کتاب قطار نیمه شب

کتاب قطار نیمه شب (The Midnight Train) نوشته مت هیگ، جلد دوم کتاب کتابخانه نیمه شب است و از لحظه‌ای آغاز می‌شود که ویلبر باد پس از مرگ، خود را در ایستگاهی عجیب و روبه‌روی قطاری می‌بیند که قرار است او را از میان خاطرات، حسرت‌ها و گره‌های زندگی‌اش عبور دهد. داستان، همزمان به گذشته، عشق، فقدان و امکان فهم دوباره‌ی زندگی نگاه می‌کند و از همین مسیر فضایی رازآلود و تأمل‌برانگیز می‌سازد. رزا حسینی سارانی این داستان را برای انتشارات میلکان ترجمه کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قطار نیمه شب

کتاب قطار نیمه شب نوشته‌ی مت هیگ رمانی است که مرگ را نه به‌ عنوان پایان مطلق، بلکه به‌ صورت آستانه‌ای برای بازبینی زندگی تصویر می‌کند. شخصیت اصلی، ویلبر باد، مردی سالخورده است که پس از یک تماس غیرمنتظره و مرور زخمی قدیمی، از دنیا می‌رود و در موقعیتی نامعمول بیدار می‌شود؛ سکویی متروک، بلیتی یک‌طرفه و قطاری که او را به دل گذشته می‌برد. از همان فصل‌های آغازین، داستان میان دو زمان مهم حرکت می‌کند: جوانی ویلبر و روزهای ماه‌عسلش در ونیز و سال‌های پایانی عمرش که با تنهایی، خاطره و حس جبران‌نشدگی همراه است.

داستان فقط بر شگفتیِ سفر پس از مرگ تکیه نمی‌کند. بخش مهمی از جذابیت آن از دل رابطه‌ها بیرون می‌آید؛ رابطه‌ی ویلبر با مگی، با برادرش داگی، با مادرش و حتی با کتابفروشی و کتاب‌هایی که در کودکی برایش پناهگاه بوده‌اند. حضور اگنس، زنی که در این سفر نقش راهنما را دارد، به داستان حالتی میان واقعیت و خیال می‌دهد و باعث می‌شود هر توقف قطار فقط یک خاطره نباشد، بلکه فرصتی برای فهم دوباره‌ی یک لحظه باشد. رمان در کنار فضای رازآلودش، به فقر، شرم، عشق، فاصله، انتخاب و تصویری که آدم‌ها از گذشته‌ی خود می‌سازند هم پرداخته است.

کتاب قطار نیمه شب فضایی نوستالژیک و در عین‌ حال ناآرام دارد. شهرها، خیابان‌ها، خانه‌های قدیمی، کتابفروشی‌ها و موسیقی، فقط پس‌زمینه نیستند و در شکل‌دادن به حافظه‌ی شخصیت‌ها نقش دارند. مت هیگ به‌ جای آنکه صرفاً بر حادثه تکیه کند، از کنار جزئیات عاطفی عبور نمی‌کند و نشان می‌دهد یک نگاه، یک گفت‌وگو یا یک شرمندگی کوچک چطور می‌تواند سال‌ها در ذهن باقی بماند.

خلاصه داستان قطار نیمه شب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

ویلبر باد پس از سال‌ها زندگی، در شبی که تماس مگی، همسر سابقش، گذشته را دوباره زنده می‌کند، می‌میرد و در ایستگاهی عجیب چشم باز می‌کند. او با بلیتی برای قطار نیمه‌شب سوار سفری می‌شود که قرار است زندگی‌اش را از نو پیش چشمش بگذارد. راهنمای او اگنس است؛ زنی از گذشته که قوانین این مسیر را می‌داند. 

ویلبر در توقف‌های مختلف، به کودکی، خانواده‌ی آشفته، برادر پرخاشگر، عشق نخست و لحظه‌هایی برمی‌گردد که بعدها سرنوشتش را ساخته‌اند. داستان، حرکت او میان خاطره و آگاهی است؛ سفری که در آن باید با آنچه بوده، آنچه از دست داده و آنچه هرگز درست نفهمیده روبه‌رو شود.

چرا باید کتاب قطار نیمه شب را بخوانیم؟

دلایل خواندن قطار نیمه شب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب ایده‌ی سفر در گذشته را به‌ جای ماجرایی صرف، به ابزاری برای فهم زندگی و خاطره تبدیل می‌کند.
• رمان، رابطه‌ی عشق، فقدان و پشیمانی را از خلال زندگی ویلبر به‌ شکلی جزئی و ملموس نشان می‌دهد.
• فضای داستان با ایستگاه، قطار و توقف در خاطره‌ها، حس تعلیق و کنجکاوی را تا فصل‌های بعدی نگه می‌دارد.
• کتاب به نقش کتاب‌ها، موسیقی و مکان‌ها در شکل‌گیری هویت آدم‌ها توجه کرده است.

