کتاب چشم های غزه

کتاب چشم های غزه (The Eyes of Gaza) نوشته پلستیا العقاد، دفتر خاطرات یک روزنامه‌نگار جوان فلسطینی از روزهای جنگ، آوارگی و ماندن در دل ویرانی است، اما فقط ثبت رویدادها نیست؛ از دل این یادداشت‌های روزانه، تصویری از زندگی عادی‌ای شکل می‌گیرد که ناگهان زیر فشار بمباران، ترس، جابه‌جایی و خبررسانی فرو می‌ریزد. در این روایت، تجربه‌ی خبرنگاری با تجربه‌ی زیستن در غزه گره می‌خورد و همین پیوند، کتاب را به متنی شخصی و در عین‌ حال تاریخی تبدیل می‌کند. این مموار را سامان رنجبر ترجمه و انتشارات مردمنگار منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چشم های غزه

کتاب چشم های غزه نوشته‌ی پلستیا العقاد، یادداشت‌های روزانه و خاطراتی را در کنار هم می‌گذارد که از دل یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های زندگی نویسنده بیرون آمده‌اند. متن از همان ابتدا روشن می‌کند که با روایتی صرفاً خبری روبه‌رو نیستیم؛ نویسنده همزمان که وقایع را ثبت می‌کند، از خانه، خانواده، همسایه‌ها، مدرسه، دوستی‌ها، ترس‌های تکرارشونده و معنای ماندن در شهری محاصره‌شده هم می‌نویسد. همین باعث شده که غزه در این اثر فقط یک نام جغرافیایی نباشد، بلکه به‌ صورت فضایی زنده و ملموس دیده شود؛ جایی که در آن، زندگی روزمره و خطر دائمی از هم جدا نیستند.

این کتاب به‌ صورت دفتر خاطرات تنظیم شده و بخش‌های آن با روزهای پیاپی پیش می‌رود؛ از روز نخست تا روزهای بعدی آوارگی، جابه‌جایی و خروج از غزه و سپس یادداشت‌هایی از ماه‌های پس از آن. این شکلِ زمان‌مند، به متن ضرباهنگی فشرده داده است؛ هر روز با خبری تازه، تصمیمی فوری یا تغییری ناگهانی همراه است. در کنار این خط زمانی، پلستیا العقاد بارها به گذشته برمی‌گردد: به کودکی، دفتر خاطرات بنفش، علاقه‌اش به نوشتن، مسیر روزنامه‌نگاری و تلاشی که داشته تا غزه را فراتر از تصویر ویرانی به جهان نشان دهد.

کتاب چشم های غزه از نظر حال‌وهوا میان چند لایه حرکت می‌کند: سوگواری، اضطراب، شوخ‌طبعی تلخ، دلبستگی به خانه و اصرار بر حفظ حافظه. در متن، جزئیات کوچکی مثل چای مادر، بازی با همسایه‌ها، جمع‌کردن مدارک، خوابیدن در اتاقی بی‌پنجره یا برداشتن چند وسیله از خانه، به‌ اندازه‌ی خبرهای بزرگ اهمیت پیدا می‌کنند. همین جزئیات نشان می‌دهند که مسئله فقط بقا نیست، بلکه حفظ پیوند با آدم‌ها، مکان‌ها و نام‌هاست. العقاد در این کتاب از فراموش‌نشدن می‌نویسد؛ از اینکه هر کشته، هر خانه و هر خیابان، پیش از آنکه به عدد و آمار تبدیل شود، بخشی از یک زندگی بوده است.

خلاصه کتاب چشم های غزه

کتاب چشم های غزه با خاطره‌های نویسنده از کودکی، دفترهای یادداشت و شکل‌گرفتن علاقه‌اش به روزنامه‌نگاری آغاز می‌شود و بعد به روزهایی می‌رسد که زندگی عادی در غزه ناگهان زیر سایه‌ی حمله و بمباران از هم می‌پاشد. پلستیا العقاد روزبه‌روز از بیدارشدن با صدای انفجار، آماده‌سازی خانه برای شرایط اضطراری، رفت‌وآمد میان خانه و بیمارستان، آوارگی خانواده و همسایه‌ها و همزمان از تلاشش برای گزارش‌دادن به رسانه‌ها می‌نویسد. 

در این میان، کتاب فقط مسیر ترس و ویرانی را دنبال نمی‌کند؛ دوستی‌ها، وابستگی به خانه، خاطره‌ی نسل‌های پیشین و اصرار بر ثبت نام‌ها و تجربه‌ها نیز در مرکز روایت قرار دارند.

چرا باید کتاب چشم های غزه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چشم های غزه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب جنگ را از زاویه‌ی زندگی روزمره نشان می‌دهد؛ از داخل خانه، خیابان، بیمارستان و جمع خانوادگی.
• خواننده با تجربه‌ی همزمانِ زیستن و خبررسانی آشنا می‌شود؛ جایی که نویسنده هم شاهد رویدادهاست و هم درگیر مستقیم آن‌ها.
• این اثر نشان می‌دهد جزئیات کوچک زندگی در شرایط بحران چگونه معنایی تازه پیدا می‌کنند.
• کتاب به درک بهتر پیوند میان حافظه، آوارگی، خانه و هویت جمعی کمک می‌کند.
• یادداشت‌های روزانه‌ی کتاب، تغییرات سریع و فشار روانی روزهای پیاپی را ملموس‌تر از یک گزارش کلی منتقل می‌کنند.
• خواندن آن برای کسانی که می‌خواهند تصویر غزه را فراتر از تیترها و آمارها ببینند، شناخت دقیق‌تری فراهم می‌کند.

خواندن کتاب چشم های غزه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چشم های غزه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به خاطرات جنگ، آوارگی و زیستن در وضعیت اضطراری علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند تجربه‌ی فلسطینیان در غزه را از خلال روایت یک شاهد مستقیم بهتر بشناسند.
• علاقه‌مندان به آثاری که بر خانه، حافظه، خانواده و از‌دست‌رفتن تمرکز دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نسبت میان روزنامه‌نگاری و تجربه‌ی شخصی را در یک متن واقعی دنبال کنند.
• کسانی که از روایت‌های روزانه و یادداشت‌محور لذت می‌برند و می‌خواهند سیر رویدادها را قدم‌به‌قدم بخوانند.

جوایز و افتخارات کتاب چشم های غزه

• در لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک‌تایمز
• در لیست پرفروش‌های نشریات بوستون گلوب و سان فرانسیسکو کرونیکل