کتاب آرامش در همین نفس

کتاب آرامش در همین نفس (Peace Is Every Breath) نوشته تیچ نات هان و ترجمه فرانک حاجیلی، مراقبه و ذهن‌آگاهی را از فضای انتزاعی بیرون می‌آورد و به کارهای عادی روزانه پیوند می‌زند. محور اصلی این کتاب این است که آرامش لزوماً در گوشه‌نشینی یا زمان‌های جداگانه پیدا نمی‌شود، بلکه می‌تواند در نفس‌کشیدن، راه‌رفتن، مسواک‌زدن، غذاخوردن و حتی روبه‌روشدن با درد و نگرانی شکل بگیرد. متن، تمرین‌های کوتاه و تأمل‌هایی روشن را کنار هم می‌گذارد تا رابطه‌ی بدن، ذهن، عادت‌ها و رنج بهتر دیده شود. این راهنمای معنوی را انتشارات حاجیلی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آرامش در همین نفس

کتاب آرامش در همین نفس از تیچ نات هان بر این ایده بنا شده که تمرین معنوی لازم نیست از زندگی روزمره جدا باشد. نویسنده نشان می‌دهد که آگاهی می‌تواند در ساده‌ترین لحظه‌ها حضور پیدا کند؛ از بیدارشدن صبحگاهی و شستن صورت گرفته تا نشستن، نفس‌کشیدن، آماده‌کردن صبحانه و راه‌رفتن. متن، مراقبه را نه به‌ عنوان کاری دور از دسترس، بلکه به‌ مثابه‌ی نوعی بازگشت مداوم به بدن، احساسات و اکنون توضیح می‌دهد. در این مسیر، ترس، خشم، ناامیدی، تنش بدنی و عادت‌های ذهنی منفی هم نادیده گرفته نمی‌شوند، بلکه بخشی از تجربه‌ی انسانی‌اند که باید با آگاهی دیده شوند.

کتاب در فصل‌ها و بخش‌های گوناگون، تمرین را به موقعیت‌های مشخص پیوند می‌زند. عنوان‌هایی مثل بیدار شدن، آب روان و شستن صورت، مسواک زدن، نشستن و نفس کشیدن، مراقبه‌ی راه رفتن، پناه بردن، داشتن آزادی و فضای باز، مصرف آگاهانه و تمرکز ذهن نشان می‌دهند که نویسنده قدم‌به‌قدم از تجربه‌های ملموس شروع می‌کند و بعد به لایه‌های عمیق‌تر ذهن می‌رسد. در بخش‌هایی از کتاب، بحث به ذهن ذخیره‌ساز، عادت‌های کهنه، طوفان‌های احساسی، رنج‌های به‌جای‌مانده از گذشته و رابطه‌ی درک و مهربانی کشیده می‌شود. همین جابه‌جایی میان کارهای روزمره و مفاهیم درونی، فضای کتاب را شکل می‌دهد.

کتاب آرامش در همین نفس همچنین بر پیوند میان آرامش فردی و شیوه‌ی زیستن تأکید کرده است. تیچ نات هان فقط از نشستن در سکوت حرف نمی‌زند؛ او درباره‌ی غذا، خرید، مصرف رسانه، گفتار، رابطه با والدین، توجه به بدن و حتی نوع نگاه به خاطرات هم صحبت می‌کند. در بخش‌هایی مانند درک کردن و دوست داشتن، پدرم درون من، آگاهی از ذهن ذخیره‌ساز و توجه شایسته، کتاب نشان می‌دهد که ذهن‌آگاهی فقط آرام‌کردن لحظه‌ای ذهن نیست، بلکه راهی برای دیدن ریشه‌های رنج و قطع‌کردن چرخه‌های تکراری است. حال‌وهوای اثر آرام، تأملی و مبتنی‌ بر تکرار تمرین‌های کوتاه است؛ تمرین‌هایی که قرار است به‌تدریج در بافت زندگی جا بگیرند.

خلاصه کتاب آرامش در همین نفس

کتاب آرامش در همین نفس مجموعه‌ای از تأمل‌ها و تمرین‌هاست که یک پیام مرکزی را دنبال می‌کند: بازگشت به نفس و بدن، راهی برای بیرون‌آمدن از آشفتگی ذهن و نزدیک‌شدن به آرامش است. نویسنده از موقعیت‌های ساده‌ای مثل بیدارشدن، نوشیدن چای، مسواک‌زدن، راه‌رفتن و غذاخوردن شروع می‌کند و نشان می‌دهد که هر کدام می‌توانند به لحظه‌ای برای حضور آگاهانه تبدیل شوند.

