کتاب صوتی فکر کردن بی درنگ و با درنگ

کتاب صوتی «فکر کردن بی درنگ و با درنگ» نوشتهٔ دانیل کاهنمن با ترجمهٔ حسین علیجانی رنانی و جمشید پرویزیان و گویندگی گشتاسب امجدی در انتشارات ماه آوا چاپ شده است. کتاب حاضر چکیدۀ سال‌ها پژوهش نویسندۀ آن دربارۀ شگفتی‌ها و کاستی‌های ذهن انسان است، موجودی که می‌پندارد پادشاه افکار خویش است و فقط به ارادۀ خود تصمیم می‌گیرد. به گواه این کتاب اما، عوامل دیگری هم هستند که در شکل‌گیری باورها، تصمیم‌ها و سلیقه‌های ما سهم دارند؛ شاید گریزی از آن‌ها نباشد، اما می‌توان با شناختشان منطقی‌تر فکر کرد وعاقلانه‌تر تصمیم گرفت. کتاب «فکر کردن بی‌درنگ و بادرنگ» شامل پنج بخش است: «بخش اول: دو سامانه»، «بخش دوم: دریابش و سوگیری‌ها»، «بخش سوم: بیش‌اطمینانی»، «بخش چهارم: انتخاب‌ها» و «بخش پنجم: دو خود».

درباره کتاب صوتی فکر کردن بی درنگ و با درنگ

در نگاه رایج، انسان موجودی عقلانی است که اغلب بر مبنای منطق تصمیم می‌گیرد؛ اگر هم گاهی از مسیر عقل منحرف می‌شود، ریشۀ آن را معمولاً باید در احساسات و هیجاناتی چون خشم، ترس، یا نفرت جُست.

اما پژوهش دانیل کاهمن و همکارش آموس تورسکی بیانگر این واقعیت بود که ریشه اصلی بسیاری از اشتباهات ذهن آدمی و تصمیماتش هیجانات او نیست بلکه دستگاه شناخت اوست! این دیدگاه تاثیر بسیار زیادی بر علوم اجتماعی گذاشت و در رشته‌های گوناگون از جمله فلسفه و اقتصاد، حقوق، آمار و حتی پزشکی توجه زیادی را به خود جلب کرد. این توجه و اثرگذاری بیشتر از هر علم دیگری در علم اقتصاد نمود یافت تا جایی که تحقیقات این دو دانشمند منجر به شکل‌گیری شاخه جدید در این علم شد: اقتصاد رفتاری. و در سال ۲۰۰۲ کاهنمن جایزه نوبل اقتصاد را از آن خود کرد.

کاهنمن در پیشگفتار کتاب می‌گوید: «هنگامی که از شما می‌پرسند در چه فکری هستید، معمولا می‌توانید پاسخ دهید. باور دارید که می‌دانید در ذهنتان چه می‌گذرد که اغلب زنجیره‌ای است از افکار آگاهانه که یک‌به‌یک از پی هم می‌آیند و می‌روند. اما ذهن فقط به این روال کار نمی‌کند و در واقع روال عادی کار ذهن این نیست. بیشتر دریافت‌ها و افکار طوری به تجربه آگاهانه راه پیدا می‌کنند که حتی نمی‌فهمیم از کجا آمده‌اند.»البته کاهنمن معتقد است که بیشتر قضاوت‌ها و اعمال انسان مناسب و درست است و تمرکز بر خطاهای ذهن انسان ارزش‌های قوه تشخیص او را زیر سوال نخواهد برد. و این‌که دریافت‌ها و احساسات نقش مهمی در هدایت و پیشبرد زندگی انسان داشته باشد قابل قبول و توجیه‌پذیر است اما در عموم مواقع و نه در همه موقعیت‌ها.

کتاب صوتی فکر کردن بی درنگ و با درنگ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به روان‌شناسان، اقتصاددانان، فیلسوفان و همهٔ افرادی که به مطالعه کارکردهای مغز و روان انسان و دلایل تصمیم‌های او علاقه‌مند هستند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب صوتی فکر کردن بی درنگ و با درنگ

زمانی که بیدار هستیم سامانه ۱ و سامانه ۲ هر دو فعال‌اند. سامانه ۱ در حالت خودکار کار می‌کند و سامانه ۲ نیز در حالت کم‌زحمت و آسوده به سر می‌برد، چنان‌که تنها بخشی از ظرفیت آن درگیر است. سامانه ۱ دائماً این پیشنهادها را برای ارائه به سامانه ۲ تولید می‌کند: دریافت‌ها، شهودها، قصدها، و احساس‌ها. اگر سامانه ۲ تأییدشان کند، برداشت‌ها و شهودها تبدیل به باور، و تکانه‌ها تبدیل به اعمالی ارادی می‌شوند. وقتی همه چیز خوب پیش می‌رود، که اغلب نیز همین‌طور است، سامانه ۲ پیشنهادهای سامانه ۱ را بی‌اصلاح یا با اندکی اصلاح می‌پذیرد. شما عموماً به دریافت‌های خود باور دارید و بر اساس میل‌های خود رفتار می‌کنید، و این خوب است – معمولاً.