کتاب طاعون

کتاب طاعون نوشته آلبر کامو با ترجمه عطیه طباخیان روایتی از شهری ساحلی در الجزایر است که ناگهان با هجوم مرموز موش‌ها و سپس شیوع بیماری‌ای مرگبار روبه‌رو می‌شود. نشر آوای منجی آن را منتشر کرده است و انتشارات ارغوان پاییز نسخه‌ی الکترونیکی را عرضه کرده است. در این کتاب، دکتر ریو و چند شخصیت دیگر در مرکز ماجرا قرار می‌گیرند و واکنش‌های گوناگون مردم و مسئولان شهر در برابر فاجعه‌ای تدریجی و هولناک دنبال می‌شود. فضای شهر اوران، روابط روزمره و تغییرات آرام اما عمیق زندگی مردم در برابر بیماری، محور اصلی روایت است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طاعون

کتاب طاعون رمانی از نویسنده و فیلسوف فرانسوی آلبر کامو است که نخستین بار در سال ۱۹۴۷ منتشر شد. داستان در دهه‌ی ۱۹۴۰ در شهر اوران، شهری عادی و تجاری در سواحل الجزایر فرانسه، رخ می‌دهد که کامو آن را «جز یک بخشداری فرانسوی در ساحل الجزایر هیچ نیست» توصیف می‌کند. رمان با شروع آرام یک اپیدمی طاعون آغاز می‌شود. موش‌های مرده در خیابان‌ها ظاهر می‌شوند و سپس افرادی با تب مرموزی بیمار می‌گردند. دکتر برنار ریو، راوی و شخصیت محوری، علائم را به عنوان طاعون خیارکی تشخیص می‌دهد و مقامات را به اقدام تشویق می‌کند. هنگامی که بیماری به سرعت گسترش می‌یابد و تلفات افزایش می‌یابد، شهر تحت قرنطینه کامل قرار می‌گیرد؛ از جهان خارج قطع می‌شود، بدون نامه، بدون تماس تلفنی، بدون اجازه‌ی سفر. فصل‌های باقی‌مانده، تجربه‌ی جمعی ساکنان به دام افتاده را در طول ماه‌های متمادی روایت می‌کند، در حالی که آن‌ها با ترس، جدایی از عزیزان، تبعید و فرسایش تدریجی امید روبرو می‌شوند.

این رمان اغلب به عنوان تمثیلی از فاشیسم، تمامیت‌خواهی و اشغال فرانسه توسط نازی‌ها در طول جنگ جهانی دوم خوانده می‌شود؛ کامو بخش زیادی از آن را در حالی نوشت که برای روزنامه مقاومت فرانسه، کمبا، کار می‌کرد. با این حال، کامو همچنین در نظر داشت که طاعون نماینده‌ی هر وضعیتی از رنج انسانی، ظلم یا پوچی باشد که نمی‌توان آن را به طور کامل توضیح داد یا کنترل کرد. روایت گروه کوچکی از شخصیت‌ها را دنبال می‌کند که هر کدام به شیوه‌ای متفاوت به بحران پاسخ می‌دهند: برخی مقاومت سازمان‌یافته از طریق تیپ‌های بهداشت را انتخاب می‌کنند، برخی دیگر دچار ناامیدی یا سودجویی می‌شوند و تعدادی به دین یا فلسفه روی می‌آورند. رمان بررسی می‌کند که مردم عادی در شرایط فشار شدید چگونه رفتار می‌کنند، آیا قهرمانی بدون باور به خدا ممکن است و همبستگی چه معنایی دارد وقتی پایانی خوش تضمین نشده است. طاعون یکی از آثار بنیادین ادبیات اگزیستانسیالیسم و ابزورد (پوچ‌گرایی) در کنار «بیگانه» و مقاله‌ی فلسفی کامو «افسانه‌ی سیزیف» در نظر گرفته می‌شود.

خلاصه داستان طاعون

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب طاعون داستانی است که آلبر کامو آن را در قالب گزارشی از شهر اوران روایت کرده است؛ شهری بندری در سواحل الجزایر که در ظاهر شهری معمولی و تجاری است اما به‌تدریج به صحنه‌ی رویدادی غیرمنتظره تبدیل می‌شود. راوی ابتدا شهر را با جزئیات توصیف می‌کند: خیابان‌های بی‌درخت، تابستان‌های خفه، عادت‌های تکراری مردم و زندگی‌ای که حول کار، کافه‌ها و تفریح‌های کوتاه آخر هفته می‌چرخد. در همین بستر عادی، ناگهان موش‌های مرده در راه‌پله‌ها، سطل‌های زباله و خیابان‌ها ظاهر می‌شوند و آرام‌آرام تعدادشان به هزاران می‌رسد.

