کتاب چنین سیاه آینه ای

«چنین سیاه‌آینه‌ای؛ تحلیلی بر جریان noir در سینما» نوشته علیرضا کاوه پژوهشگر و منتقد سینما است. کاوه در این اثر فیلم‌های متعلق به جریان noir (نوآر ) را از جنبه‌های مختلف تاریخی، ساختار روایی، اجتماعی، مقایسه‌ای، اسطوره‌ای و… تحلیل و نقد کرده است. noir (نوآر) یک اصطلاح سینمایی است که اصولاً برای توصیف درام‌های جنایی و بدبینانه هالیوودی، استفاده می‌شود. طول دوره فیلم نوآر کلاسیک هالیوود از ۱۹۴۰ تا ۱۹۵۹ است. فیلم نوآرهای این دوره اغلب با فیلمبرداری سیاه و سفید و نورپردازی‌های پُر سایه روشن شناخته می‌شوند. ریشه‌های سبک بصری نوآر به سینمای اکسپرسیونیسم آلمان می‌رسد. فیلم نوار (به فرانسوی فیلم سیاه) نخستین بار در ۱۹۴۶ توسط نینو فرانک به فیلم‌های آمریکایی اطلاق شد. با این حال این اصطلاح در آن زمان در صنعت فیلمسازی آمریکا رواج پیدا نکرد. در دوره کلاسیک، بیشتر فیلم‌های این سبک به عنوان ملودرام‌های جنایی شناخته می‌شدند. گسترهٔ ساخت فیلم نوآر به هالیوود محدود نماند و در دوره‌های مختلف (ازجمله دورهٔ کلاسیک) در اروپا، آمریکای لاتین و آسیا نیز این نوع فیلم‌ها ساخته شد. برخلاف دیگر ژانرها مانند وسترن که به راحتی می‌شود آن‌ها را تعریف و طبقه‌بندی کرد، سبک نوآر همیشه ابهام آمیز و معماگونه بوده و در برابر هر نوع طبقه‌بندی ناسازگار بوده‌است. این که آیا نوآر یک ژانر مستقل است یا مجموعه‌ای منسجم از فیلم‌ها، در ذهن بسیاری از منتقدان لاینحل باقی مانده‌است.