کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان

کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان نوشته علی میرمیرانی، روایتی از شکل‌گیری، رشد، دگرگونی و فرسودگی یک نام مستعار در دل مطبوعات، کتاب و فضای فرهنگی ایران است؛ نامی که کم‌کم از خالقش جلو می‌زند و به شخصیتی مستقل بدل می‌شود. متن، قصه‌ی کشمکش میان نویسنده و هویتی است که با طنز سیاسی، توقیف، استقبال مخاطبان و محدودیت‌های پی‌درپی گره خورده است. نشر چشمه این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان

کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان نوشته‌ی علی میرمیرانی، شرحی مفصل از زندگی حرفه‌ای یک نام مستعار است که از یک انتخاب نوجوانانه شروع می‌شود و به حضوری اثرگذار در مطبوعات، کتاب و نوشتن طنز می‌رسد. محور اصلی اثر، فقط معرفی ابراهیم رها نیست؛ بلکه نشان‌دادن مسیری است که در آن یک اسم ساختگی کم‌کم هویت پیدا می‌کند، مخاطب جمع می‌کند، جایزه می‌گیرد، دردسر می‌سازد و حتی از خودِ نویسنده پیش می‌افتد. در این متن با روایتی شخصی، پرجزئیات و مبتنی‌ بر تجربه‌های مستقیم روبه‌رو هستیم؛ روایتی که در آن نوشتن، پنهان‌کاری، شهرت و هزینه‌های حضور در فضای عمومی به هم گره خورده‌اند.

کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان فقط به موفقیت‌ها یا فهرست کارها بسنده نمی‌کند. بخش مهمی از آن به فضای مطبوعاتی و فرهنگی دوره‌های مختلف، شکل‌گیری ستون‌های طنز، استقبال مخاطبان، توقیف نشریات، رد شدن کتاب‌ها و فشارهایی اختصاص دارد که مسیر نویسنده را بارها عوض کرده‌اند. در این میان، لحن اثر اهمیت زیادی دارد: علی میرمیرانی با شوخی، خودانتقادی، خاطره‌گویی و نیش‌وکنایه پیش می‌رود و از دل همین لحن، تصویری از فرازونشیب یک دوره بیرون می‌آید. 

شخصیت اصلی کتاب در ظاهر یک نام مستعار است، اما در عمل با چهره‌ای روبه‌رو می‌شویم که هم ابزار نوشتن است، هم پناهگاه، هم دردسر و هم رقیب. همین دوگانگی، حال‌وهوای کتاب را از یک مرور ساده‌ی کارنامه جدا می‌کند و آن را به متنی درباره‌ی هویت نویسنده، نسبت قلم با قدرت و بهای ماندن در میدان تبدیل می‌کند.

خلاصه کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان

کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان مسیر تولد و زندگی ابراهیم رها را از یک اسم اتفاقی در نوجوانی تا بدل‌شدنش به یکی از چهره‌های شناخته‌شده‌ی طنز مطبوعاتی دنبال می‌کند. علی میرمیرانی نشان می‌دهد که این نام مستعار چگونه از حاشیه وارد متن زندگی حرفه‌ای او می‌شود؛ اول برای امضای چند مطلب، بعد برای جداسازی طنز از نوشته‌های جدی و در ادامه به‌ عنوان هویتی که در روزنامه‌ها، مجله‌ها و کتاب‌ها حضوری پررنگ پیدا می‌کند. 

روایت کتاب همزمان پیشرفت، محبوبیت، توقیف، سانسور، ممنوعیت و فرسایش این مسیر را ثبت می‌کند و در نهایت به نقطه‌ای می‌رسد که نویسنده تصمیم می‌گیرد خودش پرونده‌ی این نام را ببندد.

چرا باید کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری نزدیک از شکل‌گیری یک نام مستعار و تبدیل‌شدن آن به هویتی مستقل در فضای فرهنگی ارائه می‌دهد.
• خواننده با بخشی از تاریخ مطبوعات و طنز سیاسی از خلال تجربه‌های مستقیم نویسنده آشنا می‌شود.
• این اثر نسبت میان شهرت، پنهان‌ماندن، سانسور و هزینه‌های نوشتن را به‌ صورت ملموس نشان می‌دهد.
• کتاب فقط فهرست اتفاق‌ها نیست و کشمکش درونی نویسنده با ابراهیم رها را هم پیش چشم می‌گذارد.
• لحن خاطره‌محور و پرجزئیات آن، مسیر حرفه‌ای نویسنده را به شکلی زنده و قابل‌پیگیری ثبت کرده است.

