کتاب زیستن در روزگار سخت

کتاب زیستن در روزگار سخت (نصایح قلبی برای روزهای دشوار) نوشته پما چودرون، درباره‌ی مواجهه با ترس، فقدان و موقعیت‌هایی است که تکیه‌گاه‌های آشنای زندگی را متزلزل می‌کنند. نویسنده باتکیه‌بر آموزه‌های بودایی و تجربه‌های شخصی، این سؤال را پیش می‌کشد که آیا می‌توان به‌جای فرار از رنج، رابطه‌ی متفاوتی با آن برقرار کرد؟ حسین میرشکرایی این کتاب را ترجمه کرده و نشر مثلث منتشرش کرده است. محور بحث، وعده‌ی حذف آشفتگی نیست؛ پرورش مهرورزی به خود و شناخت واکنش‌هایی است که درد را بیشتر می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زیستن در روزگار سخت

کتاب زیستن در روزگار سخت حاصل سخنرانی‌های پما چودرون درباره‌ی زندگی روزمره، مراقبه و رویارویی با تجربه‌های دشوار است. نویسنده در دیباچه توضیح داده است که هنگام بازخوانی گفتارهایش، مضمون‌هایی مشترک میان موضوعات گوناگون یافته است: مهرورزی به خویشتن، پرورش شفقت نسبت به رنج دیگران و پذیرفتن موقعیت‌هایی که قطعیت و امنیت ندارند. این کتاب ۲۲ فصل دارد. «رفاقت با ترس»، «وقتی چیزها فرومی‌پاشند»، «همین لحظه آموزگاری کامل است»، «آسیب نزدن» و «گسترش دایره‌ی شفقت» از عنوان‌های فصل‌ها هستند. بحث‌ها از شناخت احساسات ناخوشایند آغاز می‌شوند و به ارتباط میان رفتار شخصی، روابط انسانی و خشونت گسترش می‌یابند. چودرون مفهوم «مایتری» را به‌عنوان مهرورزی بی‌قیدوشرط به خود شرح می‌دهد. مقصود او تأیید همیشگی رفتارها یا ساختن تصویری مطلوب از خود نیست. این مهرورزی، آمادگی برای مشاهده‌ی صادقانه‌ی عادت‌ها و خودفریبی‌ها را نیز دربرمی‌گیرد. تجربه‌ی نویسنده از مسئولیت در صومعه و فروریختن تصویری که از شخصیت خودش داشته، به این بحث بُعدی شخصی داده است.
کتاب زیستن در روزگار سخت میان پذیرفتن احساس و پیروی بی‌اختیار از احساس تفاوت می‌گذارد. ترس یا خشم می‌تواند دیده شود، بی‌آنکه سرکوب شود یا بلافاصله به رفتار آسیب‌رسان بینجامد. مراقبه در این میان، تمرینی برای شناخت حرکت ذهن است؛ نه وسیله‌ای برای خالی‌کردن ذهن از فکر یا رسیدن به آسایشی همیشگی. توضیح توجه ملایم به بازدم، نام‌گذاری فعالیت ذهن با عبارت «فکر کردن» و بازگشت به تجربه‌ی اکنون، وجه مشخص این آموزش‌هاست. نویسنده وضعیت بدن و شیوه‌ی نشستن را نیز شرح داده است. او در کنار این دستورها، از خاطره، حکایت، تمثیل و سخنان آموزگاران بودایی استفاده می‌کند. مثال‌های روزمره نشان می‌دهند که موضوع فقط بحران‌های بزرگ نیست؛ بی‌حوصلگی، میل به پرکردن سکوت و حرکت‌های عصبی بدن نیز می‌توانند موضوع مشاهده باشند. پیوند این جزئیات با بحث آسیب‌نرساندن، دامنه‌ی مراقبه را از زمان نشستن فراتر می‌برد. خواننده با نگرشی آشنا می‌شود که درنگ میان احساس و عمل را فرصتی برای شناخت خود می‌داند. این نگرش، یادگیری را فرایندی ادامه‌دار معرفی کرده است و از وعده‌ی پایان‌یافتن همه‌ی دشواری‌ها فاصله می‌گیرد.

خلاصه کتاب زیستن در روزگار سخت

پیام اصلی کتاب زیستن در روزگار سخت این است که جست‌وجوی امنیتی تغییرناپذیر، انسان را در کشمکش با واقعیت متغیر زندگی نگه می‌دارد. چودرون پیشنهاد می‌کند ترس، شرمندگی و ناامیدی صرفاً دشمن تلقی نشوند؛ این احساسات می‌توانند نشان دهند انسان کجا به تصویر ذهنی خود یا انتظارهایش چسبیده است. مهرورزی به خود، امکان دیدن این وابستگی‌ها را بدون خودسرزنشی فراهم می‌کند. مراقبه نیز فرصتی برای مشاهده‌ی افکار و بازگشت به اکنون است. نویسنده سپس این شناخت را به رفتار پیوند می‌دهد: مکث پیش از واکنش، فرصتی ایجاد می‌کند تا احساس ناخوشایند به پرخاشگری تبدیل نشود. هدف، بی‌احساس‌شدن یا انکار درد نیست؛ مسئله، آموختن شیوه‌ای از حضور است که نه در احساسات غرق شود و نه وجودشان را پس بزند. شفقت نسبت به دیگران نیز از همین شناخت رنج مشترک رشد می‌کند.

چرا باید کتاب زیستن در روزگار سخت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زیستن در روزگار سخت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت مهرورزی به خود با خودفریبی و تأیید بی‌چون‌وچرای رفتارها را روشن می‌کند.
• دستورهای مشخصی درباره‌ی توجه به بازدم و مواجهه با افکار هنگام مراقبه ارائه می‌دهد.
• پیوند میان واکنش‌های هیجانی، درنگ و آسیب‌نرساندن به دیگران را توضیح می‌دهد.
• ترس را از منظر تجربه‌ای مشترک و فرصتی برای شناخت بررسی می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب زیستن در روزگار سخت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که با فقدان، تغییر یا احساس بی‌تکیه‌گاهی درگیرند.
• علاقه‌مندان به آموزه‌های بودایی درباره‌ی مراقبه و شفقت.
• کسانی که می‌خواهند عادت‌های خودسرزنشگرانه و واکنش‌های پرخاشگرانه‌ی خود را بهتر بشناسند.