کتاب هوشلاگا

کتاب هوشلاگا (Hochelaga) نوشته سمیح مسعود و ترجمه سما نیسی و رمانی در باب مهاجرت، تبعید، حافظه و زخم سرزمین است؛ رمانی که از ورود یک مهاجر عرب به مونترال آغاز می‌شود و کم‌کم او را به تاریخ فراموش‌شده‌ی بومیان آن ناحیه و ویرانه‌های روستایی به نام هوشلاگا می‌رساند. این کتاب را انتشارات امیرکبیر منتشر کرده است. گفت‌وگو با مردمانی از قوم موهاک در این کتاب پلی میان رنج شخصی و فاجعه‌ی جمعی ارائه کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هوشلاگا اثر سمیح مسعود

کتاب هوشلاگا (یک تراژدی انسانی)، نوشته‌ی سمیح مسعود، رمانی است که مهاجرت را به‌عنوان لرزش عمیق در هویت و حافظه در نظر گرفته است. راوی در مسیر رسیدن به مونترال میان ترس، شرم، دلتنگی و امید در نوسان است و شهر تازه را با خاطره‌ی وطن ازدست‌رفته می‌سنجد. این جابه‌جایی فقط مکانی نیست؛ ذهن او مدام میان حال و گذشته رفت‌وآمد می‌کند.

رمان هوشلاگا با ورود شخصیت‌هایی مانند ماروین، اورلان و سیلویا لایه‌ی دیگری پیدا می‌کند؛ لایه‌ای که به تاریخ قوم موهاک، افسانه‌ها، آیین‌ها، موسیقی، رقص، شیوه‌ی زیست، رابطه با طبیعت و سرگذشت تلخ بومیان می‌پردازد. بخش مهمی از اثر در گفت‌وگوهای طولانی کنار رودخانه یا در سفر با قایق شکل می‌گیرد و از خلال همین گفت‌وگوها روستای ازمیان‌رفته‌ی هوشلاگا به نمادی از نابودی یک جهان بدل می‌شود. سمیح مسعود طبیعت مونترال را به بخشی از حافظه و هویت جمعی تبدیل کرده است؛ رودخانه، جزیره‌ها، پرندگان، درختان و کوه، همگی، معنایی تاریخی و عاطفی دارند.

هوشلاگا در عین پرداختن به گذشته‌ی بومیان، پیوندی روشن میان رنج آن‌ها و تجربه‌ی فلسطین برقرار کرده است. این هم‌صدایی حال‌وهوای رمان حاضر را از یک سفرنامه‌ی صرف یا روایت مهاجرت دور و آن را به اثری درباره‌ی بی‌عدالتی، از‌دست‌رفتن خانه و مقاومت حافظه بدل می‌کند. فضای کتاب هوشلاگا اندوهگین است.

خلاصه داستان هوشلاگا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
راوی پس از سفری طولانی به مونترال می‌رسد؛ مهاجری که از آغاز، میان اضطراب آینده و سنگینی گذشته گرفتار است. او در شهر تازه به‌جای آنکه فقط درگیر جاافتادن در زندگی جدید شود، به‌سمت نشانه‌های تاریخ پنهان مونترال کشیده می‌شود؛ از موزه‌ی بومیان تا رود سن لوران. آشنایی او با ماروین و سپس اورلان و سیلویا دریچه‌ای به زندگی قوم موهاک و روستای نابودشده‌ی هوشلاگا می‌گشاید. گفت‌وگوهای آن‌ها درباره‌ی رودخانه، افسانه‌ها، آیین‌ها، قانون، خوراک، موسیقی و اشغال کم‌کم تجربه‌ی شخصی راوی را با سرگذشت مردمی دیگر گره می‌زند و رمان را به روایتی درمورد همدردی، حافظه و سرزمین تبدیل می‌کند.

