کتاب راهنمای جامع کاربرد تکالیف در درمان

راهنمای جامع کاربرد تکالیف در درمان (به همراه ۱۴۷ نمونه تکالیف رایج در مشاوره) نوشته سیدمحمد حسینی و سید حسن موسوی آقایی است.

یکی از جنبه‌های اساسی هر فرایند درمانی ارایهٔ تکلیف به مراجع یا مراجعین است. برخی از مکاتب درمانی به صراحت تکلیف و تکلیف دهی را بخش جدایی ناپذیر دیدگاه درمانی خود می‌دانند. از آنجا که هر جلسهٔ مشاوره کمتر از یک ساعت تعریف شده است و مراجعی که برای نمونه در شش جلسه شش هفته‌ای به مشاور مراجعه کند، در مجموع حداکثر شش ساعت در دفتر مشاوره حضور دارد و مابقی را در بیرون از جلسهٔ درمانی و در محیط زندگی خود سپری می‌کند. پس اگر مشاوره صرفا محدود به همین شش ساعت باشد، به نظر می‌رسد که مراجع یا مراجعین استفادهٔ درمانی چندانی از جلسات مشاوره نخواهند برد. اما اگر مشاوران و به تبع آن مراجعان جلسهٔ درمانی را فراتر از جلسه‌های حاضر در اتاق مشاوره تعریف کنند، قطعا اثر بخشی بیشتری در فرایند مشاوره شاهد خواهیم بود و این جریان به سود مراجع و مشاور خواهد بود. حلقهٔ اتصال جلسات محدود مشاوره به محیط زندگی مراجع چیزی جز تعیین تکلیف نخواهد بود. اعتقاد بر این است که مشاوره سه بخش عمده دارد؛ نظریه‌ای که مشاور به آن پایبند است، فنون حاصل و برخاسته از این نظریه که در جلسات درمانی به کار برده می‌شود و در نهایت ارایهٔ تکلیف بخش نهائی هر جلسهٔ درمانی می‌تواند لحاظ شود. تکلیف را می‌توان مترادف با فن در مشاوره دانست، مثلاً فن تن آرامی که در جلسهٔ مشاوره به کار گرفته می‌شود، همچنین تکلیف را می‌توان به عنوان بخشی که اشتراکاتی با فن دارد و در عین حال از آن هم متمایز است، لحاظ کرد. 

درباره کتاب راهنمای جامع کاربرد تکالیف در درمان

این کتاب دارای دو بخش اساسی است که در بخش اول جنبه‌های نظری و ضرورت و اهمیت تکلیف مشخص و در بخش دوم آن نمونه هائی از تکالیف مختلف در زمینهٔ مشاوره به ویژه در حوزهٔ خانواده و زوج درمانی از نظریه‌های مختلف آورده شده است. اکثر این تکالیف با کمترین تغییر از صاحب نظران مشاوره اقتباس شده است که قابل استفاده برای مشاورانی است که در ابتدای مسیر حرفه‌ای شدن گام بر میدارند. در واقع این کتاب به نوعی راهنمای بالینی ویژهٔ تکلیف دهی برای متخصصین امر است.

خواندن کتاب راهنمای جامع کاربرد تکالیف در درمان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 روان‌شناسان، روان‌کاوان و مشاوران روان‌درمانی مخاطبان این کتاب‌اند.

 بخشی از کتاب راهنمای جامع کاربرد تکالیف در درمان

هرتکلیفی که در جلسه تعیین شد، بایستی این مطلب را برای زن و شوهر روشن کرد که در جلسه آینده تکالیف مورد بازنگری قرار خواهند گرفت. این بازنگری یا نظارت بر تکالیف انجام شده در شروع جلسه آینده انجام می‌شود و تمام کوشش‌های زن و شوهر را در برمی‌گیرد، و این که چه کاری انجام نشده، چه کسی تکالیف خود را انجام داده و چه کسی نتوانسته است از عهدهٔ آن برآید. این بازنگری به منظور کمک کردن به زن و شوهر است تا به طور دقیق به رابطه خود بنگرند، و نیز دریابند واقعا با این تکالیف چه چیزی کسب می‌کنند. در زمان بازنگری، درمانگر باید به خاطر داشته باشد که ماهیت تکالیف متقابل بوده، بنابراین بایستی از زن و شوهر بخواهد که درمورد انجام تکالیف خود صحبت کنند. بازنگری به طور کامل، اما با ظرافت بایستی انجام شود. با این وجود، در بازنگری نباید به تمام جزئیاتی که زن و شوهر آن را مشکل نامیده اند، توجه کرد. بسیار آسان است که در این مرحله از کار، درمانگر از موضوع اصلی (بازنگری تکلیف) دور شود و یکی از مشکلات آنان را پی گیری کند. پیشنهاد می‌شود درمانگر درباره این مشکلات دقیق بوده و نسبت به زن و شوهر، هر دو همدلی کند، اما نباید به سادگی از بازنگری کل تکلیف فاصله بگیرد. زمانی که فقط قسمتی از تکلیف انجام شده است یا یکی از هر دو طرف در انجام تکلیف موفق بوده است، کار جلسه، تلاش برای تعیین تکلیف متقابل بهتری خواهد بود.