کتاب آوای درد

آوای درد با ترجمه رضا قلی‌خان شقاقی سرابی، قدیمی‌ترین ترجمه‌ی فارسی به دست آمده از اللهوف علی قتلی الطفوف؛ مقتل امام حسین (ع) به روایت سیدبن طاووس است.

 درباره کتاب لهوف (آوای درد)

دست‌یابی به مقتلی جامع و صحیح‌السند و معتبر برای جامعهٔ شیعهٔ ایران، دغدغه‌ای به‌جا بوده است و گویا تا پیش از این کتابی که اکنون در دست است، اللهوف سید بن‌طاوس به طور کامل، به فارسی ترجمه نشده بوده است. آن‌چه مسلم است این‌که این کتاب را قدیمی‌ترین و شاید نخستین ترجمهٔ فارسی از لهوف دانسته‌اند.

کتاب لهوف که با نام اللُّهوف عَلی قَتَلی الطّفوف هم شناخته می‌شود، یکی از مورد اعتمادترین کتاب‌های مقتل در میان تمام آثار و مقاتل موجود است. از آنجایی که کتاب لهوف برای مسافرت‌ها و هنگام زیارت نوشته شده است، بسیار مختصر است. به همین خاطر، سلسله اسناد روایات حذف شده و تنها آخرین راوی یا کتاب مرجعی که روایت از آن نقل شده آمده‌است.

کتاب لهوف در چند بخش تهیه و تنظیم شده است. مقدمه‌ی لهوف شامل مطالبی در عظمت واقعه عاشورا و مقام حسین بن علی و ارزش گریه و عزاداری بر او و انگیزه نگارش کتاب است. مسلک اول: پیرامون مسائل قبل از شروع واقعه عاشورا است، مسلک اول از ولادت حسین تا وقایع روز عاشورا را شامل می‌شود. مسلک دوم: شامل وقایع روز عاشورا تا کشته شدن امام حسین (ع) است. مسلک سوم: شامل وقایع بعد از کشته شدن حسین (ع)  است که از فرستادن سر کشته شدگان به کوفه شروع شده و اسارت خاندان حسین (ع) را بیان کرده و با مراجعت اسرا به مدینه به اتمام می‌رسد. پس از آن نیز حالات سجاد را در گریه بر پدرش بیان نموده‌است.

رضاقلی‌خان شقاقی تبریزی سرابی، شاعر و تاریخ‌نویس دورهٔ قاجار و از منشیان ناصرالدین شاه است. لهوف در سال ۱۲۳۹ شمسی، به خط نستعلیق نگاشته شده و سالیان بعد، در سال ۱۲۶۹ شمسی، پسر رضاقلی، مهدی ممتحن‌الدوله برای ادای حقوق و خیرات پدر آن را به صورت سنگی در تبریز منتشر کرده است.

در مقدمهٔ این کتاب، از فضل و دانش نویسنده، سخن به میان آمده و او را در ریاضی و جبر و هندسه و اخترشناسی سرآمد زمان خویش دانسته است. تسلط بر زبان فرانسه و انگلیسی از دیگر مفاخر نویسنده ذکر شده است. «بیان شیرین» و «لسان نمکین» از جمله صفت‌هایی است که نخستین ناشر کتاب، به نویسنده نسبت داده است و این کتاب را شاهدی گویا بر آن دانسته است.

خواندن کتاب آوای درد را به چه کسانی پیشسنهاد می‌کنیم

این اثر کسانی که به دنبال مقتل‌خوانی صحیح و  معتبر از واقعه عاشورا و مقام حسین بن علی (ع) هستند، بهترین منبع است.

بخشی از کتاب آوای درد

راویان، قصّهٔ جناب سیدالشّهدا (ع) را با ولید بن‌عقبه و مروان این‌گونه تحریر و بیان نموده‌اند که: امام فردای آن روز، نصف شعبان المعظّم سال شصتم هجری، متوجه جانب مکّهٔ معظّمه گردید و بقیهٔ ماه شعبان را با ماه رمضان و شوال و ذیقعده در بیت‌الله الحرام به عبادت حضرت ربّ العزّه قیام و اقدام نمود.

راوی گوید: در این اوقات عبدالله بن‌عباس با عبدالله زبیر به خدمت آن حضرت آمده، آن حضرت را به امساک و خودداری تکلیف کردند.

آن‌جناب در جواب ایشان فرمودند: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) قَدْ أَمَرَنِی بِأَمْرٍ وَ أَنَا مَاضٍ فِیهِ.18

پس ابن‌عبّاس از خدمت آن حضرت برگشت و پیوسته می‌گفت: «وا حسیناه». بعد از آن عبدالله عمر به خدمت آن سرور بیامده، آن برگزیدهٔ ایزد ذوالجلال را به صلح اهل ضلال تکلیف نمود و از جنگ و قتال ایشان تحذیر کرد.

حضرت فرمود: یَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ مِنْ هَوَانِ الدُّنْیَا عَلَی اللَّهِ أَنَّ رَأْسَ یَحْیَی بْنِ زَکَرِیَّا أُهْدِیَ إِلَی بَغِیٍّ مِنْ بَغَایَا بَنِی إِسْرَائِیلَ أَ مَا تَعْلَمُ أَنَّ بَنِی إِسْرَائِیلَ کَانُوا یَقْتُلُونَ مَا بَیْنَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إِلَی طُلُوعِ الشَّمْسِ سَبْعِینَ نَبِیّاً ثُمَّ یَجْلِسُونَ فِی أَسْوَاقِهِمْ یَبِیعُونَ وَ یَشْتَرُونَ کَأَنْ لَمْ یَصْنَعُوا شَیْئاً فَلَمْ یُعَجِّلِ اللَّهُ عَلَیْهِمْ بَلْ أَمْهَلَهُمْ وَ أَخَذَهُمْ بَعْدَ ذَلِکَ أَخْذَ عَزِیزٍ ذِی انْتِقَامٍ اتَّقِ اللَّهَ یَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَ لَا تَدَعَنَّ نُصْرَتِی.