کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن

کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن (Philosophy of mind: the key thinkers)، با گردآوری اندرو بیلی و ترجمه یاسر پوراسماعیل، مجموعه‌ای از مقالات مهم درباره‌ی شکل‌گیری و تحول فلسفه‌ی ذهن در سده‌ی اخیر است که نشر لگا در سال ۱۳۹۹ آن را منتشر کرده است. هر فصل کتاب به یکی از چهره‌ها، جریان‌ها یا مسائل محوری این حوزه اختصاص یافته و نویسندگان مختلف، از منظرهای گوناگون، به مسئله پرداخته‌اند. از دکارت و رایل تا کارکردگرایی، عصب‌فلسفه، پدیدارشناسی، ذهن بدن‌مند و ذهن امتدادیافته در این مجموعه بررسی شده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن اثر اندرو بیلی

کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن با مقدمه‌ی مفصل اندرو بیلی آغاز می‌شود؛ مقدمه‌ای که در آن ۹۰ سال اخیر فلسفه‌ی ذهن از دوگانه‌انگاری دکارتی تا کارکردگرایی، عصب‌فلسفه و رویکردهای بدن‌مند و امتدادیافته مرور شده است. بیلی بحث را با مثال‌های دقیق از بینایی رنگ، سه‌رنگ‌بینی، چهاررنگ‌بینی و تجربه‌ی حسی زنبورها شروع می‌کند تا مسئله‌ی کیفیات ذهنی، آگاهی پدیداری و دشواری پیوندزدن تجربه‌ی اول‌شخص با سازوکارهای فیزیکی را روشن کند. هر فصل به یک جریان یا متفکر مهم اختصاص دارد و نویسندگان مختلف، از جمله پاتریشا ایستن، جان بیکل، دیوید بورژه، دیوید برادن‌میچل، اندرو بروک، ریچارد براون، مانیکا کاوارت، درمات موران و دیگران، تصویری فشرده از ایده‌های کلیدی هر رویکرد ارائه می‌کنند.

فصل‌ها به موضوعاتی مانند دوگانه‌انگاری، رفتارگرایی، نظریه‌ی این‌همانی ذهن/ مغز، کارکردگرایی تحلیلی و علمی، بازنمایی ذهنی، غایت‌شناسی در تبیین محتوا، تفسیرگرایی، عصب‌فروکاست‌گرایی، مسئله‌ی آگاهی و نقد فیزیکالیسم می‌پردازند. اندرو بیلی در این کتاب در ۱۵ فصل، علاوه‌بر سنت تحلیلی، به پدیدارشناسی هوسرل و مرلوپونتی، تأثیر آن‌ها بر علوم شناختی و رویکردهای تازه‌ای مثل ذهن بدن‌مند، ذهن امتدادیافته و وضع‌گرایی نیز می‌پردازد. ساختار کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن طوری است که هم سیر تاریخی را نشان می‌دهد هم مناقشه‌های زنده‌ی امروز را و پیوند فلسفه‌ی ذهن با عصب‌شناسی، روان‌شناسی شناختی، رباتیک و حتی بودیسم را برجسته می‌کند.

خلاصه کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن

کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن مجموعه‌ای از مقالات است که حول یک دغدغه‌ی مشترک می‌چرخند: ذهن چیست و چگونه با بدن و مغز پیوند دارد. مقدمه‌ی اندرو بیلی با مثال‌های حسی مانند تفاوت سه‌رنگ‌بینی و چهاررنگ‌بینی و تجربه‌ی زنبورها از میدان‌های الکتریکی، نشان می‌دهد که کیفیات ذهنی را نمی‌توان به‌سادگی در چهارچوب فیزیک توضیح داد.

اندرو بیلی سپس به دوگانه‌انگاری دکارتی، نقد رایل و رفتارگرایی، نظریه‌ی این‌همانی، کارکردگرایی و تحقق‌پذیری چندگانه، عصب‌فروکاست‌گرایی، نظریه‌های بازنمایی و محتوا، تفسیرگرایی، پدیدارشناسی، ذهن بدن‌مند و امتدادیافته و در نهایت مسئله‌ی علیت ذهنی و آگاهی پدیداری می‌پردازد. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه هر رویکرد می‌کوشد هم طبیعت‌گرایی را حفظ کند هم تجربه‌ی آگاهانه را جدی بگیرد.

چرا باید کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن را بخوانیم؟

این کتاب تصویری فشرده اما پرجزئیات از مهم‌ترین جریان‌ها و مناقشه‌های فلسفه‌ی ذهن ارائه می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه مثال‌های تجربی، از عصب‌شناسی تا رباتیک، در بحث‌های فلسفی نقش پیدا می‌کنند. خواننده با خواندن این اثر می‌تواند نقشه‌ای کلی از این حوزه، چهره‌های اصلی و نقاط اختلاف و پیوند میان رویکردها به دست آورد.

خواندن کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه‌ی ذهن، علوم شناختی، عصب‌روان‌شناسی و هوش مصنوعی پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه کسانی که می‌خواهند هم با تاریخ بحث ذهن و بدن آشنا شوند هم با مناقشه‌های معاصر درباره‌ی آگاهی، محتوا و ذهن بدن‌مند.

درباره اندرو بیلی

اندرو بیلی دانشیار گروه فلسفه در دانشگاه گوئلف در انتاریوی کاناداست. حوزه‌های اصلی پژوهش و تدریس او شامل فلسفه‌ی اخلاق، فلسفه‌ی ذهن، فلسفه‌ی دین و مباحث مرتبط با هویت شخصی است. بیلی در آثار و پژوهش‌های خود به بررسی پرسش‌های بنیادین درباره‌ی اخلاق، آگاهی، مسئولیت فردی و ماهیت انسان می‌پردازد. او از پژوهشگران شناخته‌شده‌ی فلسفه‌ی تحلیلی در کانادا به شمار می‌آید.

بخشی از کتاب متفکران بزرگ فلسفه ذهن

«به این نکته هم باید اشاره کرد که در همهٔ مواردی که دکارت ادعای تمایز حقیقی میان ذهن و بدن را مطرح می‌کند، هیچ‌وقت نمی‌گوید ما واقعاً چنین جداگانه وجود داریم، بلکه می‌گوید ممکن است این‌گونه وجود داشته باشیم. به نظرم، این نکته مهم است که دکارت توجه دارد که هرگز ادعا نکند که ما، انسان‌های زنده، جدا از بدن‌مان وجود داریم، بلکه ادعا می‌کند از آنجا که به‌وضوح ذهن را جدا از بدن و بدن را جدا از ذهن درک می‌کنیم، همین امر شاهد آن است که ذهن و بدن می‌توانند، دست‌کم به ید قدرت خدا، جدا از هم وجود داشته باشند.»