کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه

کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه نوشته سیدعطاالله مهاجرانی، روایتی شخصی درباره‌ی مادر، خانه، فقر، کار، خاطره و پیوندی عمیق میان فرزند و زنی است که در مرکز جهان خانوادگی ایستاده؛ زنی کم‌سواد اما دقیق، صبور و اثرگذار. مهاجرانی از دل یادها، تصویر مادری را می‌سازد که هم در زندگی روزمره حضور دارد و هم در ذهن و زبان فرزند به نشانه‌ای ماندگار بدل می‌شود. این خاطرات را نشر امید ایرانیان منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه

کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه نوشته‌ی سیدعطاالله مهاجرانی بر محور یاد، سوگ، ستایشِ بی‌اغراقِ زندگیِ مادر و بازسازی جهان خانوادگی شکل گرفته است. نویسنده از همان آغاز روشن می‌کند که با یک زندگی‌نامه‌ی خطی روبه‌رو نیستیم، بلکه با مجموعه‌ای از خاطره‌ها، تصویرها و تکه‌های به‌هم‌ پیوسته طرف هستیم که از دل آن‌ها سیمای مادری زاده می‌شود که در عین بی‌سوادی، اهل دقت، آینده‌بینی، بردباری و مهر است. متن از مرگ مادر و اندوه فقدان آغاز می‌شود، اما خیلی زود به گذشته برمی‌گردد و خانه، محله، قالیبافخانه، سفره، دعا، زمزمه‌ی آیات، فقر، کار و مناسبات خانوادگی را به صحنه می‌آورد.

این کتاب همزمان تصویری از زیست زنانه در خانواده‌های پرجمعیت، رنج کار مداوم، محرومیت از درس‌خواندن، بیماری، آداب محلی و شکل‌های قدیمی همزیستی در شهر و خانه به دست می‌دهد. فصل‌ها و بخش‌های مختلف کتاب نشان می‌دهند که سیدعطاالله مهاجرانی خاطره را با تأمل فرهنگی و دینی درآمیخته و از نسبت مادر با پرورش و بازتاب جایگاه مادر در سنت و متن‌های دینی حرف می‌زند.

کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه میان سوگواری، صمیمیت خانوادگی و بازآفرینی جزئیات روزمره حرکت می‌کند. یک‌جا بوی نان تازه و چای و گلبرگ محمدی برجسته می‌شود، جای دیگر صدای قالیبافخانه و زمزمه‌ی سوره‌ها و جایی دیگر حسرت مدرسه‌نرفتن و سختی معیشت. همین رفت‌وآمد میان جزئیات ملموس و تأمل‌های شخصی باعث شده که مادر در این کتاب فقط یک شخصیت خانوادگی نباشد، بلکه به کانونی برای فهم خانه، ایمان، خاطره و دوام عاطفه تبدیل شود.

خلاصه کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه

کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه روایت فرزندی است که پس از مرگ مادر، با تکیه بر خاطره‌های خود و نزدیکانش می‌کوشد حضور او را دوباره در زبان زنده کند. نویسنده از خانه و محله و سال‌های کودکی آغاز می‌کند و به‌تدریج چهره‌ی مادری را نشان می‌دهد که با وجود رنج، فقر، بیماری و سال‌های طولانی قالیبافی، ستون عاطفی خانواده بوده است.

در این مسیر، خاطره‌های پراکنده به هم وصل می‌شوند: از زمزمه‌ی آیات قرآن و قصه‌های خانه پدری تا کار در قالیبافخانه، از دلتنگی‌های کودکی تا لحظه‌های سوگ. این کتاب بیش از آنکه فقط شرح رویدادها باشد، تلاشی است برای فهم این پرسش که چگونه یک مادر می‌تواند در حافظه‌ی فرزند، هم پناه باشد، هم معیار مهر و هم روشناییِ ماندگارِ خانه.

چرا باید کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری جزئی و ملموس از زندگی مادر در متن خانه، کار و روابط خانوادگی ارائه می‌دهد.
• خواننده با تجربه‌ی زیسته‌ی زنانی آشنا می‌شود که بار خانواده را در سکوت و پیگیری روزانه به دوش می‌کشند.
• بخش‌های مختلف کتاب نشان می‌دهد خاطره چگونه می‌تواند گذشته را از نو در ذهن و زبان بسازد.
• کتاب پیوند میان سوگ شخصی، یادهای خانوادگی و عناصر فرهنگی و دینی را به‌ شکل روشنی نشان می‌دهد.
• اشاره به فصل‌هایی مانند موسیقی آیات و قالیبافخانه، شناختی دقیق‌تر از فضای خانه‌ها و محله‌های قدیمی به دست می‌دهد.

خواندن کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مادر؛ خدای کوچک خانه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به خاطره‌نگاری خانوادگی و روایت‌های مبتنی بر یاد علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی جایگاه مادر در حافظه، خانه و مناسبات عاطفی بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به تصویرهای اجتماعی از زندگی زنان، کار خانگی و قالیبافی در خانواده‌های پرجمعیت.
• مخاطبانی که از متن‌های آمیخته با جزئیات فرهنگی، دینی و محلی لذت می‌برند.
• کسانی که به روایت‌های شخصیت‌محور با حال‌وهوای سوگ، دلتنگی و بازگشت به گذشته توجه دارند.

درباره سیدعطاالله مهاجرانی

سیدعطاءالله مهاجرانی (متولد ۱۳۳۳)، نویسنده، تاریخ‌پژوه و سیاستمدار ایرانی است. او تحصیلات آکادمیک خود را در رشته‌ی تاریخ گذراند و به عنوان عضو هیئت‌علمی گروه تاریخ دانشگاه تربیت‌مدرس به تدریس پرداخت. مهاجرانی به عنوان نماینده‌ی مردم شیراز در دوره‌ی اول مجلس شورای اسلامی وارد ساختار قدرت شد و در ادامه، سمت‌هایی چون معاونت پارلمانی نخست‌وزیر در دوران میرحسین موسوی، معاونت پارلمانی رئیس‌جمهور در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و عضویت در شورای سیاستگذاری صداوسیما را بر عهده داشت. اوج دوران فعالیت سیاسی و فرهنگی او با دوم خرداد ۱۳۷۶ گره خورد، زمانی که در دوره‌ی اول ریاست‌جمهوری محمد خاتمی به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب شد. او همسر جمیله کدیور، سیاستمدار و روزنامه‌نگار، است و پس از کناره‌گیری از مناصب رسمی، راهی بریتانیا شد و در آن‌جا سکونت گزید.

مهاجرانی در کنار زیست سیاسی، همواره به عنوان نویسنده و پژوهشگر هم فعالیت داشته است. او پس از خروج از ایران، تمرکز خود را به‌ طور کامل بر نگارش، نقد ادبی و تاریخ‌نگاری مذهبی معطوف کرده است. رویکرد او تلفیقی از مستندات تاریخی، تحلیل‌های سیاسی و بازخوانی‌های عرفانی و معنوی است. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به کتاب‌هایی چون «حاج آخوند»، «سهراب کشان»، «استیضاح »، «گوهر نماز و نیایش»، «انقلاب عاشورا» و رمان «برف» اشاره کرد.