چرا باید کتاب هوشلاگا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هوشلاگا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این رمان مهاجرت را از زاویه‌ی تردید، عذاب وجدان و گسست درونی نشان می‌دهد؛ نه فقط از زاویه‌ی جابه‌جایی جغرافیایی.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با بخشی از تاریخ و فرهنگ قوم موهاک و جایگاه روستای هوشلاگا در حافظه‌ی بومیان آشنا می‌شود.
• این اثر پیوند رنج دو ملتِ زخمی از اشغال و از‌دست‌دادن سرزمین را در قالب گفت‌وگو و تجربه‌ی زیسته نشان می‌دهد.
• کتاب توجه ویژه‌ای به رود سن لوران، موزه‌ها، جزیره‌ها و عناصر طبیعی دارد و آن‌ها را به نشانه‌های تاریخی و عاطفی تبدیل می‌کند.
• خواننده با آیین‌ها، افسانه‌ها، خوراک، موسیقی و شیوه‌ی زیست بومیان آشنایی پیدا می‌کند.

خواندن کتاب هوشلاگا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب هوشلاگا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ادبیات داستانی قرن ۲۱ کانادا و قالب رمان درمورد مهاجرت و تبعید در پیوند با خاطره و هویت.
• خوانندگانی که به سرگذشت بومیان آمریکای شمالی و نشانه‌های فرهنگی و تاریخی آن‌ها علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت میان اشغال، از‌دست‌رفتن سرزمین و حافظه‌ی جمعی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که از رمان متشکل از گفت‌وگوهای طولانی و فضای اندوهگین لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که طبیعت، شهر و تاریخ را در کنار هم قرار می‌دهد.

درباره سمیح مسعود

سمیح مسعود (Samih Masoud) متولد ۱۹۳۸ در حیفا (فلسطین)، نویسنده، شاعر، پژوهشگر و اقتصاددان فلسطینی‌تبار اهل کاناداست که پس از آوارگی خانواده‌اش در پی واقعه‌ی ۱۹۴۸ به روستای برقه منتقل شد و سپس تحصیلات عالی خود را در یوگسلاوی ادامه داد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی‌ارشد از دانشگاه سارایوو و دکترای اقتصاد از دانشگاه بلگراد گردید.

این نویسنده که در اوایل دهه‌ی ۱۹۹۰ به کانادا مهاجرت کرد و ساکن مونترال شد، ریاست مرکز کاناداییِ مطالعات خاورمیانه را بر عهده داشته و از بنیان‌گذاران انجمن فرهنگی اندلسی در مونترال به شمار رفته است. سمیح مسعود در طول حیات حرفه‌ای خود به‌عنوان مشاور اقتصادی در کشورهای عربی و دبیرخانه‌ی اتحادیه‌ی عرب فعالیت داشته و در سال ۱۹۹۰ به ریاست اتحادیه‌ی عمومی اقتصاددانان فلسطینی در کویت انتخاب شده است.

این عضو انجمن نویسندگان اردن علاوه‌بر انتشار مقالات علمی متعدد در نشریات معتبری همچون روزنامه‌ی الحیاة و مجله‌ی المستقبل العربی، دانشنامه‌ی اقتصاد دوجلدی و بیش از ۱۵ کتاب اقتصادی دیگر، مجموعه‌ی شعری به نام «چهره‌ی دیگر روزها»، دفتر شعری به زبان انگلیسی با عنوان «حیفا و اشعار دیگر» و رمانی با نام «حیفا... برقه: در جست‌وجوی ریشه‌ها» را روانه‌ی بازار نشر کرده است. رمان هوشلاگا (Hochelaga) نیز نوشته‌ی سمیح مسعود است.

بخشی از کتاب هوشلاگا

«از اینکه خواندن خاطرات ژاک کارتیه را به پایان رسانده بودم احساس خوشحالی می‌کردم. آن را سطر به سطر و دقیق خواندم و روند داستانی آن را دنبال کردم و اکنون صحنه‌هایی از آن در ذهنم به تصویر کشیده شده است که رنگ دیگری از زندگی را نشان می‌دهد. احساس می‌کنم بازتابی قوی دارد و از زندگی کنونی شبه تمدن غربی پیچیدگی کمتری دارد.

درحالی‌که غرق در تصور روزهای ژاک کارتیه بودم، تلفنم زنگ خورد. دوستم فیل بود که پس از احوال‌پرسی‌های معمول به من گفت در شهر مونترال است و آخرین کارهای نمایشگاه هنری خود که فردا افتتاح می‌شود را انجام می‌دهد. همچنین گفت قرار است امروز ساعت ۶ عصر در کافه‌ای نزدیک بندر، در بخش پایینی مونترال قدیمی با اورلان، سیلویا و ماروین ملاقات کند.»