کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین

کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین (تاریخچه، جزئیات و تحلیل) نوشته غسان کنفانی، خیزش فلسطینیان علیه استعمار بریتانیا و جنبش صهیونیستی را از دریچه‌ی مناسبات اقتصادی و اجتماعی بررسی می‌کند. پرسش محوری این کتاب، رابطه‌ی میان نیروی مبارز کارگران و دهقانان و رهبری سیاسی جنبش است؛ رابطه‌ای که منافع طبقاتی و فشارهای منطقه‌ای بر سرنوشتش اثر می‌گذارند. لیان سیما فلیحان مقدمه و ماهر الشریف مؤخره‌ی این کتاب را نوشته‌اند. پروانه قاسمیان ترجمه فارسی را بر عهده داشته است و انتشارات مردمنگار این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین

کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین پژوهشی تاریخی و سیاسی است که غسان کنفانی در متن اصلی، زمینه‌های شکل‌گیری مبارزه‌ی ضداستعماری فلسطینیان و محدودیت‌های پیش روی این مبارزه را بررسی کرده است. نویسنده حوادث سیاسی را جدا از وضعیت معاش، مالکیت زمین و سازماندهی نیروی کار توضیح نمی‌دهد. کارگران شهری، دهقانان، زمین‌داران، بورژوازی عرب و رهبران مذهبی هریک جایگاهی در تحلیل او دارند. کنفانی می‌پرسد چرا جنبشی متکی بر مشارکت گروه‌های فرودست، همچنان زیر نفوذ رهبرانی باقی ماند که منافعشان الزاماً با خواسته‌های این گروه‌ها همسو نبود. نویسنده همچنین میان همبستگی مردم کشورهای عربی و سیاست حکومت‌های این کشورها تفاوت می‌گذارد. استدلال مرکزی او، مبارزه‌ی ملی و تضادهای طبقاتی را به یکدیگر پیوند می‌دهد؛ بدون اینکه مسئله‌ی فلسطین را صرفاً به اختلاف فقیر و غنی یا تقابل مذهبی تقلیل دهد. مقدمه‌ی لیان سیما فلیحان نیز مسیر فعالیت ادبی و سیاسی کنفانی را به هم مرتبط می‌کند و زمینه‌ی فکری این تحلیل را توضیح می‌دهد.
کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین سه متن اصلی دارد: مقدمه، پژوهش کنفانی و مؤخره‌ی ماهر الشریف. پیشگفتار، تقدیر و تشکر، واژگان، یادداشت‌ها و نمایه نیز این مجموعه را همراهی می‌کنند. متن پژوهش با عنوان انقلاب ۱۹۳۹-۱۹۳۶ فلسطین: زمینه، ویژگی‌ها و تحلیل‌ها آمده و عنوان‌هایی مانند زمینه: طبقه‌ی کارگر و زمینه: دهقانان، مسیر بحث را مشخص می‌کنند. نویسنده برای توضیح شرایط کار، از گزارش‌های انجمن‌های کارگری، اختلاف دستمزدها، بیکاری و سیاست‌های استخدامی کمک گرفته است. بررسی روستاها نیز موضوع‌هایی چون فروش زمین، اخراج کشاورزان، مالیات و مهاجرت به شهرها را پیش می‌کشد. آمارها و نقل‌قول‌های تاریخی در این کتاب صرفاً اطلاعات جانبی نیستند؛ کنفانی استدلال خود را باتکیه‌بر همین شواهد پیش می‌برد و گاهی برداشت پژوهشگران دیگر را نقد می‌کند. مقدمه نیز نقش فرهنگ در بسیج اجتماعی و توجه نویسنده به تجربه‌ی زیسته‌ی مردم را برجسته کرده است. مطالعه‌ی این مجموعه، آشنایی با یک تفسیر مشخص و طبقاتی از تاریخ فلسطین است؛ تفسیری که مسئولیت نیروهای استعماری را در کنار ضعف سازمان‌ها و تناقض‌های رهبری محلی بررسی می‌کند.

خلاصه کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین

کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین، زمینه‌ی خیزش را در دگرگونی زندگی کارگران و کشاورزان جست‌وجو می‌کند. کنفانی توضیح می‌دهد که تمرکز سرمایه، سیاست‌های قیمومیت بریتانیا و کنارگذاشتن کارگران عرب از بخشی از بازار کار، فشار معیشتی را افزایش داد. دهقانان نیز زیر فشار سلب مالکیت، مالیات و قدرت زمین‌داران قرار گرفتند و بخشی از آنان به نیروی کار ارزان شهری تبدیل شدند. نویسنده سپس ضعف تشکل‌های کارگری و فاصله‌ی حزب کمونیست فلسطین از توده‌های عرب را بررسی می‌کند تا استمرار نفوذ رهبری زمین‌دار و مذهبی را توضیح دهد. حرف اصلی پژوهش این است که فهم مبارزه‌ی فلسطینیان، شناخت هم‌زمان استعمار، روابط طبقاتی و سیاست منطقه‌ای را می‌طلبد. کنفانی، مسئله‌ی سازماندهی و رابطه‌ی رهبران با گروه‌های اجتماعی را برای شناخت ظرفیت‌ها و محدودیت‌های جنبش ضروری می‌داند.

چرا باید کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• پیوند بیکاری، سلب مالکیت و مبارزه‌ی سیاسی را بررسی می‌کند.
• گزارش‌های کارگری و شواهد اقتصادی را وارد بحث تاریخی می‌کند.
• تفاوت منافع رهبران و گروه‌های مشارکت‌کننده در جنبش را توضیح می‌دهد.
• بخشی از اندیشه‌ی سیاسی کنفانی را در کنار زمینه‌ی فعالیت ادبی او معرفی می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب انقلاب ۱۹۳۹ - ۱۹۳۶ فلسطین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ فلسطین و جنبش‌های ضداستعماری.
• دانشجویان تاریخ و علوم سیاسی علاقه‌مند به تحلیل طبقاتی.
• خوانندگان آثار کنفانی که شناخت اندیشه‌ی سیاسی او را دنبال می‌کنند.