خواندن کتاب قطار نیمه شب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن قطار نیمه شب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های خیال‌انگیز که مرز میان زندگی، مرگ و خاطره را بررسی می‌کنند.
• خوانندگانی که به داستان کتابخانه نیمه شب علاقه دارند.
• کسانی که از روایت‌هایی با فضای نوستالژیک، رازآلود و عاطفی لذت می‌برند.
• مخاطبانی که دوست دارند نقش یک عشق قدیمی و یک انتخاب دور را در سراسر زندگی دنبال کنند.
• علاقه‌مندان به داستان‌هایی که کتاب، موسیقی و شهر در آن‌ها بخشی از حافظه و هویت شخصیت‌ها هستند.

درباره مت هیگ

مت هیگ (Matt Haig) (متولد ۱۹۷۵)، رمان‌نویس، روزنامه‌نگار و نویسنده‌ی بریتانیایی است که به دلیل ترکیب داستان‌های تخیلی، مفاهیم فلسفی و موضوعات مرتبط با سلامت روان به شهرتی جهانی دست یافته است. او که دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی زبان انگلیسی و تاریخ از دانشگاه هال است، آثار متعددی را در قالب رمان، کتاب‌های غیرداستانی و ادبیات کودک به رشته‌ی تحریر درآورده است. زندگی شخصی هیگ و غلبه‌ی او بر بحران فروپاشی روانی و افسردگی شدید در ۲۴ سالگی، از منابع الهام نوشته‌های اوست.

کارنامه‌ی ادبی هیگ با تلفیق فانتزی، طنز سیاه و کالبدشکافی روابط خانوادگی آغاز شد. نخستین رمان او، «آخرین خانواده در انگلستان»، اقتباسی از نمایش‌نامه‌ی هنری چهارم شکسپیر از زبان سگ‌های یک خانواده است. او در ادامه با آثاری چون «باشگاه پدران مرده» و «تسخیر آقای کیو» موضوعاتی چون سوگ و فقدان را لمس کرد و در حوزه‌ی ادبیات کودک نیز با کتاب «جنگل سایه‌ها» موفق به کسب جایزه‌ی ادبی کودکان نستله شد.

با این حال، آنچه نام مت هیگ را در سال‌های اخیر مطرح کرده، پرداختن به مقوله‌ی امید و سلامت روان بود. کتاب غیرداستانی و خودزندگی‌نامه‌ای «دلایلی برای زنده ماندن» به پرفروش‌ترین کتاب بریتانیا تبدیل شد. این موفقیت با انتشار داستان «کتابخانه نیمه شب» به اوج خود رسید؛ رمانی درباره‌ی فرصت‌های ازدست‌رفته و حسرت‌ها، که داستان زنی در برزخِ میان مرگ و زندگی را روایت می‌کند که شانس تجربه‌ی تمام زندگی‌های نزیسته‌ی خود را می‌یابد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب قطار نیمه شب منتشر شده است؟

• کتاب قطار نیمه‌‌شب، ترجمه‌ی سامره عباسی، نشر مون
• کتاب قطار نیمه شب، ترجمه‌ی مرتضی بزرگیان، نشر کتاب کوله پشتی

بخشی از کتاب قطار نیمه شب

«قایق مسافربری باشتاب عرض تالاب پهناور را طی می‌کرد. زوج جوان، که در ماه‌عسلشان بودند، شگفت‌زده به روبه‌رو خیره شده بودند.

همان‌طور که عقب قایق کوچک نشسته بودند، ویلبِر دست مگی را فشرد و آرام به او تکیه کرد. خورشید روی آب‌های روبه‌رویشان می‌درخشید.

مگی گفت: "دوستت دارم، آقای باد۱." این کلمات را چنان ازتهِ‌دل به زبان آورد که مثل نفس‌کشیدن به هیچ فکر و زحمتی نیاز نداشت.

"منم دوستت دارم، خانم باد."

مگی از اینکه جمله‌هایشان بامزه و رسمی به نظر می‌رسید، آرام خندید.

قایق با صدای تلق‌وتلق به‌سمت شهر پیش می‌رفت. آن‌ها دست یکدیگر را گرفته بودند و انگشت‌هایشان مثل ریشه‌های درهم‌تنیده به هم گره خورده بود. ۹ آگست ۱۹۷۴ بود.

ویلبر از منظرهٔ روبه‌رویش روی برگرداند و به‌سمت کسی برگشت که از دوران کودکی می‌شناختش.»