کتاب دروغ/ اراده آزاد

کتاب دروغ/ اراده آزاد نوشتهٔ سام هریس و ترجمهٔ خشایار دیهیمی است. انتشارات گمان این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر، دو جستار دربارهٔ دروغ و ارادهٔ آزاد را در خود دارد.

درباره کتاب دروغ/ اراده آزاد

کتاب دروغ/ اراده آزاد دو رساله یا جستار را دربر دارد: یکی دربارهٔ دروغ و دیگری دربارهٔ ارادهٔ آزاد.

رسالهٔ درروغ، به ما می‌گوید که می‌توانیم با یک راهکار ساده از بسیاری از مسائل و مشکلات پیچیده در زندگی‌مان و در جامعه پرهیز کنیم: در شرایطی که همه دروغ می‌گویند ما راست‌اش را بگوییم. سام هریس در این جستار نشان می‌دهد که شهامت صادق بودن و گفتن حقیقت چه فایده‌هایی دارد.

سام هریس در جستار «ارادهٔ آزاد» این بحث را مطرح می‌کند که باور به توهم بودن ارادهٔ آزاد به‌معنای تضعیف پایه‌های اخلاقیات یا از بین رفتن اهمیت آزادی‌های سیاسی یا اجتماعی ما نیست؛ بلکه می‌تواند و باید شیوهٔ تفکر ما را دربارهٔ برخی از مهم‌ترین مسائل زندگی‌مان تغییر دهد.

نویسندهٔ این کتاب، نورولوژیست آمریکایی و نویسنده‌ای هوادار شکاکیت علمی است.

خواندن کتاب دروغ/ اراده آزاد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران فلسفهٔ مدرن پیشنهاد می‌کنیم.

بخش‌هایی از کتاب دروغ/ اراده آزاد

«آنچه بر سر آناکارنینا، مادام بوواری، و اوتللو آمد،[ فقط در داستان نیست ]در زندگی هم همینطور است. اکثر شکل‌های رذالت‌های شخصی و شرهای عمومی در دامان دروغ است که پرورش می‌یابند و بر جای می‌مانند. زنا و دیگر خیانت‌های شخصی، شیادی مالی، فساد حکومتی ــ حتی قتل و نسل‌کشی‌ــ عموما مستلزم یک نقص اخلاقی دیگر هستند ــ میل به دروغگویی.

دروغ گفتن، تقریبا بنا به تعریف، سر باز زدن از همکاری با دیگران است. دروغ بی اعتمادی و غیر قابل اعتماد بودن را در عملی واحد خلاصه می‌کند. دروغ هم ناتوانی از فهم دیگران است هم بی‌اشتیاقی به فهمیده شدن. دروغ گفتن نوعی پس نشستن از ایجاد رابطه است.

ما با دروغگویی‌مان امکان نگاه به جهان را آنچنان که هست، از دیگران دریغ می‌کنیم. بی‌صداقتی ما نه‌تنها بر تصمیم‌هایی که دیگران می‌گیرند اثر می‌گذارد، بلکه غالبا معین می‌کند آنها اساسا چه تصمیم‌هایی می‌توانند بگیرندــ و آن هم به طُرُقی که ما همیشه نمی‌توانیم پیش‌بینی‌شان کنیم. هر دروغی یک حمله مستقیم به خودمختاری آنهایی است که این دروغ را تحویلشان می‌دهیم.

و با دروغ گفتن به یک نفر، ما بالقوه کذب و دروغ را به بسیاری دیگر هم سرایت می‌دهیم ــ حتی به جوامعی دیگر. ما در ضمن، با تصمیم‌گیری راجع به دروغ گفتن یا دروغ نگفتن، چیزهایی را بر انتخاب‌های بعدی خودمان تحمیل می‌کنیم که می‌توانند زندگی ما را پیچیده‌تر کنند. بدین‌ترتیب، شبح هر دروغی بر آینده ما سایه می‌اندازد. نمی‌توان دقیقا گفت کی یا چگونه دروغ با واقعیت تصادم پیدا می‌کند و ادامه دادن به دروغگویی را ضروری می‌سازد. راستگویی هرگز نیازی به چنین مراقبت‌هایی ندارد. کافیست فقط حقیقت را بازگو کنیم.

دروغ‌های افراد صاحب قدرت منجر به بی‌اعتمادی ما به حکومت و شرکت‌ها می‌شود. دروغ‌های آدم‌های ضعیف باعث بی‌اعتنایی و سنگدلی ما نسبت به رنج‌های دیگران می‌شود. دروغ‌های نظریه‌پردازان نظریه توطئه در دل ما تردیدی نسبت به صداقت آنهایی می‌افکند که می‌خواهند جلوی خطاکاری‌ها را بگیرند، حتی وقتی که راستش را می‌گویند. دروغ معادل اجتماعی فاضلاب سمّی است ــ پخش و نشت آن می‌تواند به همه صدمه بزند.»