کتاب قطار نیمه شب

«کنایه‌آمیزه که فقط یه لحظه طول می‌کشه بمیری، ولی یه عمر کامل لازمه تا یاد بگیری چطور زندگی کنی.

«برای اینکه خوب زندگی کنی باید بدونی چه زمانی چیزی رو که ازت انتظار دارن، نادیده بگیری. حتی اگه به معنای زیرپاگذاشتن قوانین باشه.»

«به گمونم ایراد زندگی اینه که ما هر کاری رو انجام می‌دیم چون ازمون انتظار دارن. به‌خاطر حرف دیگران این کارها رو انجام می‌دیم. من دارم سعی می‌کنم برعکسش زندگی کنم. یعنی کاری رو انجام بدم که از اعماق وجودم حس می‌کنم درسته، حتی اگه کسی انتظارش رو نداشته باشه.»

وقتی ساز می‌زنی، عجله نکن. خوب وقت بذار... آهسته و پیوسته پیش برو. درنهایت اون قطعه درست از آب درمی‌آد.»

از تراژدی‌های زندگی این است که باید بمیری تا بتوانی آدمی را آن‌گونه که هست، با تمام وجود ببینی.

همیشه بهش می‌گفتم زندگی خیلی شکننده‌تر از اینه که مدام ساختارشکنی کنیم.

گاهی لازم است تا آستانهٔ ازدست‌دادن چیزی پیش بروی تا قدرش را بدانی.

هیچ‌وقت عذرخواهی رو با بهونه‌گرفتن خراب نکن.

«رفیق جون، خب اشتباه‌کردن یعنی تو واقعاً زندگی کردی!»

گاهی افکار با صدای بلندی در ذهن طنین می‌اندازند

«زندگیِ بدون درد وجود نداره، پسر. اگه تو زندگی از درد فرار کنی، همهٔ زندگی‌ت به درد تبدیل می‌شه. هم درد، هم پشیمونی.

«الان به مغازه فکر نمی‌کنی؟» ویلبر سرش را تکان داد. «راستش، نه.» اما دروغ گفت، یا نیمی از حقیقت را پنهان کرد. «تو این لحظه نه. فقط دارم به تو فکر می‌کنم. این خودش حسابی ذهنم رو مشغول کرده...» آن زمان، خیلی قدر این خوشبختی را نمی‌دانستند که انگار بدون هیچ زحمتی مثل جویباری میان انگشتانشان جاری می‌شد. خیال می‌کردند همیشه همین‌طور خواهد بود و آن جویبار هرگز خشک نمی‌شود. همین‌طور جاری می‌ماند و می‌ماند و آن‌ها هیچ‌وقت مجبور نمی‌شوند به این فکر کنند که سرچشمه‌اش کجاست. خیال می‌کردند هیچ‌وقت برایشان زحمتی ندارد که جرعه‌ای از آن بردارند و بنوشند، چون زندگی تا ابد مثل ماه‌عسل می‌ماند.

مشکل اصلی زندگی همین بود. روزها را پشت‌سرهم به تو تقدیم می‌کرد؛ پس هر معجزه‌ای که باید قدرش را می‌دانستی، به عادتی تبدیل می‌شد که دیگر به چشم نمی‌آمد.

اما نکتهٔ من اینه که جهان یعنی تغییر. حالت طبیعی هر چیزی همینه. اگه به‌اندازهٔ کافی دووم بیاری، یه چیزی تغییر می‌کنه. همه‌چی تغییر می‌کنه.

«ایراد عشق اینه که آن‌قدر جاودانه به نظر می‌رسه که آدم با چیزهایی که همیشه وجود دارن، اشتباه می‌گیردش؛ مثلاً صخره، یا آسمون. ولی عشق مثل هر حس انسانی دیگه‌ای، بدون توجه پژمرده می‌شه. درست مثل چیزی که آلفرد بهم گفت که ’عشق یه باغه...‘»

می‌دید کسی که زمانی هر شب کنارش می‌خوابید، بعد از سال‌ها سکوت، به غریبه‌ای تبدیل شده بود.

فهمیدم اگه بخوای چیزی غیر از اونچه هستی باشی، شکست می‌خوری. پس باید خودِ حقیقی‌م باشم. تنها راه یادگرفتن، زندگی‌کردنه. به همین سادگی.»

هیچ‌وقت مشکل خودِ اون مکان نیست. مسئله دلیلیه که تو رو به اون مکان می‌کشونه.

گاهی باید بگذاری قلبت بشکند تا زنده بمانی.

موسیقی طوری از میان دهه‌ها عبور می‌کرد که هیچ‌چیز دیگری نمی‌توانست. انگار هر قطعه سوزنی بود که نخِ زمان را می‌کشید، لحظه‌های پراکنده را به هم می‌دوخت و یکپارچه می‌کرد. اما هم‌زمان تلخ و شیرین بود. سوزنی که گاهی دردناک بود و این قطعه خاطرات زیادی به همراه داشت. بااین‌حال، زندگی‌اش را تغییر نمی‌داد. او دیگر عمرش را کرده بود.

روزهایی در زندگی وجود داشت که می‌گذشتند و دیگر هیچ‌وقت کسی به آن‌ها فکر نمی‌کرد. ازطرفی بعضی روزها هم آن‌قدر لذت‌بخش یا مهم بودند که انگار تمام اتفاقات بعدی به همین روزها وابسته بود و از درونشان سرچشمه می‌گرفت.

می‌دانم وقتی جوان‌تر بودی، سختی‌های زیادی را پشت سر گذاشتی؛ خودم هم همین‌طور. اما نمی‌توانیم تا ابد در آن تلخی‌ها گرفتار بمانیم. من نمی‌توانم حال تو را خوب کنم. حتی نمی‌توانم حال خودم را خوب کنم. دلم را می‌شکند. اما گاهی باید بگذاری قلبت بشکند تا زنده بمانی.

که مرگ‌بارترین تله اونیه که خودمون برای خودمون می‌ذاریم، نه کس دیگه.

اینشتین دربارهٔ زمان گفته؛ اینکه زمان یه ابزار ذهنیه که باهاش فکر می‌کنیم، ولی توش زندگی نمی‌کنیم. چیزی که من از این کتاب فهمیدم اینه که باید روی چیزی که واقعیه تمرکز کنیم، چون زمان رو با چیزهای واقعی می‌شه ساخت. نه اینکه همیشه به این پوچی انتزاعی به نام آینده فکر کنیم.»

«این دنیا پر از آدم‌هاییه که نگاه می‌کنن، اما اصلاً نمی‌بینن.»

باید روی چیزی که واقعیه تمرکز کنیم، چون زمان رو با چیزهای واقعی می‌شه ساخت. نه اینکه همیشه به این پوچی انتزاعی به نام آینده فکر کنیم.

انگار گذر زمان همه‌چیز را رسمی کرده بود و می‌دید کسی که زمانی هر شب کنارش می‌خوابید، بعد از سال‌ها سکوت، به غریبه‌ای تبدیل شده بود. انگار به‌جز دوره‌هایی کوتاه در زندگی، وضعیت طبیعی انسان‌ها همین بود که یک دنیا از هم دور باشند.

دیگه همه‌چی گذشته، مثل آب زیر پل...»

گذشته چقدر شکننده و دور از دسترس بود.

نکتهٔ جالب دربارهٔ مرگ این است که وقتی مرده‌ای، دیگر نمی‌توانی حتی فکر کنی که مرده‌ای. مرگ هم درست مثل زندگی، همچون حقیقتی بدیهی از راه می‌رسد.