کتاب فلسفه در خیابان

کتاب فلسفه در خیابان (چالش‌های فلسفی زندگی روزمره) نوشته ادواردو اینفانته و ترجمه مجدالدین ارسنجانی است؛ اثری از مجموعه‌ی معنای زندگی که نشر لگا در سال ۱۴۰۱ آن را منتشر کرده است. این کتاب فلسفه را از فضای صرفاً درسی و آموزشی بیرون می‌آورد و به موقعیت‌هایی می‌برد که بارها در زندگی روزمره پیش می‌آیند: از دروغ، خیانت و آزادی تا ترس، قدرت و رابطه با دیگری. نویسنده با طرح پرسش‌های ملموس و کنارهم‌گذاشتن پاسخ‌های فیلسوفان مختلف، میدان گفت‌وگویی می‌سازد که قرار نیست جواب نهایی بدهد، بلکه قرار است فکر را به حرکت درآورد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فلسفه در خیابان اثر ادواردو اینفانته

کتاب فلسفه در خیابان (Filosofía en la calle)، نوشته‌ی ادواردو اینفانته، فلسفه را نه به‌عنوان مجموعه‌ای از اصطلاحات دور از زندگی، بلکه به‌عنوان شیوه‌ای برای روبه‌روشدن با مسائل واقعی دنبال می‌کند. نقطه‌ی شروع کتاب تجربه‌ی معلمی است که درمی‌یابد وقتی کلاس درس از زندگی جدا شود، به غاری شبیه می‌شود که در آن فقط سایه‌ها دیده می‌شوند. از همین‌جا ایده‌ی اصلی اثر شکل می‌گیرد: بازگرداندن فلسفه به میدان عمومی، به خیابان، به گفت‌وگو و به پرسش‌هایی که آدم‌ها واقعاً با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

کتاب فلسفه در خیابان فصل‌هایش را بر پایه‌ی سؤال‌هایی پیش می‌برد که از دل زندگی روزمره بیرون آمده‌اند؛ سؤال‌هایی مثل اینکه آیا باید همه‌چیز را به شریک زندگی گفت، آیا همیشه باید از اولیای امور پیروی کرد، چطور با مرگ عزیزی مواجه شویم، آیا فضولی در تلفن همراه دیگری قابل‌قبول است یا چرا قلدری شکل می‌گیرد. 

ادواردو اینفانته برای هر مسئله به‌سراغ چند فیلسوف می‌رود و پاسخ‌های متفاوت آن‌ها را کنار هم می‌گذارد. کانت، سقراط، جان استوارت میل، توماس آکویناس، ثورو، هابز، لویناس، هانا آرنت و دیگران در این کتاب نه نام‌هایی دور و دست‌نیافتنی، بلکه طرف‌های یک مباحثه‌ی زنده هستند.

کتاب فلسفه در خیابان در کنار بحث‌های فلسفی، به زندگی و زمانه‌ی متفکران هم توجه دارد و نشان می‌دهد اندیشه در خلأ به‌ وجود نمی‌آید. این پیوند میان فکر و شیوه‌ی زیست یکی از ویژگی‌های مهم کتاب است. ارجاع به فیلم‌ها، فرهنگ عمومی و موقعیت‌های آشنا هم باعث شده بحث‌ها در سطح نظری نمانند و در تماس مستقیم با تجربه‌های ملموس قرار بگیرند. مترجم در یادداشت خود توضیح داده است که این کتاب اصطلاحات فلسفی را حذف نمی‌کند و آن‌ها را در نسبت با زندگی نگه می‌دارد.

خلاصه کتاب فلسفه در خیابان

کتاب فلسفه در خیابان مجموعه‌ای از پرسش‌های روزمره را به بحثی فلسفی تبدیل می‌کند. ادواردو اینفانته در هر فصل یک موقعیت آشنا را پیش می‌کشد؛ موقعیتی که ممکن است به رابطه‌ی عاطفی، اخلاق، آزادی، اطاعت، سیاست، ترس، مرگ یا خشونت مربوط باشد. سپس چند پاسخ متفاوت را از زبان فیلسوفان مختلف کنار هم می‌گذارد تا روشن شود هیچ مسئله‌ی مهمی با یک جواب فوری و قطعی حل نمی‌شود.

موضوع اصلی کتاب این است که فلسفه زمانی زنده می‌ماند که به زندگی نزدیک شود. به‌جای حفظ‌کردن نام‌ها و نظریه‌ها، خواننده با شیوه‌ای از فکرکردن روبه‌رو می‌شود که کمک می‌کند تا مسئله‌ها دقیق‌تر دیده شوند، تعارض‌ها بهتر فهمیده شوند و تصمیم‌ها با آگاهی بیشتری گرفته شوند.

