دانلود و خرید کتاب صوتی شب ایوب

کتاب صوتی شب ایوب نوشته‌ی داوود غفارزادگان روایتی بلند و چندپاره از تجربه‌ی جنگ، نوجوانی، خانواده و فرسودگی روحی است که نشر سماوا آن را منتشر کرده است. این کتاب صوتی با گویندگی رامین پورایمان شنونده را به دل خاطرات و اعتراف‌های ایوب می‌برد؛ رزمنده‌ای که سال‌ها بعد از جنگ در اتاقی کوچک نشسته و با ضبط‌صوت، گذشته‌ی خود را لایه‌به‌لایه باز می‌کند. انتشارات سوره مهر با مشارکت اداره‌کل هنرهای نمایشی و رادیو نمایش، متن را در قالب نمایشی رادیویی تولید کرده و حالا نسخه‌ی صوتی آن کتاب با تمرکز بر صدای راوی و فضاهای صوتی، تجربه‌ای نزدیک به شنیدن یک اعتراف طولانی و پرکشمکش را پیش روی مخاطب می‌گذارد. در این کتاب صوتی، شنونده با جهانی روبه‌رو است که از کوچه‌های یک شهر جنگ‌زده و رودخانه‌ای پرخاطره شروع می‌شود، به پادگان‌ها و قرارگاه‌ها و خط مقدم می‌رسد و بعد دوباره به خانه، روستا، بیمارستان و اتاقی برمی‌گردد که ایوب در آن با درد گردن، ترکش کنار شاهرگ و کابوس‌هایش تنها مانده است. شب ایوب نه فقط روایت جنگ که روایت ماندن با زخم‌ها، از دست‌دادن دوستانی مثل جلیل، دیدن چهره‌های فراموش‌نشدنی مثل جاسم و پیرمرد عرب، و کشمکش دائمی با احساس گناه و بی‌قراری است. این کتاب صوتی با تکیه‌بر مونولوگ طولانی ایوب و صحنه‌های پرجزئیات، شنونده را در موقعیتی قرار می‌دهد که میان گذشته و حال، میان رودخانه و جبهه، و میان اتاق ضبط و میدان نبرد در رفت‌وآمد است.

درباره کتاب شب ایوب

کتاب صوتی شب ایوب با تمرکز بر صدای ایوب شکل گرفته است؛ رزمنده‌ای که سال‌ها بعد از جنگ، در بیمارستان و سپس در اتاقی ساکت، مأمور شده روی چند نوار، زندگی و گذشته‌اش را تعریف کند. ساختار کتاب بر پایه‌ی اعتراف و بازگشت به گذشته است: از تشخیص ترکش کنار شاهرگ و هشدار دکتر درباره‌ی خطر هیجان، تا تصمیم ایوب برای پرکردن نوارها و برگشتن به سال‌های نوجوانی. در این مسیر، شنونده با فصل‌ها و قسمت‌هایی روبه‌رو می‌شود که هرکدام مثل یک نوار جداگانه‌اند: «قسمت اول» با رودخانه و بچه‌های جنگ‌زده و جاسم دهل‌زن شروع می‌شود، «قسمت دوم» به اولین حمله‌ی هوایی به شهر و سوختن چادرها و مرگ پیرمرد عرب می‌رسد، «قسمت سوم» از رفتن مخفیانه‌ی ایوب به جبهه و عبور از رود، «قسمت چهارم» از دوره‌ی آموزشی، خشم شبانه و دیدار دوباره با جاسم در لباس رزم، «قسمت پنجم» از شهادت جلیل و فروپاشی درونی ایوب، و «قسمت ششم» و «قسمت هفتم» از پناه‌بردن موقت او به روستایی شمالی، زندگی کنار عیسی و نگار، و بعد بازگشت دوباره‌اش به منطقه و مواجهه با داستان‌نویسی عیسی و مجله‌ای که در آن قصه‌ی وسوسه‌ی پری دریایی چاپ شده است. در هر دو پاراگراف کتاب صوتی شب ایوب به‌نوعی میان دو خط اصلی حرکت می‌کند: خط بیرونی که شامل رویدادهای جنگ، حمله‌های هوایی، دوره‌های آموزشی، عملیات‌ها، مجروحان، شهادت‌ها و جابه‌جایی ایوب میان شهر، جبهه و روستاست و خط درونی که در آن ایوب با احساس گناه، ترس، خشم، دلتنگی و پرسش‌هایش درباره‌ی مرگ و سرنوشت دست‌وپنجه نرم می‌کند. حضور شخصیت‌هایی مثل عیسیِ کتاب‌خوان و نویسنده، بی‌بیِ خسته و نگران، نگارِ سوخته و حساس، جلیلِ خوش‌صدا و شوخ، جاسمِ جنوبی و یک‌دست، و پیرمرد عرب قایق‌ساز، به آن کتاب لایه‌ای انسانی و چندصدایی می‌دهد؛ هرچند همه‌چیز از زاویه‌ی دید ایوب روایت شده است. تعداد قسمت‌ها زیاد است و هر قسمت مثل فصلی مستقل عمل می‌کند که با جزئیات دقیق صحنه‌پردازی شده؛ از پل و رود و چادرهای هلال‌احمر گرفته تا پناهگاه‌های بتنی، سوله‌های داغ، اورژانس زیر کوه، روستای تالش، ساحل دریا و گورستان روستا. درنهایت، شنونده با روایتی روبه‌رو است که هم خاطره است، هم بازجویی از خود، و هم تلاشی برای ساختن معنایی تازه از گذشته‌ای که هنوز تمام نشده است.

