کتاب در کشوری آزاد

کتاب در کشوری آزاد (روایت‌‌ مهاجرت)، نوشته وی. اس. نایپل و ترجمه محسن فخری، مجموعه‌ای از روایت‌ها درباره‌ی جابه‌جایی، بی‌جایی و زندگی در مرز میان ماندن و رفتن است و نشر لگا در سال ۱۴۰۳ آن را منتشر کرده است. این اثر با کنارهم‌گذاشتن چند روایت، مهاجرت را نه‌فقط به‌عنوان تغییر مکان، بلکه به‌شکل تجربه‌ای از گسست، اضطراب و بازتعریف هویت نشان می‌دهد. در این اثر می‌توان با آدم‌هایی روبه‌رو شد که در مسیر سفر، آزادی را هم‌زمان به‌شکل امکان و تهدید تجربه می‌کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در کشوری آزاد اثر وی. اس. نایپل

کتاب در کشوری آزاد (In a free state)، نوشته‌ی وی. اس. نایپل، مجموعه‌ای از چند روایت به‌هم‌پیوسته است که محور مشترکشان سفر، مهاجرت، بی‌ثباتی و حس ناتمام‌بودن زندگی در سرزمین‌های ناآشناست. مترجم در مقدمه توضیح داده است که عنوان اثر لایه‌های معنایی مختلفی دارد و این چندمعنایی در فضای کلی متن هم دیده می‌شود؛ آزادی در اینجا فقط یک وضعیت سیاسی نیست، بلکه می‌تواند حالتی روانی، اجتماعی و حتی نوعی سرگردانی باشد. شخصیت‌های این اثر معمولاً در جایی میان گذشته و اکنون، خانه و تبعید و تعلق و بیگانگی معلق مانده‌اند.

این کتاب ترکیبی از روایات داستانی و زندگی‌نامه است و از پیش‌درآمد و چند داستان تشکیل شده است. خواننده در این کتاب با شکل‌های متفاوتی از آوارگی روبه‌رو شود. در بخشی از کتاب، یک سفر دریایی کوتاه به صحنه‌ای برای نمایش تنش، تحقیر و بی‌پناهی بدل می‌شود. در بخشی دیگر، مهاجری هندی در آمریکا با شکاف میان تصورش از پیشرفت و واقعیت زندگی تازه دست‌وپنجه نرم می‌کند. وی. اس. نایپل در این روایت‌ها بیش از آنکه بر حادثه‌های بزرگ تکیه کند، روی جزئیات رفتار، گفتار و نگاه آدم‌ها تمرکز کرده است؛ همان جاهایی که ترس، میل به پذیرفته‌شدن، احساس حقارت یا میل به برتری خود را نشان می‌دهند.

کتاب در کشوری آزاد مرزهای بین ژانرها را در هم می‌شکند و واقعیت و روایت را تلفیق می‌کند. این اثر فضایی هم‌زمان سرد، دقیق و ناآرام دارد. متن از برخورد فرهنگ‌ها، نابرابری قدرت، خاطره‌ی استعمار و تنهایی انسان‌هایی شکل می‌گیرد که مدام در حال عبورند، اما به مقصدی آرام نمی‌رسند. آنچه این اثر را متمایز می‌کند تمرکزش بر وضعیت میانه است؛ وضعیتی که در آن آدم‌ها نه کاملاً به گذشته تعلق دارند و نه در اکنون جا می‌افتند. نتیجه روایتی است از آزادی‌ای که همیشه با هزینه، ابهام و از‌دست‌دادن چیزی همراه است.

خلاصه داستان در کشوری آزاد

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب در کشوری آزاد چند روایت را کنار هم می‌گذارد تا تجربه‌ی مهاجرت را از زاویه‌های مختلف نشان دهد. در پیش‌درآمد، راوی در سفری دریایی با مسافرانی روبه‌رو می‌شود که هرکدام به‌نوعی از جایی رانده شده‌اند یا مکانی را پشت‌سر گذاشته‌اند و همین مسیر کوتاه به صحنه‌ای از تنش و بی‌رحمی بدل می‌شود.