در ادامه دکتر برنارد ریو، پزشک میانسال شهر، به‌همراه شخصیت‌هایی مثل سرایدار پیر، ژان تارو، ژوزف گراند، کوتارد و پدر پانلوکس در مرکز روایت قرار می‌گیرند. متن کتاب به‌صورت فصل‌بندی‌شده پیش می‌رود و ابتدا بر توصیف شهر و عادت‌های مردم تمرکز دارد، سپس به گزارش دقیق نشانه‌های بیماری، مرگ‌های مشکوک، بحث‌های پزشکان و کشمکش میان انکار و پذیرش واقعیت می‌رسد. گفت‌وگوهای ریو با همکارانش، جلسه‌ی کمیته‌ی بهداشت و تردید مسئولان برای اعلام رسمی طاعون، فضای کتاب را شکل می‌دهد. یادداشت‌های ژان تارو به روایت اضافه می‌شود و زاویه‌ی دید دیگری از شهر و مردم ارائه می‌کند؛ از گربه‌های کوچه و پیرمردی که هر روز آن‌ها را اذیت می‌کند تا خانواده‌هایی که سر میز غذا حتی از گفتن کلمه‌ی «موش» هم پرهیز می‌کنند. این ترکیب گزارش پزشکی، مشاهدات روزمره و تأمل‌های شخصی، تصویری چندوجهی از شهری می‌سازد که آرام‌آرام درمی‌یابد با چه خطری روبه‌رو است.

چرا باید کتاب طاعون را بخوانیم؟

کتاب طاعون تصویری دقیق از مواجهه‌ی انسان‌ها و نهادها با بحرانی تدریجی ارائه کرده است؛ از انکار و عادی‌سازی تا ترس، خشم و تلاش برای سازمان‌دهی. روایت، هم جزئیات روزمره‌ی یک شهر را نشان می‌دهد و هم بحث‌های اخلاقی و مسئولیت‌پذیری شخصیت‌ها را برجسته می‌کند. خواندن آن کمک می‌کند شکل‌گیری ترس جمعی، تصمیم‌های دیرهنگام و مقاومت در برابر پذیرش واقعیت بهتر فهمیده شود.

خواندن کتاب طاعون را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب طاعون به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های شهری، موقعیت‌های بحرانی و بررسی واکنش انسان‌ها در برابر بیماری و مرگ علاقه‌مند هستند. همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های علوم اجتماعی، پزشکی و مطالعات بحران که می‌خواهند تجربه‌ای روایی از یک همه‌گیری را دنبال کنند توصیه می‌شود.

درباره آلبر کامو

آلبر کامو فیلسوف، نویسنده، نمایشنامه‌نویس و روزنامه‌نگار فرانسوی بود که در ۷ نوامبر ۱۹۱۳ در موندووی، الجزایر فرانسه به دنیا آمد. پدرش، لوسین کامو، کارگر مزرعه‌ای با اصالت آلزاسی فرانسوی بود که در نبرد اول مارن به دلیل جراحات وارده جان باخت، آن هم زمانی که آلبر تنها یک سال داشت. مادرش، کاترین هلن سینتس، از تبار اسپانیایی بالئاری بود و به عنوان نظافت‌چی کار می‌کرد. کامو در فقر مطلق در محله‌ی طبقه کارگر بلکور، الجزیره، تنها با مادرش، عموی ناشنوا و لال خود و مادربزرگ پدری‌اش بزرگ شد. با وجود این سختی‌ها، بورسیه‌ی تحصیلی دبیرستان بزرگ الجزیره را به دست آورد و بعدها در دانشگاه الجزیره فلسفه خواند و در سال ۱۹۳۶ فارغ‌التحصیل شد. دوران حضورش در الجزیره عمیقاً حساسیت او را شکل داد، از جمله عشقش به چشم‌انداز مدیترانه، بدبینی‌اش نسبت به ایدئولوژی‌های انتزاعی و مضامین تکراری آفتاب، دریا و تبعید در آثارش.

کامو در سال ۱۹۴۰ به سرزمین اصلی فرانسه نقل مکان کرد. در طول جنگ جهانی دوم، او سردبیر کمبا، روزنامه‌ی مخفی مقاومت فرانسه، شد. تجربیات جنگ و تعهد او به عدالت و آزادی منجر به خلق بیگانه (۱۹۴۲)، افسانه‌ی سیزیف (۱۹۴۲)، نمایشنامه‌ی کالیگولا (۱۹۴۴) و طاعون (۱۹۴۷) شد. در سال ۱۹۵۷، در سن ۴۴ سالگی، به دلیل «تولید ادبی مهم او که با جدیتی روشن‌بینانه، مشکلات وجدان بشری در عصر ما را روشن می‌سازد» برنده‌ی جایزه نوبل ادبیات شد. کامو اغلب به اشتباه «اگزیستانسیالیست» نامیده می‌شود، برچسبی که او بارها آن را رد کرد و خود را در عوض با فلسفه‌ی پوچ‌گرایی همسو دانست؛ این باور که انسان‌ها در جهانی که هیچ معنایی ارائه نمی‌دهد به دنبال معنا هستند و باید با این تناقض زندگی کرد بدون اینکه به امیدهای دروغین یا خودکشی متوسل شد. کامو در سن ۴۶ سالگی در ۴ ژانویه ۱۹۶۰، در یک تصادف رانندگی در ویل بلون، فرانسه درگذشت. در جیب کتش بلیط قطار استفاده‌نشده‌ای بود که نشان می‌داد قصد داشته با قطار سفر کند اما تصمیم گرفته بود سوار خودرو شود. همسرش، فرانسین فور و دو فرزند دوقلویش، کاترین و ژان، از او به جا ماندند.