در ادامه، کتاب به موضوع‌هایی مثل عادت‌های ذهنی منفی، خاطرات آزاردهنده، احساسات شدید، مصرف آگاهانه، آزادی درونی و درک رنج خود و دیگران می‌رسد. متن می‌کوشد نشان دهد که آرامش فقط نتیجه‌ی حذف درد نیست؛ گاهی از دیدن دقیق درد، پذیرفتن آن و رهاکردن کشش مداوم ذهن به گذشته و آینده به‌ دست می‌آید.

چرا باید کتاب آرامش در همین نفس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آرامش در همین نفس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مراقبه را به کارهای عادی روزانه مثل نفس‌کشیدن، راه‌رفتن، غذاخوردن و شستن صورت پیوند می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند رابطه‌ی تنش بدنی، آشفتگی ذهن و عادت‌های فکری تکرارشونده را دقیق‌تر ببیند.
• بخش‌های مختلف کتاب نشان می‌دهند که چگونه می‌توان در موقعیت‌های پراسترس، توجه را دوباره به بدن و اکنون برگرداند.
• کتاب درباره‌ی احساسات شدید، خاطرات دردناک و نگرانی‌های مداوم فقط هشدار نمی‌دهد، بلکه شیوه‌ی مواجهه با آن‌ها را توضیح می‌دهد.
• بحث مصرف آگاهانه در آن فقط به خوراک محدود نیست و رسانه، خرید، گفت‌وگو و محیط ذهنی را هم در بر می‌گیرد.
• خواندن این کتاب می‌تواند به فهم بهتر پیوند میان مهربانی، درک رنج و آرامش درونی کمک کند.

خواندن کتاب آرامش در همین نفس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آرامش در همین نفس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که می‌خواهند ذهن‌آگاهی را در دل کارهای روزمره تمرین کنند، نه‌فقط در زمان‌های جداگانه.
• خوانندگانی که با نگرانی، آشفتگی ذهن یا بازگشت مداوم به گذشته دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• مخاطبانی که به مراقبه، تنفس آگاهانه و شیوه‌های آرام‌سازی ذهن و بدن علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی ریشه‌های عادت‌های ذهنی و احساسات شدید شناخت بیشتری به‌ دست آورند.
• افرادی که به پیوند میان مهربانی، درک رنج، رابطه با والدین و آرامش درونی فکر می‌کنند.

درباره تیچ نات هان

تیک نات هان (Thích Nhất Hạnh) (۱۹۲۶-۲۰۲۲) با نام واقعی نگوین ژوان بائو، راهب بودایی، نویسنده، فعال صلح و یکی از اثرگذارترین معلمان معنوی قرن بیستم و بیست‌ویکم بود. او تمام زیست خود را وقف پیوند زدن صلح درونی با صلح جهانی، آشتی و ترویج اندیشه‌ی عدم خشونت کرد. نات هان در شانزده‌سالگی به صومعه‌ای در ویتنام پیوست ولی به دلیل رویکرد اصلاح‌طلبانه‌اش در اتحاد فرقه‌های بودایی و همچنین مخالفت‌های صریحش با جنگ ویرانگر ویتنام، در سال ۱۹۶۰ از کشورش تبعید شد؛ تبعیدی طولانی که بیش از چهار دهه به درازا کشید.

تیک نات هان در دوران تبعید، ایده‌ی بودیسم متعهد را بنیان نهاد؛ رویکردی که مراقبه و عرفان را نه گوشه‌نشینی، بلکه ابزاری برای ورود آگاهانه به جامعه و حل بحران‌های اجتماعی می‌دانست. نفوذ کلام و عمق نگاه انسانی او به قدری بود که در سال ۱۹۶۷، مارتین لوتر کینگ او را رسماً نامزد دریافت جایزه‌ی صلح نوبل کرد. تیک نات هان در سال ۲۰۱۵ به پاس دهه‌ها تلاش بی‌وقفه در مسیر صلح و آشتی، برنده‌ی جایزه‌ی مذهبی و مدنی «صلح در زمین» شد؛ جایزه‌ای که به افتخار پاپ ژان بیست‌وسوم پایه‌گذاری شده بود.

کارنامه‌ی ادبی او شامل بیش از ۱۳۰ کتاب است که بیش از پنج میلیون جلد از آن‌ها در سرتاسر دنیا فروش رفته است. آثار او نظیر «قدرت سکوت»، «نیلوفر و مرداب»، «آشتی با خود»، «نه مرگ، نه ترس» و مجموعه‌ی «راه‌ورسم زندگی»، راهبردهای عملی غلبه بر رنج را آموزش می‌دهند. دالایی لاما در ستایش او خاطرنشان می‌کند که تیک نات هان به‌درستی نشان داد چگونه جریانِ صلح، ابتدا از قلب فرد آغاز شده و سپس به بستری برای صلح جهانی بدل می‌شود. تیک نات هان در نهایت در سن ۹۵ سالگی، در زادگاهش ویتنام درگذشت.