کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول)

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) نوشته اسد حیدر و ترجمه محمدحسین سرانجام است که انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب آن را منتشر کرده است. این اثر از دل یک پرسش جدی درباره جایگاه امام صادق (ع) در تاریخ فقه و اندیشه اسلامی شکل می‌گیرد و می‌کوشد نسبت مکتب جعفری را با جریان‌های اصلی اهل سنت در بستر رخدادهای سیاسی و فکری روشن کند. جلد اول بیشتر بر زمینه‌های تاریخی، فضای منازعات مذهبی و تصویر علمی و اجتماعی امام صادق (ع) تمرکز دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول)

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) نوشته اسد حیدر اثری پژوهشی در حوزه تاریخ اسلام و اندیشه مذهبی است که از همان آغاز، بحث را فقط به زندگی‌نامه‌ی امام صادق (ع) محدود نمی‌کند. نویسنده می‌کوشد جایگاه آن حضرت را در میانه‌ی تحولات بزرگ سیاسی و فکری نشان دهد؛ از واپسین سال‌های امویان تا استقرار عباسیان و پیامدهایی که این جابه‌جایی قدرت بر شکل‌گیری جریان‌های فقهی و مذهبی گذاشت. در این مسیر، کتاب هم به شخصیت علمی امام صادق (ع) می‌پردازد و هم به فضایی که در آن، اختلاف‌ها، تعصب‌ها و داوری‌های تاریخی شکل گرفته‌اند.
کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) از نظر محتوا چند محور مهم را کنار هم می‌گذارد: بررسی اوضاع سیاسی دو حکومت اموی و عباسی، ترسیم سیمای امام صادق (ع) در گفته‌های عالمان، معرفی مدرسه‌ی علمی آن حضرت، اشاره به شاگردان و راویان حدیث و طرح نسبت مذهب جعفری با مذاهب اهل سنت. فهرست کتاب نشان می‌دهد که نویسنده فقط به گزارش رویدادها بسنده نکرده و سراغ موضوع‌هایی مانند گسترش مذاهب، تعصب مذهبی، جعل حدیث، تحریف روایت‌ها و برخورد حکومت‌ها با اهل‌بیت نیز رفته است. همین گستره باعث شده جلد اول بیشتر شبیه نقشه‌ای برای ورود به مجموعه باشد؛ نقشه‌ای که هم زمینه‌ی تاریخی را روشن می‌کند و هم پرسش‌های اصلی جلدهای بعدی را می‌چیند.
کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) در لحن و جهت‌گیری، بر رد داوری‌های یک‌سویه و بازخوانی منابع تکیه دارد. نویسنده از خلال نقل دیدگاه‌ها، مقدمه‌ها و تحلیل‌های تاریخی، تلاش می‌کند نشان دهد که فهم جایگاه امام صادق (ع) بدون توجه به کشمکش‌های قدرت، مسیر تدوین حدیث و رقابت‌های مذهبی ممکن نیست. در نتیجه، خواندن این اثر فقط آشنایی با یک شخصیت تاریخی نیست؛ بلکه ورود به بحثی گسترده‌تر درباره منشأ اختلاف‌ها، شکل‌گیری مرجعیت‌های فقهی و نسبت دانش دینی با فضای سیاسی زمانه است.

خلاصه کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول)

کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) با طرح یک مسئله‌ی محوری پیش می‌رود: جایگاه امام صادق (ع) در تاریخ اسلام چگونه فهمیده شده و چه عواملی باعث کمرنگ‌شدن یا دگرگون‌شدن این جایگاه شده است. اسد حیدر برای پاسخ، نخست زمینه‌ی تاریخی را از خلافت عثمان، درگیری‌های پس از آن و قدرت‌گیری امویان و عباسیان مرور می‌کند. سپس به زندگی امام صادق (ع)، موقعیت علمی او، شاگردان و راویانش و نیز نسبت مذهب جعفری با دیگر مذاهب می‌رسد. در کنار این مسیر، موضوع‌هایی مانند تعصب مذهبی، جعل حدیث، برخورد حکومت‌ها با اهل‌بیت و اختلاف‌های فقهی و اعتقادی نیز مطرح می‌شود تا تصویر کلی‌تری از فضای شکل‌گیری مذاهب به دست آید.

چرا باید کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب جایگاه امام صادق (ع) را در پیوند با تحولات سیاسی و مذهبی زمانه بررسی می‌کند، نه به‌صورت جدا از بستر تاریخ.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند تصویری روشن‌تر از زمینه‌های شکل‌گیری مذهب جعفری و نسبت آن با مذاهب اهل سنت به دست آورد.
• این کتاب موضوع‌هایی مانند تعصب مذهبی، جعل حدیث و نقش حکومت‌ها در گسترش یا محدودشدن جریان‌های فکری را کنار هم می‌گذارد.
• فهرست گسترده‌ی اثر نشان می‌دهد که بحث فقط درباره یک شخصیت نیست و به شاگردان، راویان، مناظره‌ها و اختلاف‌های فقهی هم کشیده می‌شود.
• خواندن این کتاب برای کسانی سودمند است که می‌خواهند تاریخ اختلاف‌های مذهبی را از خلال متن‌های استدلالی و تحلیلی دنبال کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (جلد اول) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ اسلام که می‌خواهند پیوند میان سیاست، خلافت و شکل‌گیری مذاهب را دقیق‌تر بررسی کنند.
• خوانندگانی که درباره جایگاه علمی امام صادق (ع) و مدرسه‌ی فکری او پرسش دارند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که به مباحث بین‌مذهبی و ریشه‌های اختلاف‌های فقهی و اعتقادی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره نقش راویان حدیث، شاگردان و جریان‌های اثرگذار در تدوین معارف اسلامی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که از مطالعه‌ی آثار تحلیلی با تکیه بر گزارش‌های تاریخی و نقل دیدگاه عالمان استقبال می‌کنند.