کتاب زبان و توسعه

کتاب زبان و توسعه، مجموعه مقاله است. این کتاب را مهدی فاضلی فلاورجانی و مهنوش مانی نوشته‌اند. در این کتاب، مقاله اول به بررسی زبان و مسیر توسعه فردی، مقاله دوم تحت عنوان «زبان و مذهب در گفتمان ایدئولوژیک توسعه» به بررسی رابطه زبان، مذهب و توسعه، مقاله سوم به رابطه زبان جنسیتی به‌عنوان عامل ضد توسعه، مقاله چهارم به بررسی نقش زبان فارسی در گفتمان سیاسی و در مقاله آخر، نقش جوک‌ها در ابعاد توسعه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در جوامع سنتی و مدرن موردبررسی قرار می‌گیرد.

درباره کتاب زبان و توسعه

تکامل جامعه و تکامل زبان با یکدیگر ارتباط دارد. تکامل ذهنی و فکری جامعه نیز با زبان آن جامعه ارتباط دوسویه دارد. زبان بخشی از جامعه، وسیله تبادل افکار و همچنین یکی از کلیدهای گشودن قفل ذهن انسان است. مهم‌ترین معیار هویت، باورها، شناسنامه فرد و جامعه است. سخن و کلام، بلوغ فکری نخبگان ملت‌ها را به نمایش می‌گذارد.

زبان و گفتن، کلام است و کلام همان گذرگاه عبور به‌سوی آدمیت در طول ادوار تاریخ بوده و وسیله تفاهم است. تفاهم نیز سرآغاز همدلی ، یگانگی و «پیوند» است. زبان پدیده و کشف منحصربه‌فرد بشر است. در بستر زبان، مفاهیم و کلمات متعالی پدید آمد، واژه‌هایی چون عشق، آزادی، محبت، تفاهم و .... .

انسان به‌وسیله‌ی زبان بود که توانست به اعماق وجود دیگران نفوذ کند و به دیگران بپیوندد. هم‌چنین نخستین اجتماعات بشری را شکل دهد. زبان، انسان را قادر ساخت که تمایز و تفاوت را احساس کند و توانست در سایه‌ی آن، بنیان‌های پیشرفت و ترقی را پایه‌ریزی کند. پس می‌توان ادعا کرد مهم‌ترین و بارزترین خصوصیت ذاتی انسان و وجه تمایز او با حیوانات است. چنان‌که هایدگر هم معتقد است زبان خانه بودن است و همه‌چیز در آن هستی و معنا پیدا می‌کند.

علاوه بر نقش ارتباطی، زبان در تفکر نیز نقش قابل‌توجهی دارد و از فاکتورهای مؤثر در نحوه تفکر فرد است. بدین معنی که نحوه ادراک و توصیف فرد از جهان تحت تأثیر زبان او شکل می‌گیرد. قدرت انتزاع و تخیل نیز به میزان رشد زبان فرد بستگی دارد. به عبارتی، هر چه زبان فرد از رشد بیشتری برخوردار باشد تفکر انتزاعی او به‌مراتب بهتر است. ویتگنشتاین زبان را به دو نوع زبان فردی و جمعی تقسیم می‌کند. او زبان فردی را ارتباط به شیوه متمایز و متفاوت با نحوه ارتباط با دیگران؛ یعنی ارتباط با عمیق‌ترین لایه‌های ذهن خود فرد تعریف می‌نماید که اشاره به همان نقشی است که زبان در تفکر دارد و زبان جمعی را استفاده از زبان و واژه‌ها برای برقراری ارتباط با دیگران می‌پندارد که با نقش ارتباطی زبان مطابقت دارد. عده‌ای از محققان نیز معتقدند که فرایند ادراک و زبان اموری وابسته به یکدیگرند و بر همدیگر تأثیر دارند چنانچه نحوه ادراک و شناخت ما از جهان متأثر از زبانی است که برای توصیف جهان به کار می‌گیریم.

با توجه به اهمیت موضوع زبان و توسعه در کشورمان، کتاب حاضر از مجموعه مقالات نوشته‌شده با عنوان پروژه «زبان و توسعه» تحت نظارت و حمایت مالی موسسه پویش فکری توسعه تدوین‌شده است. این پروژه با مقاله با عنوان «زبان راهی نرم به سوی توسعه » در سال ۱۳۹۷ آغاز و در انتها در سال ۱۳۹۸ به‌صورت مجموعه مقالات درآمد و در حال حاضر در این کتاب جمع‌آوری شد.

خواندن کتاب زبان و توسعه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به زبان‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم