کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها

کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها (Hillslope Geomorph ology and Management) نوشته ایرج جباری و اثری آموزشی در حوزه‌ی جغرافیای طبیعی و ژئومورفولوژی است که انتشارات سمت آن را منتشر کرده است. این کتاب دامنه را نقطه‌ی آغاز بسیاری از فرایندهای مهم زمین‌ریختی می‌بیند؛ از هوازدگی و فرسایش تا حرکت‌های توده‌ای و مدیریت ناپایداری‌ها. تمرکز کتاب بر پیوند میان شناخت دقیق شکل دامنه‌ها و تصمیم‌گیری درباره‌ی فرسایش و زمین‌لغزش است؛ موضوعی که آن را از یک اثر صرفاً نظری فراتر می‌برد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها اثر ایرج جباری

کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها، نوشته‌ی ایرج جباری، برای درس ژئومورفولوژی دامنه‌ای تدوین شده و دامنه را به‌عنوان یکی از عناصر اصلی چشم‌انداز بررسی کرده است. کتاب حاضر از مفاهیم پایه شروع می‌شود؛ از تعریف دامنه، شیب، ناهمواری، شکل، موقعیت و جهت دامنه تا مدل‌های تحول چشم‌انداز. نویسنده نشان داده است که این ویژگی‌ها چگونه در تحلیل زمین‌ریخت‌ها، خواندن نقشه‌های توپوگرافی، استفاده از مدل‌های رقومی ارتفاع و تفسیر رابطه‌ی شکل و فرایند به کار می‌آیند. دامنه در این کتاب بخشی از سامانه‌ی بزرگ‌تر ناهمواری‌ها و تغییرات سطح زمین است.

کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها در شش فصل تنظیم شده است و از مبانی نظری به‌سمت مسائل کاربردی می‌رود. فصل‌های آغازین به مورفومتری دامنه‌ها، نقش زمین‌ساخت، سنگ‌ها، آب‌وهوا، هوازدگی و رگولیت اختصاص دارد. فصل‌های میانیْ فرسایش آبی، انتقال مواد، چرخه‌ی آب‌شناسی و حرکت‌های توده‌ای را بررسی می‌کنند و در فصل‌های پایانی بحث مدیریت دامنه‌های مستعد فرسایش و دامنه‌های مستعد زمین‌لغزش مطرح می‌شود.

کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها هم به سازوکارهای طبیعی توجه دارد و هم به پیامدهای آن‌ها در برنامه‌ریزی و ارزیابی مخاطرات. این کتاب میان توصیف علمی پدیده‌ها و استفاده‌ی کاربردی از آن‌ها تعادل برقرار کرده است. نویسنده بارها نشان داده است که تغییرات دامنه فقط به خود دامنه محدود نمی‌ماند و پایین‌دست را نیز تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. شکل‌ها، جدول‌ها، نمونه‌های محاسباتی و اشاره به روش‌های نقشه‌برداری و تحلیل رقومی نشان می‌دهد که این کتاب برای فهم فرایندها، اندازه‌گیری آن‌ها و به‌کارگیری نتایج در مطالعات سرزمین طراحی شده است.

خلاصه کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها

دامنه‌ها چگونه شکل می‌گیرند، چگونه تغییر می‌کنند و چرا شناخت آن‌ها برای مدیریت محیط ضروری است؟ نویسنده با توضیح ویژگی‌های هندسی و توپوگرافیک دامنه، نقش عواملی مانند زمین‌ساخت، سنگ، آب‌وهوا و هوازدگی را در تولید مواد سطحی و تغییر شکل ناهمواری‌ها بررسی می‌کند. بخش بعدی کتاب به فرسایش آبی، نفوذ و جریان آب، انتقال رسوب و حرکت‌های توده‌ای می‌پردازد و نشان می‌دهد که ناپایداری دامنه‌ها چگونه پدید می‌آید. اثر در ادامه از سطح توصیف فراتر می‌رود و به ارزیابی فرسایش، پهنه‌بندی زمین‌لغزش و شیوه‌های کنترل و مدیریت دامنه‌های حساس می‌پردازد.

چرا باید کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان شکل دامنه‌ها و فرایندهایی مانند هوازدگی، فرسایش و زمین‌لغزش را روشن می‌کند.
• خواننده با مفاهیم پایه‌ی مورفومتری دامنه، از شیب و جهت دامنه تا ناهمواری و موقعیت، آشنا می‌شود.
• کتاب مسیر تغییرات دامنه را از تولید رگولیت تا جابه‌جایی مواد و ناپایداری دنبال می‌کند.
• بخش‌های پایانی کتاب شناختی مشخص از ارزیابی فرسایش و مدیریت دامنه‌های مستعد حرکت‌های توده‌ای به دست می‌دهند.
• وجود فصل‌بندی آموزشی، شکل‌ها، جدول‌ها و نمونه‌های محاسباتی، فهم مباحث تخصصی را دقیق‌تر می‌کند.
• این کتاب برای درس‌های مرتبط با ژئومورفولوژی دامنه‌ای، مخاطرات محیطی و آمایش سرزمین منبعی سودمند است.

خواندن کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ژئومورفولوژی و مدیریت دامنه ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان جغرافیای طبیعی که می‌خواهند مباحث ژئومورفولوژی دامنه‌ای را بیاموزند.
• پژوهشگرانی که بر روی فرسایش خاک، حرکت‌های توده‌ای و زمین‌لغزش کار می‌کنند.
• مخاطبانی که به رابطه‌ی میان توپوگرافی، سنگ، آب‌وهوا و ناپایداری دامنه‌ها علاقه دارند.
• دانشجویان و کارشناسانی که به ارزیابی مخاطرات محیطی و پهنه‌بندی نواحی ناپایدار نیاز دارند.
• علاقه‌مندان به آمایش سرزمین و مدیریت محیط که می‌خواهند نقش دامنه‌ها را در تغییرات پایین‌دست بشناسند.