در داستان یکی از هزار، سانتوش از بمبئی به واشنگتن می‌رود و خیلی زود درمی‌یابد که جابه‌جایی جغرافیایی لزوماً به معنای برخورداری از امنیت، احترام یا آرامش نیست. او در محیط تازه، میان وابستگی، ترس، میل به تغییر و سردرگمی هویتی گرفتار می‌شود. وی. اس. نایپل از خلال این موقعیت‌ها نشان می‌دهد که مهاجرت فقط عبور از مرز نیست، بلکه تغییری عمیق در نگاه آدم به خود و جهان است.

چرا باید کتاب در کشوری آزاد را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب در کشوری آزاد را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مهاجرت را صرفاً به‌عنوان جابه‌جایی مکانی نشان نمی‌دهد و لایه‌های روانی و اجتماعی آن را نیز مطرح می‌کند.
• خواننده با چند موقعیت متفاوت روبه‌رو می‌شود که در هرکدام مسئله‌ی تعلق، بیگانگی و نابرابری شکل تازه‌ای پیدا می‌کند.
• این اثر از خلال جزئیات رفتاری و موقعیت‌های روزمره، فشارهای پنهان زندگی در غربت را ملموس می‌کند.
• این کتاب برای فهم پیوند میان آزادی، قدرت و آوارگی چشم‌اندازی دقیق به دست می‌دهد.
• ترکیب چند روایت در کنار هم تصویری گسترده‌تر از تجربه‌ی انسان‌های درحال‌عبور می‌سازد.

خواندن کتاب در کشوری آزاد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب در کشوری آزاد به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌هایی که بر مهاجرت، تبعید و بی‌جایی تمرکز دارند.
• خوانندگانی که به شخصیت‌های معلق میان دو فرهنگ و دو شیوه‌ی زندگی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند تنش‌های پنهان در روابط انسانی و قدرت و تحقیر را در بستر سفر و جابه‌جایی ببینند.
• مخاطبانی که از روایت‌های شخصیت‌محور با فضای ناآرام و تأمل‌برانگیز لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت میان آزادی و احساس بی‌پناهی بیشتر فکر کنند.

درباره وی. اس. نایپل

وی. اس. نایپل (V. S. Naipaul) در سال ۱۹۳۲ در ترینیداد و توباگو متولد شد. او علاقه‌‌اش به نویسندگی را وامدار پدرش بود که روزنامه‌نگار و علاقه‌مند به داستان‌نویسی بود. نایپل از همان سال‌های نوجوانی با اشتیاق به مطالعه‌ی آثار برجسته‌ی ادبیات انگلیسی پرداخت. پس از پایان تحصیلات متوسطه، در سال ۱۹۵۰ با دریافت بورسیه‌ی دولتی راهی دانشگاه آکسفورد شد و در رشته‌ی زبان و ادبیات انگلیسی به تحصیل پرداخت. فعالیت حرفه‌ای او در نویسندگی از همین دوران آغاز شد؛ زمانی که برای برنامه‌ی صداهایی از کارائیب در سرویس جهانی بی‌بی‌سی به تهیه‌ی گزارش و نگارش متن پرداخت.

نایپل یکی از برجسته‌ترین نویسندگان غیرغربی قرن بیستم به شمار می‌رود و آثارش در حوزه‌ی رمان، سفرنامه، جستار و ادبیات مستند، مخاطبان گسترده‌ای در سراسر جهان یافته است. او نویسنده‌ای پرکار بود و طی بیش از شش دهه فعالیت ادبی، تقریباً هر ۱۸ ماه اثری تازه منتشر کرد.