خلاصه داستان شب ایوب

ایوب در زمان حال داستان، مردی‌ست با ترکش کنار شاهرگ، درد مزمن گردن و ممنوعیت خنده و گریه؛ دکتری که عکس رادیولوژی را روی تابلوی نئون نشانش داده گفته است هر هیجان شدیدی ممکن است ترکش را به شاهرگ بزند. همین محدودیت، او را وادار کرده است که به‌جای فریادزدن، روی نوار حرف بزند و گذشته‌اش را بازسازی کند. او از رودخانه‌ای شروع می‌کند که کودکی و نوجوانی‌اش کنار آن گذشته؛ جایی که بچه‌های جنگ‌زده در چادرهای هلال‌احمر زندگی می‌کردند، جاسم دهل می‌زد، پیرمرد عرب روی کنده‌ی چوبی قایق می‌تراشید و بچه‌های شهر از پشت درخت‌ها زاغ سیاهشان را چوب می‌زدند. اولین حمله‌ی هوایی به شهر، سوختن چادرها، تکه‌تکه‌شدن پیرمرد و ناپدیدشدن جاسم، نقطه‌ی عطفی‌ست که شهر و بچه‌ها را یک‌باره از نوجوانی به دنیای جنگ پرتاب می‌کند. ایوب بعد از دیدن سقوط هواپیمای دشمن و خلبان اسیر، تصمیم می‌گیرد همراه شریف، جلیل و فریدون به جبهه برود. پیش از رفتن، در رودخانه‌ای که مادرش را بلعیده، تا گردن در آب می‌ایستد تا بر ترس قدیمی‌اش غلبه کند. در دوره‌ی آموزشی، خشم شبانه، گاز اشک‌آور، تیراندازی از پنجره‌ها و دیدن دوباره‌ی جاسم در لباس رزم، تصویری تازه از جنگ به او می‌دهد. جاسم که حالا یک‌دست است، به آنها آموزش می‌دهد و در لحظه‌ی حساس امتحان، با پیشنهاد پریدن از روی گودال، باعث می‌شود ایوب و جلیل در جمع نیروهای اعزامی بمانند. بعد از جدایی از شریف و فریدون، ایوب و جلیل امدادگر می‌شوند و در اورژانس زیر کوه، میان مجروحان و هلیکوپترها کار می‌کنند. در یکی از رفت‌وبرگشت‌ها به خط مقدم، هنگام انتقال مجروحان، آمبولانس زیر آتش قرار می‌گیرد، راننده جلوی چشم ایوب کشته می‌شود و جلیل که به رکاب چسبیده، با تیر مستقیم به سر، وسط جاده می‌افتد. ایوب با هول و شتاب، او را جا می‌گذارد و بعدتر با پیکر خون‌آلود دوستش روبه‌رو می‌شود. بعد از شهادت جلیل، ایوب از منطقه برمی‌گردد، در خانه‌ای خالی و کوچه‌ای پر از اعلامیه‌ی ترحیم سرگردان می‌شود و حتی سر امتحان مدرسه هم نمی‌تواند چیزی بنویسد. او به روستایی در شمال می‌رود؛ جایی که عیسی، بی‌بی، زن‌داداش و نگار برای درمان سوختگی نگار و آرام‌کردن اعصاب بی‌بی ساکن شده‌اند. در آن روستا، میان شالیزارها، جنگل، دریا و گورستان، ایوب با نوع دیگری از زندگی روبه‌رو می‌شود: عیسی که مرخصی بدون حقوق گرفته و مدام کتاب می‌خواند و می‌نویسد، بی‌بی که جوانی‌اش را پای بچه‌ها گذاشته و حالا مدام نگران نگار است، و نگاری که با دوستانش بازی می‌کند اما شب‌ها تب می‌کند و درد می‌کشد. ماجرای سنگ قبر دزدیده‌شده‌ی پدربزرگ ریحانه، نگاه سنگین روستایی‌ها به «شهری‌ها»، تشییع پیکر بهروز و دویدن مادرش پابرهنه پشت تابوت، ایوب را دوباره به مرگ و جنگ وصل می‌کند. ایوب که از ماندن در روستا هم خسته شده، به منطقه برمی‌گردد. در یکی از سوله‌ها، در تب و هذیان، بسته‌ای پستی از عیسی به دستش می‌رسد: مجله‌ای ادبی که در آن داستانی به نام وسوسه‌ی پری دریایی با نام عیسی چاپ شده است. داستان از پری‌ای می‌گوید که دریا او را به ساحل می‌اندازد، شهر او را می‌بلعد و وقتی می‌خواهد برگردد، دریا پسش می‌زند. ایوب بارها داستان را می‌خواند و میان حرف‌های قبلی عیسی درباره‌ی دریا، گودال، نگاه از بالا و ساختن دنیای شخصی، و سرنوشت خودش در جنگ، پیوندهایی مبهم پیدا می‌کند. در قسمت‌های پایانی، او اعتراف می‌کند که شاید حالا در همان موقعیتی قرار گرفته که عیسی توصیف کرده بود؛ جایی که باید با خرده‌خاطره‌ها دنیای تازه‌ای بسازد تا زندگی فعلی‌اش قابل تحمل شود و بتواند با نابینایی، درد گردن و نوارهایی که پر می‌کند کنار بیاید.

