کتاب راه و رسم راه رفتن

کتاب راه و رسم راه رفتن نوشته تیک نات هان، راه‌رفتن را فرصتی برای بازگرداندن توجه به بدن، تنفس و لحظه‌ی حال می‌داند. نویسنده از قدم‌هایی حرف می‌زند که فقط وسیله‌ی رسیدن به مقصد نیستند؛ هر قدم می‌تواند خودش تجربه‌ای از حضور و لذت باشد. شکوفه غفاری این کتاب را ترجمه کرده است و نشر مثلث این کتاب را منتشر کرده است. موضوع اصلی، پیوندزدن مراقبه به حرکت‌های معمول روزانه است؛ از رفتن به آشپزخانه تا قدم‌زدن در خیابان‌های شلوغ. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راه و رسم راه رفتن

کتاب راه و رسم راه رفتن نوشته تیک نات هان، توجه را از مقصد به خودِ قدم‌برداشتن برمی‌گرداند. نویسنده میان حرکت بدن و سرگردانی ذهن فاصله‌ای می‌بیند که تجربه‌ی زندگی روزمره را کم‌رنگ می‌کند. بدن در خیابان پیش می‌رود اما ذهن ممکن است گرفتار پشیمانی، برنامه‌ریزی یا نگرانی باشد. مراقبه‌ی راه‌رفتن در این نگاه، تمرینی برای همراه‌کردن ذهن با بدن است؛ تمرینی که به زمان جداگانه یا محیطی ویژه محدود نمی‌شود. این کتاب دو بخش اصلی با عنوان‌های یادداشت‌هایی درباره‌ی راه‌رفتن و مراقبه‌های راه‌رفتن دارد. بخش نخست، یادداشت‌های کوتاه، خاطره‌ها و توضیحاتی درباره‌ی آگاهی، سکوت، استواری و لذت‌بردن را کنار هم قرار داده است. تجربه‌ی قدم‌زدن در فرودگاه، همراهی با دانیل بریگان و بالارفتن گروهی از کوه، موقعیت‌هایی هستند که نویسنده از طریق آن‌ها تفاوت شتاب‌زدگی و حضور آگاهانه را نشان داده است. لحن شخصی این یادداشت‌ها، بحث مراقبه را به تجربه‌های مشخص زندگی پیوند می‌دهد؛ جایی که حتی چند قدم کوتاه هم موضوع توجه می‌شود.
کتاب راه و رسم راه رفتن در بخش دوم، شکل‌های مختلف تمرین را شرح می‌دهد. عنوان‌هایی مانند نفس‌کشیدن و راه‌رفتن، جزیره‌ی خود، راه‌رفتن آهسته و تمرین خانوادگی، دامنه‌ی این پیشنهادها را نشان می‌دهند. هماهنگی قدم‌ها با دم و بازدم تابع ظرفیت بدن است؛ نویسنده عددی ثابت را برای همه تجویز نمی‌کند. شعرهای کوتاه گاتا نیز نقش یادآور دارند و به جمع‌شدن حواس کمک می‌کنند. آموزه‌های بودایی، از روشن‌شدگی تا نیروانا، در سراسر بحث حضور دارند اما توضیح آن‌ها اغلب به تجربه‌ی تنفس و لمس زمین بازمی‌گردد. رابطه با زمین نیز صرفاً پس‌زمینه‌ی پیاده‌روی نیست. نویسنده زمین را سرچشمه‌ی زندگی می‌بیند و قدم‌برداشتن را به قدردانی، احترام و مراقبت پیوند می‌زند. حضور نیاکان، آیندگان و همراهان، بُعد دیگری به این نگاه می‌دهد: آرامش، فقط تجربه‌ای جداافتاده در درون یک شخص نیست. این کتاب همچنین میان آرام‌شدن و سرکوب احساسات فرق می‌گذارد؛ خشم و ترس قرار نیست انکار شوند بلکه توجه به بدن و نفس، مجالی برای مواجهه‌ای آرام‌تر با آن‌ها فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب راه و رسم راه رفتن

کتاب راه و رسم راه رفتن بر این ایده استوار است که رسیدن به زندگی، الزاماً به رسیدن به مقصدی دیگر وابسته نیست. تیک نات هان پیشنهاد می‌کند توجه از افکار پراکنده به تماس کف پا با زمین و جریان طبیعی نفس برگردد. تمرین از مسیرهای کوتاه روزانه آغاز می‌شود و می‌تواند به عادتی در رفت‌وآمد، کار یا همراهی با خانواده تبدیل شود. قدم‌ها نباید بدن را به تنفسی اجباری وادار کنند؛ ریتم حرکت باید به نیاز ریه‌ها پاسخ دهد. سکوت، مکث و عبارت‌های کوتاه نیز ابزارهایی برای حفظ توجه هستند. نویسنده شادی را پاداشی دوردست برای تحمل تمرین نمی‌داند؛ لذت خودِ راه‌رفتن، معیار مهم تمرین است. پیام محوری این کتاب، بازشناختن امکان حضور در میان فعالیت‌های عادی است؛ حضوری که قدردانی از بدن، ارتباط با زمین و رهایی از کشش مداوم گذشته و آینده را کنار هم قرار می‌دهد.

چرا باید کتاب راه و رسم راه رفتن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راه و رسم راه رفتن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمرین مراقبه را به رفت‌وآمدهای کوتاه روزانه پیوند می‌دهد.
• هماهنگ‌کردن قدم‌ها و تنفس را متناسب با ظرفیت بدن توضیح می‌دهد.
• تفاوت آرام‌کردن احساسات و سرکوب‌کردن آن‌ها را روشن می‌کند.
• نمونه‌هایی از تمرین فردی، گروهی و همراه کودکان ارائه می‌دهد.
• رابطه‌ی توجه به بدن و احترام به زمین را شرح می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب راه و رسم راه رفتن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به مراقبه در فعالیت‌های روزمره علاقه دارند.
• افرادی که هنگام رفت‌وآمد، گرفتار شتاب و حواس‌پرتی می‌شوند.
• علاقه‌مندان به آموزه‌های بودایی درباره‌ی حضور و آگاهی.
• والدینی که به تمرین مشترک توجه و آرامش با کودکان علاقه‌مندند.