کتاب الملخص فی اللغة

کتاب المُلخَّص فی اللغة (فارسی _ عربی) اثر ابوالفتح حمد بن احمد بن حسین بادی معروف به «کافی»، نسخۀ خطی شماره ۹۴۵۵ کتابخانه مجلس شورای اسلامی(کتابت ۶۸۴هـ) است که با مقدمه محمود جعفری دهقی در نشر میراث مکتوب منتشر شده است.

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب در سال ۱۳۷۲ ش به قصد حمایت از کوشش‌های محققان و مصححان و احیا و انتشار مهمترین آثار مکتوب فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با نام «دفتر نشر میراث مکتوب» و با کمک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد. پس از یک دهه فعالیت، مؤسسه نخست به «مرکز نشر میراث مکتوب» و سپس در سال ۱۳۸۴ ش با دریافت مجوز چهار گروه پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به «مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب» تغییر نام داد و علاوه بر کار نشر به کار پژوهشی نیز رو آورد.

فعالیت‌های موسسه میراث مکتوب بر تصحیح نسخه‌های خطی فارسی و عربی و تحقیق در متون، پژوهشهای متن شناسی، نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، میراث‌های مشترک ایران و حوزة ایران فرهنگی، و تاریخ علم متمرکز است.

میراث مکتوب آثار خود را در چند عنوان اصلی و بر اساس موضوع منتشر می کند. در حوزه متون کهن، منشورات مؤسسه به ۱۶ موضوع اصلی تقسیم می شود، از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم و معارف اسلامی، علوم و فنون، تاریخ و جغرافیا، متن‌شناسی، فهرست نسخه‌های خطی، نسخه‌برگردان، رسائل، ارج نامه‌ها، همایش ها و نکوداشت ها و ....

بخش اصلی این آثار به متون فارسی اختصاص دارد. بسیاری از این متون که در سلسله­ ای غیر از زبان و ادبیات فارسی نیز منتشر شده اند، به عنوان یک متن کهن فارسی نیز دارای اهمیت بسیارند.

جدای از این آثار ، میراث مکتوب مجموعه‌ای با عنوان «کارنامۀ دانشوران اسلام و ایران» به چاپ می‌رساند. در این مجموعه متون کهن به قصد استفادۀ جوانان یا کسانی که دانش استفاده از اصل متون کهن را ندارند، تلخیص، ساده‌نویسی و بازنویسی می شود

میراث مکتوب همچنین سه نشریه منتشر می‌کند:

«آینه میراث» که دوفصلنامه است و هر شش ماه یکبار منتشر می شود و «ویژه کتابشناسی، نقد کتاب و اطلاع رسانی در حوزۀ متون» است. «گزارش میراث» که فصلنامه است و به پژوهشهای «حوزۀ نقد و تصحیح متون نسخه شناسی و ایران شناسی» اختصاص دارد و میراث علمی ایران و اسلام که دوفصلنامه است و به «تاریخ علوم و فناوری دورۀ اسلامی» اختصاص دارد

افزون بر این، موسسه میراث مکتوب تا کنون نشست‌های نقد و بررسی متعددی دربارۀ مباحث متن پژوهی و متون کهنِ منتشر شده در مؤسسه با حضور استادان و صاحب نظران برگزار کرده است. همچنین همایش‌هایی را در حوزه ‌های مختلف ادبی و فرهنگی و پژوهشی برگزار یا در برگزاری آنها مشارکت کرده است.

 درباره کتاب الملخص فی اللغة

کتاب الملخص فی اللغة تألیف ابوالفتح حمد بن احمد بن حسین بادی معروف به کافی است. از شرح حال و زندگی مؤلف در منابع سخنی به میان نیامده و خود نیز در این اثر به زندگی و احوال خویش اشاره نکرده است. الملخص فی اللغة فرهنگ عربی به فارسی بسیار ارزشمند و ظاهراً نسخۀ منحصر به فردی است که نسخۀ آن در سال ۶۸۴ هـ کتابت شده، ولی متن آن با توجه به لغات کهنه و نحو قدیمی آن کهنه‌تر می‌نماید. مؤلف این اثر را برای استفادۀ نوآموزان تدوین کرده و در عین حال کوشیده است در گزینش لغات و واژگان عربی، لغات و واژگان به کار رفته در قرآن و حدیث را مورد توجه قرار دهد. این نسخه که دستنوشتی نفیس و به خط نسخ بسیار خواناست، به شمار‌ۀ ۹۴۵۵در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود.

 خواندن کتاب الملخص فی اللغة را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به پژوهش در متون کهن فارسی مخاطبان این کتاب‌اند.