کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم)

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) نوشته اسد حیدر، با ترجمه رضی الدین حاجی زاده است و انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. این جلد از مجموعه، بحث را به مهم‌ترین اختلاف‌های فقهی میان شیعه و اهل سنت و نیز تفاوت دیدگاه‌ها درون مذاهب اهل سنت می‌کشاند و هم‌زمان از ریشه‌های تعصب مذهبی، داوری‌های نادقیق و تصویرهای نادرست تاریخی سخن می‌گوید. متن کتاب فقط به نقل اختلاف‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه می‌کوشد زمینه‌های شکل‌گیری آن‌ها را هم روشن کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) اثر اسد حیدر

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) نوشته اسد حیدر، بر یکی از حساس‌ترین بخش‌های بحث مذهبی تمرکز دارد؛ اختلاف‌های فقهی میان شیعه و اهل سنت و نیز تفاوت فتواها و مبانی در میان خود مذاهب اهل سنت. نویسنده از همان آغاز روشن می‌کند که هدفش فقط فهرست‌کردن اختلاف‌ها نیست. او می‌خواهد نشان دهد بسیاری از داوری‌های رایج درباره فاصله کامل این دو سنت فقهی، بر اثر تعصب، کج‌فهمی یا نقل‌های نادقیق شکل گرفته‌اند. مقدمه‌ی مفصل کتاب فضای کلی بحث را می‌سازد؛ فضایی که در آن تاریخ منازعات مذهبی، نقش حکومت‌ها، تأثیر جدل‌های فرقه‌ای و شیوه‌های نادرست تاریخ‌نگاری کنار هم قرار می‌گیرند تا زمینه‌ی ورود به مباحث فقهی فراهم شود.

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) فقط به اختلاف حکم‌ها نمی‌پردازد، بلکه به این پرسش هم نزدیک می‌شود که چرا این اختلاف‌ها در طول زمان به مرز دشمنی، تکفیر و جعل روایت رسیده‌اند. بخشی از متن به نقد نگاه‌هایی اختصاص دارد که شیعه را بیرون از سنت اسلامی تصویر کرده‌اند یا ریشه‌های آن را به‌صورت تحریف‌شده توضیح داده‌اند. اسد حیدر در این مسیر سراغ نمونه‌هایی از نوشته‌های برخی تاریخ‌نگاران، فقیهان و شرق‌شناسان می‌رود و می‌کوشد نشان دهد که چگونه پیش‌داوری، نقل بی‌بررسی و وابستگی به فضای سیاسی می‌تواند فهم تاریخ را منحرف کند. در کنار این بحث‌ها، اشاره به دیدگاه‌های ابوزهره و بررسی آن‌ها نیز جای مهمی در این جلد دارد.

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) اثری جدلی، مستند و پیگیر است. متن در بسیاری از بخش‌ها لحن دفاعی و انتقادی دارد و اسد حیدر با آوردن نمونه‌های تاریخی، نقل‌قول‌ها و اشاره به منازعات فکری تلاش می‌کند تصویری از ریشه‌های شکاف مذهبی ارائه دهد. در مجموع، این جلد فقط برای شناخت چند مسئله‌ی فقهی نیست؛ بلکه برای فهم این نکته هم اهمیت دارد که اختلاف فقهی چگونه می‌تواند زیر فشار تعصب و سیاست، به نزاعی گسترده‌تر تبدیل شود.

خلاصه کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم)

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) با طرح این مسئله آغاز می‌شود که اختلاف فقهی میان شیعه و اهل سنت بسیار پیچیده‌تر از تصویرهای ساده و رایج است. اسد حیدر نخست از تعصب مذهبی، تقلید، تکفیر و نقش حکومت‌ها در عمیق‌ترشدن شکاف‌ها سخن می‌گوید و سپس به‌سراغ نقد روایت‌هایی می‌رود که درباره‌ی شیعه در منابع مختلف ساخته و تکرار شده‌اند. در ادامه، بحث به بررسی دیدگاه برخی نویسندگان و پژوهشگران درباره‌ی امام صادق، تشیع و نسبت آن با فقه اسلامی می‌رسد. محور اصلی کتاب این است که برای فهم اختلاف‌های فقهی، باید هم به متن فتواها نگاه کرد و هم به زمینه‌های تاریخی و فکری‌ای که این اختلاف‌ها را به نزاع تبدیل کرده‌اند.

چرا باید کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب اختلاف‌های فقهی شیعه و اهل سنت را در بستری تاریخی و فکری قرار می‌دهد، نه فقط در حد نقل چند حکم.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند ریشه‌های بخشی از سوء‌برداشت‌های مذهبی و تاریخی را دقیق‌تر بشناسد.
• این اثر نشان می‌دهد که تعصب، سیاست و نقل‌های بی‌بررسی چگونه بر فهم مذاهب اثر گذاشته‌اند.
• این کتاب برای کسانی که می‌خواهند نسبت میان فقه، تاریخ و منازعه‌های مذهبی را کنار هم ببینند، اطلاعات قابل‌توجهی فراهم می‌کند.
• بخش‌های انتقادی آن، نمونه‌های مشخصی از داوری‌های نادرست درباره شیعه و امام صادق را پیش می‌گذارد.

خواندن کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد پنجم) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند اختلاف‌های فقهی شیعه و اهل سنت را فراتر از کلی‌گویی‌ها بررسی کنند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به تاریخ اندیشه اسلامی و منازعات مذهبی علاقه دارند.
• کسانی که در مورد نقش تعصب و سیاست در شکل‌گیری داوری‌های مذهبی پرسش دارند.
• علاقه‌مندان به آثار مرتبط با امام صادق و جایگاه او در بحث‌های فقهی و کلامی.
• مخاطبانی که می‌خواهند نمونه‌هایی از نقد منابع و روایت‌های تاریخی را در یک متن جدلی دنبال کنند.