چرا باید کتاب شب ایوب را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی شب ایوب فرصتی‌ست برای ورود به ذهن و زبان رزمنده‌ای که جنگ را نه در قالب شعار و روایت‌های رسمی، بلکه در جزئیات روزمره، ترس‌ها، خجالت‌ها، شوخی‌ها و شکست‌های شخصی‌اش بازگو می‌کند. این کتاب صوتی نشان می‌دهد جنگ برای نوجوانانی مثل ایوب، جلیل، شریف و فریدون چگونه از دل رودخانه‌ی محله، پل، دوچرخه‌ها و آوازخوانی روی پل شروع شده و به پادگان، خشم شبانه، عملیات، اورژانس و شهادت رسیده است. شنونده در طول کتاب با صحنه‌هایی روبه‌رو می‌شود که هم آشنا و ملموس‌اند و هم تکان‌دهنده: پیرمرد عربی که از کنده‌ی سیل‌زده قایق می‌سازد و زیر رگبار هواپیما کشته می‌شود، جاسم دهل‌زن که بعدها با یک دست در قرارگاه آموزش می‌دهد، نگاری که زیر سماور واژگون سوخته و باید در هوای مرطوب شمال نفس بکشد، و مادری که پابرهنه پشت تابوت پسرش می‌دود. این کتاب صوتی برای کسانی که به تجربه‌ی زیسته‌ی جنگ و پس‌لرزه‌های آن در زندگی روزمره علاقه‌مندند، تصویری چندوجهی فراهم می‌کند: از یک‌سو، فضای جبهه با همه‌ی سختی‌ها، ترس‌ها و رفاقت‌ها، و از سوی دیگر، خانه، مدرسه، روستا، دریا و گورستان. حضور عیسی به‌عنوان برادری که کتاب می‌خواند و داستان می‌نویسد، بعد دیگری به روایت می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه می‌توان از دل واقعیت خشن، به تخیل و نوشتن پناه برد. شنیدن شب ایوب کمک می‌کند شنونده با لایه‌های پنهان‌تری از تجربه‌ی جنگ آشنا شود؛ لایه‌هایی که در آنها احساس گناه، ناتوانی، خشم، دلتنگی و تلاش برای معنا دادن به مرگ دوستان و عزیزان، پررنگ‌تر از صحنه‌های مستقیم نبرد است. این کتاب صوتی همچنین برای کسانی که به رابطه‌ی میان خاطره، روایت و درمان روانی کنجکاوند، نمونه‌ای زنده از این است که چگونه گفتن و ضبط‌کردن گذشته می‌تواند به نوعی بازسازی درونی تبدیل شود.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات مرتبط با جنگ و پیامدهای آن بر زندگی فردی و خانوادگی علاقه‌مندند. به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های ادبیات، تاریخ شفاهی و مطالعات جنگ که به‌دنبال روایت‌های شخصی و جزئی‌نگر هستند. به شنوندگانی که دوست دارند با فضای نوجوانی در سال‌های جنگ، رابطه‌ی برادران، نقش مادر و مادربزرگ در خانواده و کشمکش میان ماندن در خانه و رفتن به جبهه آشنا شوند. همچنین به کسانی که به موضوعاتی مثل سوگ، احساس گناه بازمانده، اختلالات پس از سانحه و تلاش برای معنا دادن به رنج علاقه دارند، این کتاب صوتی می‌تواند تجربه‌ای قابل تأمل ارائه کند.