چرا باید کتاب فلسفه در خیابان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فلسفه در خیابان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پرسش‌های اخلاقی و شخصی روزمره را به بحثی جدی و قابل‌تأمل تبدیل می‌کند.
• خواننده با دیدگاه‌های چند فیلسوف درباره‌ی یک مسئله‌ی واحد آشنا می‌شود و تفاوت استدلال‌ها را در کنار هم می‌بیند.
• این کتاب نشان می‌دهد که چگونه مفاهیم فلسفی در تصمیم‌های عاطفی، اجتماعی و سیاسی حضور می‌یابند.
• ارجاع‌های متعدد به فیلم‌ها، تجربه‌های آموزشی و موقعیت‌های آشنا بحث‌ها را از حالت صرفاً انتزاعی دور می‌کند.
• خواندن این کتاب به تقویت گفت‌وگو، سنجیدن استدلال‌های مخالف و داوری مستقل کمک می‌کند.

خواندن کتاب فلسفه در خیابان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فلسفه در خیابان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند فلسفه را در پیوند با مسئله‌های واقعی زندگی دنبال کنند.
• کسانی که درباره‌ی موضوعاتی مثل دروغ، آزادی، اطاعت، رابطه‌ی عاطفی و مسئولیت اخلاقی پرسش دارند.
• علاقه‌مندان به کتاب‌هایی که متفکران مختلف را وارد یک گفت‌وگوی مشترک می‌کنند.
• دانشجویان و معلمانی که به شیوه‌های زنده‌تر طرح مباحث فلسفی علاقه دارند.
• مخاطبانی که دوست دارند پیش از قضاوت‌کردن، چند زاویه‌ی متفاوت از یک مسئله را ببینند.

درباره ادواردو اینفانته

ادواردو اینفانته (Eduardo Infante)، زاده‌ی ۱۹۷۷، فیلسوف، نویسنده و مدرس اسپانیایی است. او سال‌هاست فلسفه را در مقطع دبیرستان تدریس می‌کند و با رویکردی خلاقانه می‌کوشد مفاهیم فلسفی را به زندگی روزمره پیوند بزند و آن‌ها را برای عموم مخاطبان، به‌ویژه جوانان، قابل‌فهم و کاربردی سازد.

نخستین کتاب او، فلسفه در خیابان، با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شد و به چندین زبان ترجمه شد. اینفانته در آثار خود اندیشه‌های فیلسوفان را با زبانی ساده و جذاب به مسائل دنیای امروز پیوند می‌زند.

«جلو آفتاب نایست» دیگر کتاب ترجمه‌شده از او به فارسی است.

بخشی از کتاب فلسفه در خیابان

«فیلم مُهر هفتم (اینگمار برگمان، ۱۹۵۷) با حرکت آرام عقابی بر پهنهٔ آسمانی درخشان آغاز می‌شود. تصویرِ بعدی شوالیه‌ای را به ما نشان می‌دهد که از جنگ‌های صلیبی بازگشته و سرانجام به ساحلی در سرزمین مادری‌اش رسیده است. صدایی خارج از تصویر آیاتی از مکاشفهٔ یوحنا را قرائت می‌کند: «و چون بَرِه مُهر هفتم را برگشود، در آسمان، نزدیک نیم ساعت، سکوت حکمفرما بود...»۱۰۰. دوربین بر روی شوالیهٔ آسوده فوکوس می‌کند، لمیده بر تخته‌سنگی، با دستی بر شمشیر و صفحهٔ شطرنجی در کنار. موج‌ها می‌غرند و شوالیه برمی‌خیزد. اندیشناک است؛ صورتش را با آب دریا خنک می‌کند، زانو می‌زند و شروع به دعاکردن می‌کند؛ اما هیچ خدایی در برابر او ظاهر نمی‌شود، مگر خدای مرگ (با بازی بنگت ایکروت که تا آن روز چنین بازی‌ای در تاریخ سینما نظیر نداشت). مرگ چهره‌ای سپید مانند شیر دارد؛ ردایی بلند و دوش‌اندازی سیاه‌رنگ پوشیده است. شوالیه از او می‌پرسد که کیست، هرچند روشن است که پاسخ را می‌داند. لرزه بر انداممان می‌افتد وقتی شبح با صدایی آهسته می‌گوید: مرگ. شوالیه از مرگ می‌پرسد که آیا به‌قصد او آمده است و شبح پاسخ می‌دهد که چندی‌ست دوشادوش او قدم می‌زند. مرگ، درحالی‌که ردای خود را می‌گشاید، می‌پرسد که آیا او آماده است. شوالیه از او می‌خواهد که لحظه‌ای صبر کند و به او پیشنهادِ بازی شطرنج می‌دهد، اگر او برنده شد، مرگ اجازه خواهد داد تا او به زندگی ادامه بدهد؛ اما اگر بازنده شد، مرگ مختار است تا او را با خود ببرد. بازی شروع می‌شود و بازیکنان دربارهٔ زندگی و مرگ گفتگو می‌کنند. به نظر می‌رسد که برگمان این تصویر را از نقاشی‌ای برگرفته باشد که در کلیسایی خارج از استکهلم دیده بود. در آنجا می‌توان دید که مرگ با قربانیانش بازی می‌کند.»