کتاب آموک و راز

کتاب آموک و راز نوشته اشتفان تسوایگ و ترجمه رحمت الهی، دو داستان را در کنار هم قرار داده است. تنهایی، میل به سلطه و کشمکش میان مسئولیت و خواسته‌های شخصی، از موضوع‌هایی هستند که در داستان آموک برجسته می‌شوند. ملاقات شبانه‌ی دو مسافر روی عرشه‌ی کشتی، راه را برای شنیدن سرگذشت پزشکی باز می‌کند که معنای کمک‌کردن به دیگری برایش به پرسشی دردناک تبدیل شده است. بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموک و راز

کتاب آموک و راز اثر اشتفان تسوایگ، شامل دو داستان آموک و راز است و سخن مترجم نیز پیش از داستان‌ها آمده است. رحمت الهی در مقدمه، تفاوت ایجاز و بسط کلام را موضوع بحث قرار داده است. او سپس سراغ تحلیل حالات انسانی در ادبیات می‌رود و نظر انتقادی خود را درباره‌ی استفاده‌ی نویسندگان از نظریات فروید بیان می‌کند. داستان آموک، کشمکش‌های درونی یک پزشک را در مرکز توجه قرار می‌دهد. راوی نخست، مسافری است که از ازدحام و سروصدای کشتی به خلوت شبانه‌ی عرشه پناه می‌برد. او در تاریکی با مردی آشنا می‌شود که از دیگران فاصله گرفته است اما دیگر طاقت خاموشی ندارد. این آشنایی، روایت را از مشاهده‌ی رفتار یک غریبه به شنیدن اعتراف‌های او می‌برد. تسوایگ از خلال مکث‌ها، تکرارها و تغییر لحن مرد، فاصله‌ی میان نیاز به سخن‌گفتن و ترس از آشکارشدن را نشان می‌دهد.
کتاب آموک و راز در داستان نخست، مسئولیت حرفه‌ای را در برابر غرور، میل به تسلط و نیاز به تأییدشدن قرار می‌دهد. پزشک، یاری‌رساندن به بیماران را مایه‌ی رضایت خود می‌داند اما هنگام مواجهه با زنی که حاضر نیست درماندگی نشان دهد، رفتارش تغییر می‌کند. پرسش اصلی فقط این نیست که او چه تصمیمی می‌گیرد؛ روایت زمینه‌های عاطفی آن تصمیم و توضیح‌هایی را نیز نشان می‌دهد که مرد برای رفتار خود می‌آورد. محیط استوایی، دوری از زندگی آشنا و انزوای طولانی، در توصیف تجربه‌ی پزشک حضور پررنگی دارند. تصویرهای او از مردم بومی نیز مناسبات نابرابر محیط استعماری را آشکار می‌کنند و باید در پیوند با نگاه همین شخصیت خوانده شوند. فضای بسته‌ی اتاق کشتی در برابر گستردگی دریا قرار می‌گیرد؛ همان‌طور که آشفتگی اعتراف‌کننده در برابر سکوت شنونده دیده می‌شود. خواننده، سرگذشت پزشک را از زبان خود او می‌شنود و هم‌زمان با این سؤال روبه‌رو می‌شود که توضیح‌دادن رنج شخصی تا کجا به فهم رفتار کمک می‌کند و از کجا به توجیه آسیب‌رساندن تبدیل می‌شود.

خلاصه داستان آموک و راز

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
راوی داستان آموک، در سفر بازگشت به اروپا، برای دورماندن از شلوغی کشتی شب‌ها بیدار می‌ماند. او در گوشه‌ای تاریک از عرشه با مردی منزوی برخورد می‌کند که ابتدا خواهان پنهان‌ماندن حضور خود است. مرد در دیدار بعدی، نیازش به حرف‌زدن را آشکار می‌کند و از راوی می‌خواهد سرگذشتش را بشنود. او پزشکی است که پس از گرفتاری در اروپا، کار در مستعمرات هلند را پذیرفته و سال‌هایی طولانی را در منطقه‌ای دورافتاده گذرانده است. ورود زنی برای درخواست کمکی پزشکی، زندگی یکنواخت او را برهم می‌زند. برخورد آن‌ها به جدالی بر سر اختیار و غرور تبدیل می‌شود. پزشک پس از این ملاقات، گرفتار اشتیاقی مهارنشدنی برای پیداکردن زن و جبران رفتار خود می‌شود؛ اشتیاقی که تشخیص مرز میان کمک‌کردن و تحمیل خواسته‌ی شخصی را دشوار می‌کند.

چرا باید کتاب آموک و راز را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آموک و راز را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• اعتراف‌های پزشک، امکان بررسی فاصله‌ی میان تصویر شخص از خودش و رفتارش را فراهم می‌کنند.
• کشمکش بیمار و پزشک، پرسش‌هایی درباره‌ی قدرت و مسئولیت در رابطه‌ی درمانی پیش می‌کشد.
• تغییر جایگاه راوی از مسافر به شنونده، نقش اعتماد و سکوت را در آشکارشدن یک سرگذشت نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آموک و راز به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های روان‌شناختی و اعتراف‌محور.
• خوانندگانی که به تعارض‌های اخلاقی شخصیت‌ها توجه دارند.
• مخاطبانی که به بررسی پیوند انزوا، غرور و رفتار آسیب‌زا علاقه‌مندند.
• دوستداران داستان‌هایی که تعلیق را از گفت‌وگو و خاطره‌گویی می‌سازند.

بخشی از کتاب آموک و راز

«سیگاری گرفت. آتش زدم. مجدداً چهرهٔ او در روشنایی کبریت پدیدار شد و این مرتبه از خیلی نزدیک چشمان او را می‌دیدم که از پشت عینک در قیافهٔ من دقیق شده‌اند، با قدرت و نفوذ روحی مخصوصی در صورت من دقت می‌کرد. از دیدن او بسی اندوهناک شدم. حس کردم که این مرد می‌خواهد با کسی صحبت کند و بالاخره بایستی حرف بزند ولی می‌دانستم که در این مورد می‌باید با سکوت خود به او کمک کنم.
دومرتبه نشستیم. سیگارهای ما مرتباً دود می‌کردند و می‌سوختند. بر اثر حرکت لرزان آتش سیگار در تاریکی تشخیص دادم که دستش می‌لرزد ولی من ساکت بودم و او هم ساکت بود. غفلتاً صدای آهستهٔ او را شنیدم که می‌پرسید:
«آیا خیلی خسته‌اید؟»
«به‌هیچ‌وجه خسته نیستم.»
به همان آهنگ ازتاریکی به صحبت شروع کرد: «می‌خواستم از شما چیزی بپرسم... یعنی درحقیقت برای شما مطلبی را حکایت کنم. می‌دانم کاملاً می‌دانم که چقدر بی‌معنی و مضحک است خودم را به اولین کسی که مصادف شده‌ام متمایل نمایم و به او اطمینان کنم اما... من... در یک حالت دردناک و عذاب روحی شدیدی عمر می‌گذرانم... اکنون به جایی رسیده‌ام که حتماً و قطعاً بایستی با یک نفر صحبت کنم... و الّا از بین خواهم رفت... معلوم خواهد شد... شاید بتوانید... آنچه می‌خواهم برای شما حکایت کنم بفهمید، شاید بتوانید بفهمید. می‌دانم که شما در این کار نمی‌توانید به من کمکی بکنید... ولی من از این خاموشی مریض شده‌ام... و یک مریض روحی... یک ناخوش عصبانی همیشه در نظر دیگران خنده‌آور است...»»