خواندن کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به طنز مطبوعاتی و نوشته‌هایی که از دل روزنامه و مجله بیرون آمده‌اند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت نویسنده با نام مستعار و هویت حرفه‌ای بیش‌تر بدانند.
• کسانی که پی‌گیر خاطرات فرهنگی و روایت‌های مربوط به فضای مطبوعات هستند.
• مخاطبانی که از متن‌های خاطره‌محور با چاشنی شوخی و خودانتقادی لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند با تجربه‌ی زیسته‌ی یک نویسنده در مواجهه با توقیف، محدودیت و اقبال عمومی آشنا شوند.

درباره علی میرمیرانی

سید علی میرمیرانی (متولد ۱۳۵۰) نویسنده، طنزپرداز، روزنامه‌نگار، فیلم‌نامه‌نویس و برنامه‌ساز است. او فعالیت حرفه‌ای خود را در حوزه‌ی مطبوعات و ادبیات داستانی با نام‌های مستعار متعدد آغاز کرد که در این میان، نام مستعار «ابراهیم رها» به واسطه‌ی نگارش رمان‌ها و یادداشت‌های طنز پرمخاطب به شهرت رسید. میرمیرانی علاوه‌بر نویسندگی، در زمینه‌ی اجرا، طراحی و کارگردانی برنامه‌های گفتگومحور در رسانه‌های مرئی و اینترنتی نیز حضور فعال داشته است.

از آثار طنز و داستانی او می‌توان به سه‌گانه‌ی «دری وری»، «پرت و پلا» و «چرت و پرت»، کتاب «چقدر خوبیم ما»، «شب‌نشینی در جهنم» و مجموعه‌داستان‌های «شرلوک هولمز در تهران» اشاره کرد. او همچنین آثاری چون «شولا»، «به لهجه سپیدار» و مجموعه‌مصاحبه‌های «حرف» و «رخ تو رخ» را به نگارش درآورده است. در کارنامه‌ی تصویری میرمیرانی، نگارش فیلم‌نامه‌ی مجموعه‌ی تلویزیونی «نیمکت» و فیلم سینمایی «طعم شیرین خیال» و همچنین اجرا و تولید برنامه‌هایی چون «گفتگوی تنهایی»، «سلفی» و «۲شات» به چشم می‌خورد.

بخشی از کتاب ۳۰؛ ابراهیم رها از آغاز تا پایان

«سؤال این است که ابراهیم رها از کجا آمد. واقعیت این است که پسربچه‌ها در آغاز نوجوانی رسماً هر خریتی را که ممکن باشد مرتکب می‌شوند. به عبارتی می‌توان گفت هر پسری در نوجوانی، احتمالاً به فراخور احوالش، نهایت درجه‌ای از غیرعقلانی بودن را که در توان دارد به منصهٔ ظهور می‌رساند.

من نیز از این قاعده مستثنی نبوده‌ام. علاوه بر کارهای فراوانی که انجام داده‌ام (و گفتن ندارد!) سعی داشتم در حوزهٔ کتابت هم تپهٔ گل‌کاری‌نشده‌ای باقی نگذارم. از همین‌رو در چهارده‌سالگی و در میانهٔ دههٔ شصت، وقتی یک مطلب خاص را (که اساساً به یاد ندارم چه بود) خواندم، سریعاً تصمیم گرفتم برایش جوابیه‌ای بنویسم و به نشانی روزنامه ارسال کنم. البته می‌شد با چند سؤال ساده قید این کار را زد؛ مثلاً این‌که "اصلاً به تو چه؟" یا "اون مطلب چه ربطی به توی جغله داره؟" یا "مشق‌هات رو نوشته‌ای که الآن دنبال جوابیه نوشتن برای روزنامهٔ کیهانی؟" می‌شد کلی سؤال منطقی دیگر هم ردیف کرد که خب طبعاً من این کار را نکردم. گفتم که پسربچه‌ها در آغاز نوجوانی هیچ ارتباط محسوسی با مقولهٔ منطق ندارند. نشستم و یک جوابیهٔ اساسی، در حد وسع و سواد آن زمان خودم، نوشتم.»