کتاب حدیث دیگران

کتاب حدیث دیگران، کتابی درباره‌ی شرق‌شناسی در برابر غرب‌شناسی؛ تصویرهای فرهنگی و ادبی ایران و فرانسه اثری از لیتیسیا نَنکت است. 

کتاب حدیث دیگران را با ترجمه‌ی احیاء عمل صالح و منیژه عبدالهی می‌خوانید. 

درباره‌ی کتاب حدیث دیگران

لیتسیا ننکت در کتاب حدیث دیگران تصویرهای فرهنگی ایران و فرانسه را مقابل یکدیگر قرار داده است و به موضوع شرق‌شناسی در برابر غرب‌شناسی پرداخته است. این اثر که توانسته است جایزه‌ی انجمن بریتانیایی مطالعات خاورمیانه را از آن خود کند، به دو کشور ایران و فرانسه، ورای مشکلات سیاسی که با یکدیگر دارند نگاه می‌کند. چه که همیشه ایران در رسانه‌های فرانسه کشوری با دولتی شرور است و فرانسه هم کشوری امپریالیسم و فاسد. لازم است که به این دو کشور، ورای این نگاه سیاسی نگاهی شود تا درک متقابل حاصل شود.  

کتاب حدیث دیگران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

علاقه‌مندان به مطالعات جامعه‌شناسی و ادبی از خواندن کتاب حدیث دیگران لذت می‌برند. 

بخشی از کتاب حدیث دیگران

روابط ایران و فرانسه به‌صورت جدی از اواخر قرن ۱۶ و در دورهٔ حکومت هنری چهارم و شاه عباس صفوی شروع شد و به دلیل خودداری فرانسه از مداخلات امپریالیستی در ایران، دو کشور دست‌کم در زمینه‌های سیاسی و اقتصادی، به‌ویژه در قرن نوزدهم و تا قرن بیستم عمدتاً روابط حسنه‌ای داشتند. در سنت دانشوران فرانسوی نیز همواره بر همین نکته که روابط دو کشور براساس تبادلات فرهنگی استوار بوده، تأکید شده است. این در حالی است که برداشت ایرانیان از روسیه، بریتانیا و آمریکا متفاوت بوده است. در ایران تئوری توطئه و دسیسه‌چینی همیشه بر بریتانیا متمرکز بوده است و در این زمینه ادبیاتی گسترده پدید آمده و تصورات دربارهٔ بریتانیای کبیر بسیار وسیع و جالب توجه است. با این حال نگارنده تأیید می‌کند که در دو قرن اخیر به‌ویژه به دلیل حضور مسلط فرانسه در کاوش‌های باستان‌شناسی هم‌چنین به دلیل علاقه‌های شرق‌شناسانه فرانسویان به ایران به‌طور عام، برخی فرایندهای امپریالیستی بر روابط ایران و فرانسه در حوزهٔ فرهنگی حاکم بوده است. هم‌چنین فرانسه از طریق مبلغان کاتولیک و مدارس آن‌ها در سطح وسیعی در ایران حضور داشته است و نخبگان بسیاری تا جنگ جهانی دوم در این مدارس تحصیل کرده‌اند. تنها در تهران مدارسی مانند آلیانس (اتحاد) فرانسه، مدارس لازاریست سن لویی و ژاندارک، دبیرستان و مدرسهٔ (دخترانه) فارسی- فرانسوی رازی و نیز مدارس اسراییلی آلیانس (اتحاد) وجود داشته‌اند.

نمی‌توان ساده‌دلانه بر این باور بود که تنها ارزش‌های انسانی است که علایق فرهنگ- محور فرانسه در ایران را توضیح می‌دهد، اما در هر حال این موقعیت به فرانسه در تلاش برای ارائهٔ تصویری مثبت از خود به عنوان یک قدرت نیک‌خواه و خیراندیش کمک کرده و علاقهٔ دانشوران ایرانی را به فرهنگ فرانسه افزایش داده است. بنابراین علاوه بر مشهود نبودن انگیزه‌های امپریالیستی فرانسه، رواج زبان فرانسوی در آن روزگار که نخبگان ایرانی تا انتهای جنگ جهانی دوم به یادگیری آن اقدام می‌کردند نیز به تصویر مثبت فرانسه در دیدگاه ایرانیان کمک کرده است. در واقع ایرانیان از طریق زبان فرانسوی بود که با اروپا آشنا شدند. یان ریچارد می‌نویسد:

اگرچه ایران از حوزه دریای مدیترانه دور بود، از طریق زبان ولتر به مدرنیته دست یافت همان‌گونه که مصر و امپراتوری عثمانی به آن دست یافتند. با این حال برتری جهان فرانسوی‌زبان بعد از سقوط مصدق (۱۹۵۳) و افزایش هژمونی اقتصادی و سیاسی آمریکا به تدریج کاهش یافت و جای خود را به زبان انگلیسی داد اگرچه تا دهه ۱۹۶۰ و حتا تا انقلاب ۱۹۷۹ در طبقات اشرافی و علمی، زبان فرانسوی حفظ شد.