کتاب متون نثر ۲

کتاب متون نثر ۲ نوشته‌ی محمدحسن حسن‌زاده نیری و یاسر دالوند مجموعه‌ای آموزشی در حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی است که نشر سمت آن را منتشر کرده است. این کتاب بر متون ادبی ـ داستانی کهن فارسی تمرکز دارد و به‌طور خاص کلیله و دمنه را در مرکز توجه قرار می‌دهد. ساختار اثر به‌گونه‌ای طراحی شده که هم مباحث نظری ادبیات داستانی را دربر بگیرد و هم نمونه‌هایی از متون مهم نثر داستانی فارسی را پیش چشم خواننده بگذارد. متون انتخاب‌شده همراه با توضیح واژگان، نکات سبکی و معرفی کوتاه آثار و نویسندگان آمده است تا برای فضای دانشگاهی قابل استفاده باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب متون نثر ۲

کتاب متون نثر ۲ اثری آموزشی در حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی است که محمدحسن حسن‌زاده نیری و یاسر دالوند آن را برای درس «متون نثر ۲ (متون ادبی ـ داستانی با تأکید بر کلیله و دمنه)» در مقطع کارشناسی تألیف کرده‌اند. این کتاب به‌عنوان منبع اصلی این درس و درعین‌حال منبع مکمل برای درس «متون منتخب نثر ادبی ـ داستانی» معرفی شده است. در آغاز کتاب متون نثر ۲ مقدمه‌ای نسبتاً مفصل آمده که در آن به اصطلاحات بنیادین حوزه‌ی داستان مانند ادبیات داستانی، وحوش‌نامه، حماسه‌ی حیوانات، فابل، پارابل، تمثیل، اگزمپلوم، قصه، رمانس، فتح‌نامه و داستان در داستان پرداخته شده است. سپس سابقه‌ی ادبیات داستانی در زبان فارسی از دوره‌ی پیش از اسلام تا دوره‌های بعدی مرور شده و گونه‌های مختلف قصه‌های منثور و جایگاه آن‌ها در سنت ادبی فارسی دسته‌بندی شده است. در ادامه‌ی کتاب متون نثر ۲ فصل مستقلی به کلیله و دمنه و منشأ آن اختصاص یافته است. در این فصل مسیر انتقال متن از سنسکریت به پهلوی و سپس به عربی و فارسی، بحث‌های مربوط به هندی‌بودن یا نبودن اصل کتاب، نقش برزویه‌ی طبیب و نسبت او با بزرگمهر، و نیز پیوند کلیله و دمنه با سنت‌های ادبی و فکری پیش از اسلام بررسی شده است. نویسندگان در کتاب متون نثر ۲ برخی ویژگی‌های سبکی ترجمه‌ی نصرالله منشی از کلیله و دمنه را نیز تحلیل کرده‌اند؛ از جمله کاربرد «را» در نقش‌های مختلف، حروف اضافه در معانی قدیمی، ساخت‌های فعلی و نحوی که امروز کم‌تر رایج است و ترکیب‌های وصفی خاص. فصل پایانی کتاب متون نثر ۲ به گزیده‌ی متون ادبی ـ داستانی اختصاص دارد و آثاری چون کلیله و دمنه، داستان‌های بیدپای، مرزبان‌نامه، روضة العقول، سندبادنامه، جوامع‌الحکایات، فرج بعد از شدت، سمک عیار، اسکندرنامه، داراب‌نامه‌ها، طوطی‌نامه، انوار سهیلی، قصه‌ی حمزه، محبوب‌القلوب، حسین کرد شبستری، امیرارسلان نامدار و هزار و یک شب در آن معرفی و بخش‌هایی از آن‌ها نقل شده است.

خلاصه کتاب متون نثر ۲

کتاب متون نثر ۲ بر دو محور اصلی استوار است: نخست، تبیین مفاهیم و اصطلاحات نظری ادبیات داستانی و دوم، ارائه و تحلیل گزیده‌هایی از متون نثر داستانی کهن فارسی. در بخش نظری، نویسندگان انواع روایت‌های تمثیلی و تعلیمی مانند وحوش‌نامه، فابل، پارابل، تمثیل و اگزمپلوم را تعریف کرده‌اند و تفاوت آن‌ها را با قصه، رمانس، فتح‌نامه و ساختار داستان در داستان نشان داده‌اند. سپس سابقه‌ی ادبیات داستانی در ایران از متون پهلوی تا قصه‌های منثور فارسی دسته‌بندی شده است. در بخش میانی کتاب متون نثر ۲ کلیله و دمنه به‌عنوان متن محوری بررسی شده است؛ از منشأ هندی و مسیر ترجمه تا جایگاه آن در نظام فکری و طبقاتی دوره‌ی ساسانی و پیوندش با متون پهلوی. در این میان، سرگذشت برزویه‌ی طبیب، نسبت او با بزرگمهر و برخی سنت‌های فکری پیش از اسلام در متن کلیله و دمنه تحلیل شده است. در بخش پایانی، گزیده‌هایی پیوسته یا انتخابی از متون مهم نثر داستانی فارسی همراه با معرفی اثر، توضیح واژگان دشوار و نکات سبکی و بلاغی آمده تا امکان خوانش تحلیلی برای دانشجو فراهم شود.

چرا باید کتاب متون نثر ۲ را بخوانیم؟

کتاب متون نثر ۲ تصویری نسبتاً گسترده از میراث نثر داستانی کهن فارسی ارائه کرده است و در کنار نقل متن، به توضیح واژگان و ساخت‌های نحوی و سبکی پرداخته است. این کتاب برای آشنایی نظام‌مند با کلیله و دمنه و متون هم‌خانواده‌ی آن، و نیز برای تقویت توان تحلیل متون کهن از منظر روایت، سبک و زبان، منبعی آموزشی و تحلیلی فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب متون نثر ۲ به دانشجویان زبان و ادبیات فارسی، علاقه‌مندان به متون داستانی کهن، پژوهشگران روایت‌شناسی در سنت کلاسیک فارسی و کسانی که می‌خواهند خواندن و فهم نثر قدیم را به‌صورت تحلیلی تمرین کنند پیشنهاد می‌شود.