کتاب مدیران سمی

کتاب مدیران سمی (Managers toxiques) نوشته آدلین پرز، به یکی از فرساینده‌ترین تجربه‌های محیط کار نزدیک می‌شود: روبه‌رو شدن با مدیری که با تحقیر، فشار، بی‌ثباتی یا کنترل‌گری، کار روزانه را به میدان تنش تبدیل می‌کند. نویسنده با تکیه‌ بر تجربه‌های شخصی و نمونه‌های متعدد، فقط به توصیف مشکل بسنده نمی‌کند و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان رفتار مدیر را شناخت، مرز گذاشت و از نقش قربانی فاصله گرفت. انتشارات لیوسا این کتاب را با ترجمه کاظم زینالی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مدیران سمی

کتاب مدیران سمی نوشته‌ی آدلین پرز به مسئله‌ای می‌پردازد که در بسیاری از محیط‌های کاری دیده می‌شود اما معمولاً نام‌گذاری و تحلیل دقیق آن آسان نیست: رفتارهای آزارنده‌ی مدیران و اثرشان بر اعتمادبه‌نفس، آرامش روانی و کیفیت کار. نویسنده فضای کتاب را بر پایه‌ی تجربه‌های زیسته، مشاهده‌های شغلی و گفت‌وگو با افراد مختلف می‌سازد. در این مسیر، موضوع فقط نقد مدیر نیست؛ سهم الگوهای رفتاری کارمند، مرزهای شخصی، ترس از تعارض و میل به جلب رضایت دیگران هم بررسی می‌شود.

کتاب علاوه‌بر دسته‌بندی رفتارهای آسیب‌زا، چند مسیر مشخص برای فهم موقعیت پیشنهاد می‌کند. بخشی از کتاب به تقسیم مدیران سمی به سطوح نقره‌ای، طلایی و پلاتینیومی اختصاص دارد تا شدت و شکل آزار روشن‌تر شود. بخش مهم دیگری هم به نظریه‌ی DISC می‌پردازد و چهار تیپ رفتاری قرمز، زرد، سبز و آبی را توضیح می‌دهد تا تفاوت میان یک مدیر صرفاً دشوار و یک مدیر واقعاً سمی بهتر دیده شود. بعد از آن، کتاب به سراغ نقش قربانی، مثلث کارپمن، مرزگذاری، شیوه‌ی گفت‌وگو و راه‌های واکنش در موقعیت‌های پرتنش می‌رود.

کتاب مدیران سمی در فصل‌های بعدی، انواع مدیران عادی و سمی را در کنار هم می‌گذارد و برای هر یک، نمونه‌رفتارها، تله‌های ارتباطی و شیوه‌ی برخورد را شرح می‌دهد. مدیر عجول، مدیر رباتیک، مدیر خلاق و مدیر بیش‌ازحد مهربان فقط چند نمونه از این تیپ‌ها هستند. لحن آدلین پرز در بسیاری از بخش‌ها صریح، طنزآمیز و بی‌پرده است و همین ویژگی باعث می‌شود بحثی سنگین مثل آزار شغلی، خشک و دور از زندگی روزمره نماند. او در این اثر بیش از هر چیز بر شناخت موقعیت، حفظ کرامت فردی و تبدیل واکنش‌های هیجانی به تصمیم‌های سنجیده تمرکز دارد.

خلاصه کتاب مدیران سمی

کتاب مدیران سمی از این نقطه شروع می‌کند که همه‌ی رفتارهای تند یا خشک در محیط کار الزاماً نشانه‌ی سمی‌بودن نیستند. آدلین پرز ابتدا تفاوت میان مدیر دشوار و مدیر آسیب‌زا را روشن می‌کند و بعد با مثال‌های متعدد، نشانه‌های تحقیر، کنترل‌گری، بی‌اعتنایی، فشار دائمی و سوءاستفاده از قدرت را نشان می‌دهد. سپس به سراغ تیپ‌های رفتاری مدیران می‌رود تا راه گفت‌وگو با هر یک روشن‌تر شود. 

بخش مهمی از کتاب هم به کارمندانی اختصاص دارد که ناخواسته در نقش قربانی می‌مانند، مرز نمی‌گذارند یا از ترس تعارض سکوت می‌کنند. در ادامه، اثر بر شناخت الگوهای تکراری، بازسازی اعتمادبه‌نفس و انتخاب واکنش‌های مؤثر در برابر موقعیت‌های سمی متمرکز می‌شود.

چرا باید کتاب مدیران سمی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مدیران سمی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشانه‌های مدیر سمی را از رفتارهای صرفاً سخت‌گیرانه یا ناهماهنگ جدا می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند الگوهای آزار شغلی و اثر آن‌ها بر احساس ارزشمندی خود را دقیق‌تر تشخیص دهد.
• این اثر فقط بر مدیر تمرکز نمی‌کند و نقش مرزهای شخصی، ترس از تعارض و ماندن در نقش قربانی را هم بررسی می‌کند.
• کتاب با معرفی تیپ‌های رفتاری DISC کمک می‌کند تفاوت سبک‌های ارتباطی در محیط کار بهتر فهمیده شود.
• نمونه‌ها و موقعیت‌های متعدد کتاب، مسئله را از حالت کلی خارج می‌کند و به تجربه‌های واقعی محیط کار نزدیک نگه می‌دارد.

خواندن کتاب مدیران سمی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مدیران سمی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کارمندانی که در محیط کار با تحقیر، فشار روانی یا بی‌ثباتی رفتاری مدیر روبه‌رو هستند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت میان مدیر سخت‌گیر، مدیر ناهماهنگ و مدیر واقعاً سمی را بهتر بفهمند.
• کسانی که در روابط کاری به‌سختی مرز می‌گذارند و از تعارض یا نه‌ گفتن پرهیز می‌کنند.
• مدیرانی که می‌خواهند اثر رفتار و سبک ارتباطی خود را بر اعضای تیم دقیق‌تر بشناسند.
• علاقه‌مندان به موضوعات رفتار سازمانی، ارتباطات کاری و تنش‌های محیط کار.

بخشی از کتاب مدیران سمی

«آیا رئیست در آخرین جلسه خیلی گستاخ و رُک و صریح ظاهر شد؟ آیا درخواستت برای افزایش حقوق را رد کرد؟ آیا جعبه بیسکویت را از کِشوی میزت برداشت و همه محتویاتش را بالا انداخت؟ آیا با این اوصاف، او یک رئیس سمی به‌شمار می‌رود؟ اگر دوست داری جواب این سؤال را بدانی باید بگویم: "بله، البته که او یک رئیس سمی است و اگر تو را اذیت می‌کند به این دلیل است که او بی‌شک یک روان‌آزار خودشیفته از نسل عقرب‌ها است..."، اما توجه داشته باش که اگر او احیاناً مبتلا به اختلال دوقطبی باشد، لزوماً یک مدیر سمی نیست.

برخی افراد، تا حدودی رُک و راست و فاقد مهارت‌های ارتباطی بالا هستند. اگر از آنها انتظار مهربانی و نمایش مهارت‌های انسانی داشته باشیم، در حقیقت رفتار و منش آنها را خوب درک نکرده‌ایم. ای‌کاش کمی با روش‌های رفتاری خودمان آشنا بودیم. همه ما یکسان رفتار نمی‌کنیم. درک دیدگاه یکدیگر کمک می‌کند تا گامی به عقب برداریم و بار عاطفی منفی را سبک‌تر سازیم.»