کتاب گایا

کتاب گایا، نگرشی جدید بر زندگی روی زمین، نوشته‌ی جیمز لاولاک اثری خواندنی و متفاوت درباره‌ی حیات گونه‌های جانوری در سراسر جهان است که در کنار کتاب‌هایی مانند منشا انواع نوشته‌ی داروین قرار می‌گیرد. 

برای آشنایی با این نظریه‌ی خواندنی که دنیای علم را متحول کرده است، کتاب گایا را با ترجمه‌ی احمدرضا تنکابنی و امیرحسین فرخ بخوانید. 

درباره‌ی کتاب گایا

جیمز لاولاک در کتاب گایا که الهام بخش خوانندگان زیادی بوده است ،با مهارتی مثال زدنی ایده‌ی متفاوتش را درباره اینکه موجودات زنده روی زمین به صورت یک موجود زنده عمل می‌کنند، بیان می‌کند. لاولاک کتاب گایا را با زبانی ساده و قابل فهم برای غیر متخصصین نوشت و آن را به صورت سفری در میان فضا و زمان برای یافتن مدارکی درآورد که از این ایده رادیکال حمایت می‌کنند.

لاولاک در کتاب گایا معتقد است این مدل جدید از حیات؛ در تقابل با ایده‌ای قدیمی قرار می‌گیرد که جانداران را در برابر تهدیدها منفعل می‌داند. کتاب همچنین این فرضیه را پیگیری می‌کند که موجودات زنده، اتمسفر، اقیانوس‌ها و سطح زمین یک مجموعه پیچیده را تشکیل می‌دهند که قادر است زمین را برای حیات مناسب سازد. اما آیا می‌توان به دنبال همین حیات در مریخ گشت؟

کتاب گایا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

دانش‌آموختگان و دانش‌جویان علم زیست‌شناسی و محیط‌زیست کتاب گایا را خواندنی می‌یابند. اما چون زبان کتاب بسیار ساده و روان است، هرکسی که به زیست‌شناسی علاقه داشته باشد، می‌تواند این کتاب جذاب را بخواند. 

بخشی از کتاب گایا

امروزه علم از عهده زنده بودن وسائل ارتباطی برنیامده است و متوجه تمام و سایل کمک کننده ازساده‌ترینشان که شیر آب باشد تا پیچیده‌ترینشان که مانند چشم یک صحفه را اسکن می‌کند، شده است. درباره هوش مصنوعی و و سایل ارتباطی، مطالب زیادی نوشته شده است ولی به اینکه معنی واقعی حیات در کنار مسائل و وسایل ارتباطی و سایبری چیست، کمتر پرداخته شده است؟

در قرن حاضر تعدادی از فیزیکدان‌ها، مانند: شرودینگر، ویگنر و برنال، برای توضیح حیات تلاش کردند و همه آن‌ها راه عمومی‌ای را نشان داده‌اند که: حیات یک پدیده در کنار سایر پدیده‌ها است که می‌تواند به وسیله انرژی آزادی که از محیط می‌گیرد یا با مصرف انرژی خودش آنتروپی را کاهش دهد. این تعریف از حیات، نه تنها برای فهمیدن سخت است؛ بلکه بسیار عمومی‌تر از آن است که بشود از آن، در یک برنامه تحقیقی استفاده کرد.

در یک تعریف سخت‌تر از حیات داریم که حیات یکی از فرآیندهایی است که ممکن است در هرجایی که جریان فراوانی از انرژی وجود دارد، یافت شود. در اینجا حیات با تمایل به شکل و حالت یافتن در کنار مصرف کردن مشخص می‌شود؛ اما برای انجام این کار (شکل گرفتن) باید تولیدات درجه پاینش را به محیط اطراف بدهد . ما امروزه می‌توانیم، به خوبی ببینیم که این معنا و صفات به خوبی برای گرداب‌های کوچک در طوفان‌ها و شعله‌های آتش و حتی یخچال‌ها و سایر اختراعات انسان هم وجود دارند. یک شعله آتش که می‌سوزد در حین سوختن شکل خاصّی به خود می‌گیرد و به مقدار کافی از هوا و سوخت، نیاز دارد و در ضمن سوختن هم گازهای تولیدی مانند کربن‌دی‌اکسید به محیط می‌دهد آنتروپی هم به ظاهر کاهش می‌یابد؛ اما درنهایت با مصرف سوخت افزایش می‌یابد (ولی آتش زنده نیست). این تعریف اگرچه دایره بزرگی را در برمی‌گیرد و مبهم است؛ اما نهایتا راه درست را نشان می‌دهد. 

فهرست

• مقدمه مترجم
• مقدمه
• در آغاز
• شناخت گایا
• سایبرنتیک
• اتمسفر معاصر
• دریاها
• گایا و انسان، مسأله آلودگی
• زندگی در حصار گایا
• مؤخره
• معانی و توضیحات برخی لغات
• برای مطالعه بیشتر