کتاب جنایت و مکافات

کتاب جنایت و مکافات نوشته فئودور داستایفسکی، سرگذشت جوانی است که میان اعتراض به بی‌عدالتی و توجیه خشونت گرفتار می‌شود. راسکلنیکف، دانشجوی تهی‌دست، می‌خواهد حدود اختیار انسان را نه‌فقط در اندیشه، بلکه در زندگی خود بیازماید. مسئله‌ی اصلی، فاصله‌ی میان استدلالی قانع‌کننده برای صاحب فکر و پیامد تحمل‌ناپذیر همان فکر در عمل است. مهری آهی این رمان را ترجمه کرده است و نشر مصدق این کتاب را منتشر کرده است. فقر، غرور، مسئولیت و کشمکش وجدان، مسیر زندگی شخصیت‌ها را به یکدیگر پیوند می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنایت و مکافات

کتاب جنایت و مکافات اثر فئودور داستایفسکی، رمانی روان‌شناختی و اجتماعی است که پرسش‌های اخلاقی و فلسفی را در دل برخوردهای روزمره مطرح می‌کند. پترزبورگ در این داستان، شهری پرزرق‌وبرق نیست؛ اتاق‌های کوچک، راه‌پله‌های تاریک، خیابان‌های غبارآلود و میخانه‌های خفه، فضای زندگی شخصیت‌ها را می‌سازند. محیط شهری فقط پس‌زمینه‌ی رویدادها نیست. گرما، گرسنگی، بدهکاری و ازدحام، آشفتگی راسکلنیکف را تشدید می‌کنند و فاصله‌ی او را از دیگران افزایش می‌دهند. شخصیت اصلی، جوانی حساس و مغرور است که توان فکری خود را جدی می‌گیرد، اما برای گذراندن زندگی به کمک خانواده وابسته است. رنج مادر و خواهرش، همراه مشاهده‌ی محرومیت اطرافیان، اعتراض او را به نظم اجتماعی تقویت می‌کند. نویسنده این اعتراض را در کنار میل به اثبات قدرت شخصی قرار داده است. همین هم‌نشینی، تشخیص مرز میان خیرخواهی و خودکامگی را دشوار می‌سازد. روایت، حرکت جوان در شهر را دنبال می‌کند و هم‌زمان از خلال فکرهای پراکنده، تردیدها و واکنش‌های ناگهانی، وضعیت درونی او را آشکار می‌سازد.
کتاب جنایت و مکافات شخصیت‌ها را به دو گروه کاملاً پاک و کاملاً شرور تقسیم نمی‌کند. آدم‌های داستان می‌توانند هم به دیگران آسیب برسانند و هم نیازمند محبت و پناه باشند. مارمالادف، کارمند گرفتار شراب‌خواری، در نخستین گفت‌وگویش از تحقیر ناشی از بیچارگی سخن می‌گوید؛ سخنانی که توجه را از کمبود پول به ازدست‌رفتن احترام اجتماعی می‌برد. سونیا نیز در توضیحات دیباچه، نماینده‌ی ایمان و محبت معرفی شده است؛ حضوری که در برابر غرور و سرکشی قرار می‌گیرد. گفت‌وگوها در شخصیت‌پردازی نقش مهمی دارند و تفاوت میان ادعاهای اشخاص و نیازهای پنهانشان را نشان می‌دهند. دیباچه‌ی مهری آهی نیز زمینه‌ای برای شناخت دغدغه‌های نویسنده فراهم می‌کند و به اختیار، دوگانگی درونی انسان و تفاوت مجازات اجتماعی با محاکمه‌ی وجدان پرداخته است. تجربه‌ی خواندن این رمان، همراهی با ذهنی است که مرتب دلیل می‌آورد، عقب می‌نشیند و دوباره به همان پرسش بازمی‌گردد. تعلیق داستان از این کشمکش تغذیه می‌کند: یک اندیشه تا کجا می‌تواند پیش برود و صاحب اندیشه تا چه اندازه توان روبه‌روشدن با نتیجه‌ی انتخاب خود را دارد؟

