این دلتنگی با وابستگی گردشگران ایرانی به شهرهایی مانند استانبول و آنتالیا و تحلیلی از مدیریت موفق گردشگری در ترکیه و گسترش جشنواره‌هایی مانند جشنواره بین‌المللی موسیقی عرفانی و مراسم سالگرد ورود خانواده مولانا به قونیه به پایان رسیده است.

چرا باید کتاب مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر را بشنویم؟

این کتاب صوتی تصویری نزدیک و جزئی‌نگر از تجربه سفر ایرانیان به قونیه ارائه کرده است؛ تصویری که کمتر در روایت‌های معمول سفرنامه‌ای دیده می‌شود. شنونده در مجله صوتی فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب؛ شماره01؛ بخش09؛ سفر نه‌تنها با فضای شهری قونیه و مراسم شب عروس آشنا می‌شود بلکه با لایه‌های پنهان‌تری مانند احساس دلتنگی، جست‌وجوی هویت، نیاز به زیارت و شکل‌گیری شبکه‌های غیررسمی مناسک ایرانیان در یک شهر خارجی روبه‌رو می‌شود. این کتاب صوتی برای کسانی که به مولانا علاقه‌مند هستند امکان آشنایی با شیوه‌های معاصر زیارت و بزرگداشت او را فراهم کرده است؛ از مراسم رسمی زیر نظر نهادهای دولتی ترکیه تا حلقه‌های خودجوش ذکر و سما در لابی هتل‌ها و خانه‌های کوچک نزدیک آرامگاه. شنونده می‌تواند ببیند که چگونه یک شاعر و عارف قرن‌ها پس از مرگش هنوز محور سفر، اشک، شادی، مناقشه و هویت‌سازی است. از سوی دیگر، متن برای علاقه‌مندان به انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی گردشگری و مطالعات فرهنگی نمونه‌ای زنده از برخورد سنت، دین، ملیت و صنعت گردشگری در یک موقعیت مشخص فراهم کرده است. دسته‌بندی گردشگران، روایت گفت‌وگوها، توصیف تغییرات در مناسک و اشاره به مدیریت جشنواره‌ها در قونیه، این کتاب صوتی را به یک مطالعه میدانی فشرده تبدیل کرده است که هم بُعد تحلیلی دارد و هم بُعد روایی و عاطفی. همچنین شنیدن این کتاب صوتی می‌تواند برای کسانی که خود به قونیه سفر کرده‌اند یا قصد چنین سفری را دارند فرصتی برای بازشناسی تجربه‌های شخصی‌شان باشد؛ فرصتی برای مقایسه آنچه دیده‌اند یا خواهند دید با آنچه نویسنده در سال‌های متمادی مشاهده کرده است. درنهایت، این متن نشان داده است که سفر چگونه می‌تواند بهانه‌ای برای بازاندیشی در هویت ایرانی، نسبت با مولانا و معنای زیارت در جهان امروز باشد.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به علاقه‌مندان به مولانا و ادبیات عرفانی پیشنهاد می‌شود که کنجکاو هستند بدانند امروز در قونیه چه می‌گذرد و ایرانیان چگونه با نام و یاد مولانا زندگی می‌کنند. به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی، مطالعات فرهنگی و گردشگری نیز پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال نمونه‌ای میدانی از رفتارشناسی گردشگران ایرانی و پیوند دین، هویت و سفر هستند. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که تجربه زیارت، سفرهای معنوی، یا سفر به ترکیه و قونیه برایشان جذاب است و می‌خواهند پیش از سفر یا پس از آن، تصویری عمیق‌تر و چندوجهی از این شهر و حال‌وهوای ایرانیان در آن به دست آورند.