نایپل با وجود جایگاه برجسته‌ی ادبی، همواره شخصیتی بحث‌برانگیز بود. بسیاری از منتقدان بریتانیایی و آمریکایی او را از برجسته‌ترین نویسندگان و دقیق‌ترین مفسران جوامع پسااستعماری دانسته‌اند، درحالی‌که شماری از منتقدان جهان سومْ آثار و دیدگاه‌های او را به جانبداری از استعمار نو و بازتولید نگاه برتری‌جویانه‌ی غرب متهم کرده‌اند. بااین‌حال، نوشته‌های نایپل به‌دلیل قدرت روایت، ژرف‌نگری و تحلیل‌های دقیق اجتماعی و فرهنگی، همچنان از مهم‌ترین آثار ادبیات معاصر جهان به شمار می‌روند.

نایپل در ۱۱ اوت ۲۰۱۸ درگذشت.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

نایپل در طول بیش از شش دهه فعالیت ادبی خود، افتخارات و جوایز معتبر بسیاری کسب کرد که نشان‌دهنده‌ی جایگاه برجسته‌ی او در ادبیات جهان است. از مهم‌ترین این افتخارات می‌توان به جایزه‌ی جان لوئلین ریس برای رمان ماساژور عارف، جایزه‌ی سامرست موام برای خیابان میگوئل، جایزه‌ی بوکر انگلستان در سال ۱۹۷۱ برای کتاب در کشوری آزاد، جایزه‌ی قلم طلایی در سال ۱۹۷۳ به‌پاس تأثیرگذاری ادبی، جایزه‌ی اورشلیم در سال ۱۹۸۳، نشان ترینیتی کراس، عالی‌ترین نشان ملی ترینیداد و توباگو و نشان شوالیه‌ی بریتانیا در سال ۱۹۹۰، جایزه‌ی دیوید کوهن برای یک عمر دستاورد ادبی و سرانجام جایزه‌ی نوبل ادبیات در سال ۲۰۰۱ اشاره کرد.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

انتشارات دایره نیز با عنوان در کشور آزاد و با ترجمه‌ی مهدی قراچه‌داغی این کتاب را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب در کشوری آزاد

«در بمبئی خیلی شاد بودم. احترامی داشتم و جایگاهی خاص. برای آدم مهمی کار می‌کردم. آدم‌های کله‌گندهٔ مملکت به حجره‌های مجردی ما می‌آمدند و از غذای من لذت می‌بردند و تعریف و تمجیدها نثارم می‌کردند. رفقای خودم را هم داشتم. غروب که می‌شد، همدیگر را در پیاده‌روِ زیر بالکن حجره‌هایمان می‌دیدیم. بعضی‌ از ما، مثلاً همین پادوی خیاط و خودِ من، از اهالی محل بودیم و ساکن همین خیابان. باقی برای خواب به این پیاده‌رو می‌آمدند. آدم‌های محترمی بودند. به اراذل و اوباش روی خوش نشان نمی‌دادیم.

غروب هوا خنک می‌شد. چندتایی رهگذر بودند و غیر چند اتوبوسِ دو‌طبقه یا تاکسی‌هایِ گهگاهی رفت‌و‌آمد چندانی نبود. پیاده‌رو آب‌وجارو می‌شد؛ رختخواب‌ها را از مخفیگاه‌های روزانه بیرون می‌آوردیم و چراغ‌های نفتی کوچک را روشن می‌کردیم. بر‌و‌بچه‌ها که آن بالا به گپ‌وگفت و خنده مشغول بودند، ما در پیاده‌رو روزنامه می‌خواندیم، ورق‌بازی می‌کردیم، داستان تعریف می‌کردیم و دودی می‌گرفتیم. چپق گِلی دست‌به‌دست می‌شد و خواب چشمانمان را می‌گرفت؛ البته، جز در فصل بارش‌های موسمی، ‌‌‌ترجیح می‌دادم با رفقا در پیاده‌رو بخوابم، با اینکه زیرِ پله‌های حجره‌هایمان کلِ یک کمد برای استفادهٔ شخصی مال من بود.»