خلاصه داستان جنایت و مکافات

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
راسکلنیکف در اتاقی کوچک زندگی می‌کند، به صاحبخانه بدهکار است و از برخورد با مردم می‌گریزد. او در میان گرسنگی و تنهایی، به نقشه‌ای هولناک فکر می‌کند و برای آزمودن جزئیات نقشه به خانه‌ی پیرزنی رباخوار می‌رود. جوان ساعت پدرش را گرو می‌گذارد، اما توجهش بیشتر معطوف به اتاق‌ها، کلیدها و رفت‌وآمد ساکنان است. او پس از خروج، از فکر خود احساس انزجار می‌کند؛ بااین‌حال نمی‌تواند به‌آسانی از چنین اندیشه‌ای فاصله بگیرد. دیدار با مارمالادف در میخانه، صورت دیگری از فقر و درماندگی را پیش چشمش می‌گذارد. داستان از دل این برخوردها، مسیر عبور از فکر به جنایت و کشمکش درونی پس از انتخاب را دنبال می‌کند. راسکلنیکف می‌خواهد توان و اختیار خود را ثابت کند، اما مسئله‌ی مسئولیت در برابر زندگی دیگران، استدلال‌هایش را به چالش می‌کشد.

چرا باید کتاب جنایت و مکافات را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• کشمکش راسکلنیکف، تفاوت میان توجیه ذهنی خشونت و تحمل پیامدهای واقعی انتخاب را روشن می‌کند.
• تصویر زندگی محرومان، رابطه‌ی فقر، تحقیر اجتماعی و نیاز به پناه را پیش می‌کشد.
• شخصیت‌های متناقض، امکان بررسی نیکی و بدی را بدون تقسیم آدم‌ها به گروه‌های قطعی فراهم می‌کنند.
• دیباچه‌ی مترجم، زمینه‌ای برای شناخت پرسش‌های اخلاقی نویسنده در اختیار خواننده می‌گذارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های روان‌شناختی که کشمکش وجدان و تصمیم‌های دشوار شخصیت‌ها را دنبال می‌کنند.
• خوانندگانی که به پرسش‌های اخلاقی درباره‌ی اختیار، مسئولیت و توجیه خشونت علاقه دارند.
• علاقه‌مندان به داستان‌های اجتماعی درباره‌ی فقر، تحقیر و زندگی شهری.

بخشی از کتاب جنایت و مکافات

«غروب گرم یکی از روزهای اوایل ژوئیه جوانی از اتاق کوچک خود که آن را از ساکنان پس‌کوچه «س» اجاره کرده بود، به کوچه گام نهاد و آهسته با حالتی تردیدآمیز به سوی پل «ک» روان شد.
هنگام گذشتن از پله‌ها از برخورد با صاحبخانه خود در امان مانده بود. اتاق کوچک او درست زیر سقف خانه بلند پنج طبقه‌ای واقع شده بود و بیشتر به گنجه می‌مانست تا به محل اقامت. این اتاق کوچک را با ناهار و خدمتکار اجاره کرده بود. صاحبخانه‌اش زیر پلکان او در آپارتمانی جداگانه، منزل داشت و جوان مجبور بود برای رفتن به خیابان هر بار از کنار آشپزخانه صاحبخانه که در آن همیشه رو به پله‌ها باز بود بگذرد.
هر بار که از آنجا می‌گذشت احساس ترس و ناراحتی شدیدی می‌کرد که موجب شرمندگی‌اش می‌شد و از این احساس خطوط چهره‌اش درهم می‌رفت جوان به خانم صاحبخانه بدهکاری بسیار داشت و از برخورد با او می‌ترسید اما نه اینکه خیلی ترسو و کم‌رو باشد، بلکه درست به عکس آن بود و فقط از چندی پیش دچار حالتی عصبی و نوعی ناراحتی شده بود که به مالیخولیا می‌مانست.
آنچنان در خود فرورفته و از همه دوری می‌جست که نه‌تنها از برخورد با صاحبخانه بلکه از هر برخورد دیگری هم هراس داشت. فشار فقر، خردش کرده بود. هر چند در این اواخر حتی این وضع ناراحت‌کننده هم دیگر عذابش نمی‌داد.»